Hà Nội triển khai giáo dục AI đồng bộ cho học sinh từ năm học 2026-2027

Quyết định này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành giáo dục Thủ đô, đưa nội dung giáo dục AI từ giai đoạn thí điểm sang triển khai chính thức và đồng bộ tại tất cả các cơ sở giáo dục kể từ năm học 2026-2027.

Phổ cập giáo dục AI đến 100% học sinh, không phát sinh môn học mới

Theo kế hoạch do Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (Sở GDĐT) Nguyễn Văn Hiền ký ban hành, mục tiêu cốt lõi là bảo đảm 100% học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT được tiếp cận đầy đủ nội dung giáo dục AI cốt lõi. Thời lượng dạy học được quy định thống nhất là 12 tiết/lớp/năm học, thông qua các chuyên đề được lồng ghép vào kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày, áp dụng công bằng cho mọi loại hình trường và mọi địa bàn không phân biệt điều kiện kinh tế - xã hội.

Sở GDĐT Hà Nội nhấn mạnh nguyên tắc không phát sinh môn học mới và không làm thay đổi hay gia tăng yêu cầu cần đạt của các môn học trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đồng thời, các trường không tổ chức bài kiểm tra định kỳ, không xác lập đầu điểm riêng và không lập sổ điểm riêng cho nội dung giáo dục AI nhằm tránh gây áp lực, quá tải cho học sinh lẫn giáo viên. 

Việc học tập phải hướng tới sự công bằng; nội dung cốt lõi được thiết kế để có thể giảng dạy ngay cả trong điều kiện không có phòng máy tính hay thiết bị chuyên dụng, và tuyệt đối không yêu cầu phụ huynh học sinh mua bất kỳ tài khoản, phần mềm hay thiết bị bắt buộc nào.

Đặt đạo đức dữ liệu và tính trung thực lên hàng đầu 

Để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với năng lực đội ngũ cũng như cơ sở hạ tầng của từng địa bàn, thành phố Hà Nội áp dụng mô hình triển khai theo ba tầng đồng tâm:

Tầng 1 - Nền tảng: Áp dụng bắt buộc cho 100% cơ sở giáo dục để thực hiện đủ 12 tiết cốt lõi.

Tầng 2 - Mở rộng: Dành cho các cơ sở giáo dục chất lượng cao hoặc các trường chủ động đăng ký khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn. Chỉ tiêu năm học 2026-2027 phấn đấu đạt tối thiểu 50 trường.

Tầng 3 - Chuyên sâu, định hướng nghề nghiệp: Triển khai tại 4 trường THPT chuyên và ít nhất 10 trường trọng điểm, có sự liên kết chặt chẽ với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ.

Về mặt nội dung, chương trình giáo dục AI xoay quanh 4 mạch năng lực chính: (A) Tư duy lấy con người làm trung tâm, (B) Đạo đức AI, (C) Các kĩ thuật và ứng dụng AI, và (D) Thiết kế hệ thống AI. 

Chương trình được triển khai linh hoạt qua 3 hình thức: Chuyên đề giáo dục AI bắt buộc, lồng ghép củng cố trong các môn học hiện hành và tổ chức câu lạc bộ/dự án học tập tự chọn theo nhu cầu.

Kế hoạch của Sở GDĐT đặt ra những yêu cầu rất khắt khe về mặt an toàn thông tin và đạo đức công nghệ. Theo đó, 100% cơ sở giáo dục phải ban hành Quy tắc sử dụng AI trong nhà trường và thành lập tổ chuyên trách để hoàn thành rà soát các công cụ, nền tảng AI theo 8 tiêu chí bắt buộc trước khi đưa vào giảng dạy. Các nhà trường tuyệt đối không sử dụng chức năng nhận diện danh tính người học dưới mọi hình thức, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh.

Trong kiểm tra và đánh giá học sinh, kết quả nội dung cốt lõi chỉ được ghi nhận bằng nhận xét hoặc mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt, chủ yếu dựa trên minh chứng thu thập trong quá trình học tập thực tế. Đặc biệt, khi nộp sản phẩm học tập có ứng dụng AI, học sinh từ cấp THCS trở lên bắt buộc phải điền phiếu khai báo nêu rõ tên công cụ, phạm vi hỗ trợ của AI và phần việc do chính mình tự thực hiện. Việc khai báo này được xem là minh chứng về tính trung thực và trách nhiệm của học sinh chứ không dùng để tự động tăng hoặc giảm kết quả đánh giá.

Lộ trình triển khai chặt chẽ trong năm học 2026-2027

Ngành giáo dục Hà Nội đề ra lộ trình thực hiện theo 3 giai đoạn. Dự kiến, tháng 8 - 9/2026 sẽ tập trung ban hành kế hoạch, tập huấn chuyên môn cho đội ngũ giáo viên cốt cán (đạt tối thiểu 1 giáo viên cốt cán/trường, toàn thành phố ít nhất 300 người) và chuẩn bị kế hoạch dạy học của từng đơn vị.

Học kỳ I từ tháng 9/2026 - 1/2027 sẽ tổ chức dạy học chuyên đề, ban hành Quy tắc sử dụng AI, tiến hành rà soát các công cụ giảng dạy, thực hiện đợt kiểm tra giám sát thứ nhất và sơ kết học kỳ I.

Học kỳ II và tổng kết từ tháng 2/2027 - 6/2027) sẽ hoàn thành đủ thời lượng 12 tiết cốt lõi, tổ chức Ngày hội STEM/AI cấp cụm và cấp Thành phố, kiểm tra giám sát đợt hai, tổng kết và báo cáo kết quả lên Bộ GDĐT trước ngày 15/6/2027.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả mặt pháp lý, đạo đức và chuyên môn theo nguyên tắc "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền), Hà Nội kỳ vọng chương trình giáo dục AI sẽ tạo nền tảng vững chắc giúp học sinh hình thành tư duy công nghệ trách nhiệm, chuẩn bị sẵn sàng cho kỷ nguyên số.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, năm nay ngành Giáo dục đứng trước nhiều yêu cầu đổi mới, từ triển khai nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI), từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đến tăng cường giáo dục thể chất, nghệ thuật. Điểm chung của những đổi mới này là hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện cho học sinh, đồng thời bảo đảm "học thật, thi thật, nhân tài thật".

Minh Anh