Để tiếng nói của trẻ em được lắng nghe và phản hồi

Lắng nghe và phản hồi ý kiến trẻ em

Từ chuyện học tập, vui chơi đến phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em hay bảo vệ các em trên môi trường mạng, trẻ em có những suy nghĩ, mong muốn cần được người lớn lắng nghe. Việc tạo điều kiện để các em bày tỏ ý kiến, đồng thời xem xét và phản hồi những kiến nghị phù hợp, là một trong những nội dung được Hà Nội chú trọng trong chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026–2030.

Nội dung này được xác định tại Kế hoạch số 417/KH-UBND ngày 26/10/2026 của UBND TP. Hà Nội về thực hiện Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026–2030 trên địa bàn Thành phố. Kế hoạch do Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Thu Hà ký, nhằm triển khai Quyết định số 1792/QĐ-TTg ngày 16/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% chương trình, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội về trẻ em hoặc liên quan đến trẻ em được tham vấn, lấy ý kiến trẻ em hoặc tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em.

Đáng chú ý, Thành phố phấn đấu ít nhất 70% ý kiến, nguyện vọng của trẻ em tại Hội đồng trẻ em, Diễn đàn trẻ em cấp Thành phố, cấp xã và các diễn đàn khác được lắng nghe, tiếp nhận, xem xét, giải quyết và phản hồi đầy đủ, kịp thời, khách quan, trung thực.

Để thực hiện mục tiêu này, UBND các xã, phường được giao tổ chức lấy ý kiến trẻ em trong quá trình xây dựng chương trình, kế hoạch, đề án có liên quan đến các em thuộc phạm vi quản lý. Việc lấy ý kiến phải phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành của trẻ em và điều kiện thực tế của địa phương.

Chính quyền cơ sở có trách nhiệm phối hợp tiếp nhận, tổng hợp ý kiến, theo dõi, đôn đốc việc xem xét, giải quyết những kiến nghị thuộc thẩm quyền và phản hồi kết quả cho trẻ em bằng hình thức phù hợp.

Mỗi xã, phường phấn đấu có ít nhất một mô hình do trẻ em khởi xướng

Một mục tiêu khác được Hà Nội đặt ra là đến năm 2030, 100% xã, phường lựa chọn triển khai ít nhất một mô hình thực hiện quyền tham gia của trẻ em do chính trẻ em khởi xướng và thực hiện.

Các mô hình được định hướng triển khai gồm Hội đồng trẻ em, Diễn đàn trẻ em, phiên họp giả định Hội đồng nhân dân trẻ em, câu lạc bộ quyền trẻ em, đối thoại học đường, các hoạt động tham vấn và những chương trình do trẻ em đề xuất.

Thông qua các hoạt động này, trẻ em có điều kiện trao đổi về những vấn đề liên quan đến đời sống, học tập và sinh hoạt của mình, đồng thời được trang bị kỹ năng trình bày ý kiến, thảo luận và tham gia hoạt động cộng đồng.

Thành phố khuyến khích trẻ em chủ động đề xuất, xây dựng và thực hiện sáng kiến về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tai nạn thương tích và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Các em cũng được tạo điều kiện thực hiện những sản phẩm truyền thông phù hợp với độ tuổi như video ngắn, tranh vẽ, bài viết hoặc sản phẩm trên nền tảng số để truyền tải thông điệp về quyền trẻ em và các vấn đề cần được quan tâm.

Đối với những mô hình đã triển khai, các cơ quan, địa phương được yêu cầu rà soát, đánh giá hiệu quả, tiếp tục duy trì và từng bước nhân rộng những cách làm phù hợp.

Hà Nội phấn đấu đến năm 2030, có 50% trẻ em từ 11 tuổi trở lên được tham gia ít nhất một mô hình thực hiện quyền tham gia của trẻ em; 90% trẻ em từ 6 tuổi trở lên được trang bị kiến thức, kỹ năng tham gia phù hợp với độ tuổi.

Cùng với đó, 80% trẻ em được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng trong gia đình, cơ sở giáo dục, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và cơ sở trợ giúp xã hội.

Đưa tiếng nói trẻ em vào trường học và gia đình

Trong lĩnh vực giáo dục, Hà Nội giao Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về quyền tham gia của trẻ em cho cán bộ quản lý, giáo viên, cán bộ phụ trách Đoàn, Đội và học sinh.

Ngành Giáo dục được giao xây dựng, áp dụng phương pháp giáo dục gắn với sự tham gia của trẻ em; lồng ghép nội dung này vào môn học chính khóa, hoạt động ngoại khóa phù hợp với từng cấp học.

Các mô hình đối thoại học đường, diễn đàn trẻ em trong cơ sở giáo dục, câu lạc bộ quyền trẻ em và hoạt động do học sinh khởi xướng được định hướng triển khai, nhân rộng.

Trong gia đình, Thành phố chú trọng tuyên truyền, vận động cha mẹ, người chăm sóc tôn trọng, lắng nghe và tạo điều kiện để trẻ em bày tỏ ý kiến, nguyện vọng. Mô hình "Nhóm gia đình đồng hành cùng trẻ em" được khuyến khích phát triển nhằm thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em trong sinh hoạt gia đình.

Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu 100% người làm công tác trẻ em, cán bộ Đoàn, Đội, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, giáo viên và 70% cha mẹ, người chăm sóc trẻ em được truyền thông, nâng cao năng lực về kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện quyền tham gia của trẻ em.

Kế hoạch cũng yêu cầu quan tâm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em dân tộc thiểu số, bảo đảm các em có điều kiện tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia bình đẳng.

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thành phố Hà Nội được đề nghị chủ trì, phối hợp tổ chức các mô hình như Hội đồng trẻ em, Diễn đàn trẻ em cấp Thành phố, phiên họp giả định Hội đồng nhân dân trẻ em và những hoạt động do trẻ em khởi xướng.

Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố được đề nghị triển khai các hoạt động thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em gắn với công tác xây dựng gia đình, trong đó có chương trình "Mẹ đỡ đầu", mô hình "Góc nữ sinh".

Để triển khai chương trình, UBND TP. Hà Nội giao Sở Y tế làm cơ quan thường trực, tham mưu tổ chức thực hiện, theo dõi và đánh giá kết quả.

Sở Y tế có trách nhiệm triển khai bộ chỉ số theo dõi, đánh giá kết quả và tác động của chương trình theo hướng dẫn của Trung ương; tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố và Bộ Y tế theo quy định.

Đối với UBND các xã, phường, Thành phố yêu cầu đưa các mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ về quyền tham gia của trẻ em vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, hằng năm và những chương trình có liên quan.

Bên cạnh tổ chức lấy ý kiến, chính quyền địa phương phải theo dõi việc xem xét, giải quyết kiến nghị của trẻ em thuộc thẩm quyền và thông tin kết quả bằng hình thức phù hợp.

Các sở, ngành, đoàn thể và UBND xã, phường được yêu cầu gửi báo cáo kết quả thực hiện về Sở Y tế trước ngày 5/11 hằng năm để tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố và Bộ Y tế.

Thành phố cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật, chính sách và các mô hình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em; kịp thời phát hiện, xử lý hành vi vi phạm hoặc không bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Việc triển khai các mục tiêu đến năm 2030 sẽ gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương, trong đó kết quả tiếp nhận, xem xét, giải quyết và phản hồi ý kiến là một nội dung quan trọng để đánh giá chất lượng thực hiện quyền tham gia của trẻ em.

Minh Anh