Đẩy nhanh thu hoạch lúa mùa trước diễn biến thời tiết bất lợi

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội, lúa mùa trà sớm, trà trung hiện ở giai đoạn chín sáp - thu hoạch; trà muộn đang làm đòng - trỗ, chín sữa.

Đến ngày 16/9, diện tích lúa đã trỗ đạt 54.831,1ha, tương đương 94,1% diện tích gieo trồng. Toàn thành phố đã thu hoạch 10.368,4/58.249,4ha, đạt 17,8% tổng diện tích gieo trồng. Diện tích thu hoạch tập trung tại các xã Ba Vì, Vật Lại, Bất Bạt, Tiến Thắng, Nội Bài, Kim Anh...

Trong bối cảnh mưa lớn, mưa dông xảy ra trên địa bàn thành phố trong ngày 16 và 17/9, việc đưa diện tích lúa đã chín ra khỏi đồng ruộng được các địa phương xác định là nhiệm vụ cần ưu tiên. Phương châm "xanh nhà hơn già đồng" được áp dụng nhằm giảm nguy cơ thiệt hại, đồng thời bảo đảm chất lượng hạt lúa.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội Lưu Thị Hằng, giai đoạn lúa chín - thu hoạch có ý nghĩa quyết định đối với việc bảo toàn năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất cả vụ. Đây cũng là thời điểm cây lúa dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất thuận.

Do ảnh hưởng mưa lớn, gió mạnh có thể làm lúa đổ, rụng hạt, ngập úng, thậm chí nảy mầm trên bông, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng. Vì vậy, việc thu hoạch kịp thời những diện tích đã chín có vai trò quan trọng trong hạn chế thiệt hại.

Ngày 16/9, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội đã có văn bản đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa mùa, tập trung trước hết vào diện tích đã chín theo phương châm "xanh nhà hơn già đồng".

Dự báo từ ngày 20 đến ngày 24/9, thời tiết Hà Nội mây thay đổi, có mưa vài nơi, ngày nắng, nhiệt độ phổ biến 26-33 độ C. Trong những ngày có mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Diễn biến này đòi hỏi các địa phương tiếp tục chủ động phương án thu hoạch và bảo vệ lúa.

Với những diện tích chưa đến kỳ thu hoạch, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội yêu cầu các địa phương tiếp tục chăm sóc, bảo vệ, nhất là diện tích trà muộn đang ở giai đoạn làm đòng, trỗ bông. Mực nước cần được duy trì phù hợp, bảo đảm điều kiện sinh trưởng cho cây lúa; đồng thời theo dõi sát diện tích lúa nếp cái hoa vàng.

Cùng với đó, các địa phương tăng cường kiểm tra đồng ruộng, phân loại cụ thể trà lúa, giống lúa; xác định mật độ sâu, tỷ lệ hại và diện tích cần phòng trừ để có biện pháp xử lý kịp thời, đúng kỹ thuật.

Đối với diện tích bị ngập, yêu cầu đặt ra là nhanh chóng tiêu thoát nước, đặc biệt tại những khu vực ngập sâu, ngập kéo dài. Các địa phương cần khơi thông dòng chảy, mở cửa tiêu, vận hành trạm bơm và huy động máy bơm dã chiến khi cần thiết.

Sau khi nước rút, tình trạng cây lúa phải được kiểm tra, đánh giá cụ thể. Những diện tích đã hoặc gần đến kỳ thu hoạch cần tập trung nhân lực, máy móc thu hoạch sớm, hạn chế nguy cơ tiếp tục bị ngập hoặc đổ ngã.

Đối với cây rau màu, các địa phương hướng dẫn người dân thu hoạch kịp thời diện tích đã đến kỳ; khơi thông dòng chảy, vun cao luống, làm rãnh thoát nước. Đồng thời, chuẩn bị hạt giống để có thể gieo trồng lại trong trường hợp mưa lớn gây thiệt hại, ảnh hưởng đến nguồn cung rau.

Trong thời gian tới, các địa phương tiếp tục chỉ đạo thôn, đội sản xuất và phòng chuyên môn tổ chức thăm đồng, đánh giá, ước tính năng suất, sản lượng cây trồng vụ mùa năm 2026; tổng hợp kết quả sơ bộ, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội qua Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Đến nay, hơn 10.000ha lúa đã được thu hoạch, trong khi nhiều diện tích trà sớm, trà trung tiếp tục bước vào thời kỳ chín. Việc tận dụng những ngày thời tiết thuận lợi để thu hoạch nhanh, gọn sẽ giúp giảm rủi ro do mưa lớn, bảo toàn năng suất, chất lượng lúa mùa và sớm tạo quỹ đất cho sản xuất vụ đông.

Thiện Tâm