Đẩy mạnh tích tụ, tập trung ruộng đất để ứng dụng công nghệ cao

Đối với TP. Hà Nội, việc tích tụ nguồn đất đai để tạo điều kiện cho các đơn vị, doanh nghiệp đầu tư xây dựng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao đang được triển khai mạnh mẽ nhằm nâng cao đời sống, tạo việc làm cho người dân khu vực nông thôn.

Theo Văn Phòng Điều phối Nông thôn mới Hà Nội, tính đến nay, Thành phố có 15/18 huyện, thị xã đạt chuẩn nông thôn mới (đạt 83,3% so với kế hoạch chương trình). Dự kiến trong năm 2023 sẽ hoàn thành mục tiêu của chương trình giai đoạn 2021-2025 là có 100% số huyện, thị xã đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới (5 huyện còn lại đạt chuẩn nông thôn mới).

Trong những năm qua, Hà Nội đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn liền với phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới, hướng tới phát triển nông nghiệp thông minh, công nghệ cao, hội nhập quốc tế, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. 

Đồng thời, Thành phố xác định tái cơ cấu nông nghiệp là nền tảng then chốt, xây dựng nông thôn mới là căn bản, nông dân là chủ thể. Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hàng hoá tập trung, quy mô lớn theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, giá trị gia tăng. Quan tâm phát triển mô hình liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ theo chuỗi giá trị; thực hiện tốt việc chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, hoa, cây cảnh, cây công trình phục vụ dịch vụ nông nghiệp, đô thị, phát triển sản xuất giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao, xây dựng vùng nguyên liệu nông sản an toàn gắn với mã vùng trồng, mã vạch sản phẩm, truy xuất nguồn gốc.

Tuy nhiên, hiện việc sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún không mang lại hiệu quả kinh tế. Theo tính toán của người nông dân 1 sào cấy lúa sau 3 tháng cho thu hoạch được 2 tạ thóc tương đương 1 triệu 6 sau khi trừ chi phí thì người dân chỉ được 200 nghìn đồng. Chính vì vậy, cần phải tích tụ ruộng đất, phát triển các mô hình mới, ứng dụng công nghệ cao tiết giảm chi phí sản xuất, nhân công lao động thì mới có thể làm giàu trên chính đồng đất quê hương mình.

Điển hình như mô hình nho Hạ Đen tại xã Cộng Hòa, huyện Quốc Oai. Theo anh Vương Quốc Lập, trên diện tích hơn 1 ha thuê lại đất của nông dân, anh đã đầu tư xây dựng hệ thống nhà màng nhà lưới, ứng dụng tưới nhỏ giọt, thuê kỹ sư về chăm sóc để tạo ra sản phẩm nho Hạ Đen chất lượng vừa có thể bán sản phẩm vừa kết hợp hoạt động du lịch trải nghiệm tại địa phương. Bước tiến nhỏ nhưng ý nghĩa lớn và sẽ ngày càng được nhân rộng trong thời gian tới trên địa bàn huyện Quốc Oai.

Theo ông Nguyễn Văn Tuất, Chủ tịch Hội Nông dân xã Văn Đức, huyện Gia Lâm, sau dồn điền đổi thửa, xã Văn Đức đã hướng người dân phát triển vùng chuyên canh rau an toàn công nghệ cao theo hướng Việt gap và hữu cơ. Nhiều hộ nông dân liên kết với nhau, thông qua mô hình Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp Văn Đức với hơn 200 ha. Đến nay các sản phẩm rau của Văn Đức được tiêu thụ chủ yếu trong các hệ thống siêu thị, chợ đầu mối ở Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trên cả nước. Ngoài ra, rau VieGap của Hợp tác xã đã được xuất khẩu sang các thị trường tiềm năng như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, khoảng 300 - 500 tấn/năm.

Theo ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, quá trình tích tụ, tập trung ruộng đất đã hình thành hàng trăm cánh đồng mẫu lớn sản xuất lúa chất lượng cao, rau an toàn với quy mô từ 20 ha đến trên 100ha tại các hợp tác xã nông nghiệp thuộc 14 huyện ngoại thành cho giá trị 400 - 500 triệu đồng/ha/năm. Rất nhiều vùng sản xuất hoa, cây cảnh tập trung với quy mô 20ha/vùng, cho giá trị từ 0,5 - 1,5 tỷ đồng/ha/năm.

Sau dồn điền đổi thửa, Hà Nội đã hình thành nhiều vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tập trung ở các huyện: Phúc Thọ, Ứng Hòa, Thanh Oai, Quốc Oai... cho giá trị thu nhập tăng thêm 25-30%.  Tuy nhiên để doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nhà nước cần có chính sách phù hợp đẩy mạnh quá trình dồn điền, đổi thửa nâng cao, xây dựng những cánh đồng mẫu lớn và xây dựng khung pháp lý phù hợp, minh bạch cho các hình thức tích tụ, tập trung ruộng đất.

Thiện Tâm