Đề xuất Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xa hơn

Tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII diễn ra sáng 14/1, Đảng ủy UBND thành phố đã có Tờ trình về việc báo cáo đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm (trên cơ sở rà soát, tích hợp, lồng ghép Quy hoạch Thủ đô Hà Nội và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội).

Quy hoạch tầm nhìn 100 năm và xa hơn

Đề xuất tầm nhìn quy hoạch, chuyển từ tầm nhìn 2065 sang nghiên cứu định hướng chiến lược dài hạn tới năm 2100, hướng tới tầm nhìn 100 năm và xa hơn; xây dựng các kịch bản phát triển theo các mốc: 2030, 2035, 2045, 2050, 2065, 2085, 2100, hướng tới Thủ đô "Văn hóa - bản sắc - sáng tạo"; đồng thời phát huy các thế mạnh, tiềm năng sẵn có, với hành động kết nối toàn cầu, có sức cạnh tranh ngang tầm các thủ đô phát triển trong khu vực và thế giới

Quy hoạch tầm nhìn bằng các định hướng chiến lược.

Về văn hóa: Là Thủ đô với bề dày hơn 1000 năm văn hiến; bảo tồn, phát huy giá trị di sản, văn hóa, lịch sử Thăng Long - Hà Nội...

Về bản sắc: Phát huy giá trị truyền thống văn hóa lịch sử, lấy con người là trung tâm, với mục tiêu phát triển con người toàn diện, có bản sắc, hướng tới hội nhập quốc tế, thông minh, sáng tạo...

Về sáng tạo: Phát huy giá trị riêng có, nội lực, trí tuệ của con người Việt Nam, tiếp thu khoa học công nghệ thế giới, ứng dụng phát triển đô thị thông minh, sáng tạo với tổng thể cơ sở hạ tầng trẻ hóa, hiện đại, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi phương thức đi lại bằng giao thông công cộng hiện đại, xây dựng đồng bộ mô hình TOD, đô thị 15 phút...

Về chỉ tiêu phát triển, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, dự báo phát triển đến năm 2065, tầm nhìn dài hạn 100 năm và xa hơn. Phạm vi, ranh giới, quy mô: Toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội, với 126 đơn vị hành chính cấp xã (51 phường, 75 xã); tổng diện tích đất khoảng 3.359,84km2 (335.984ha).

Về dân số: Dự báo theo kịch bản mở, không khống chế dân số cơ học mà quản lý dân số phù hợp với ngưỡng chịu tải của hạ tầng, dự báo đến 2045 khoảng 15-16 triệu người; dự báo đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người; các giai đoạn tiếp theo đến năm 2100 cơ bản bảo đảm chỉ tiêu sử dụng đất ổn định không quá 20 triệu người, bảo đảm tiêu chuẩn mật độ dân số, tránh tạo áp lực đô thị; kịch bản tăng dân số đồng thời với trẻ hóa, hiện đại hóa nguồn nhân lực (trong giai đoạn 2065-2100 dân số tăng, giảm tùy theo tình hình bối cảnh, yêu cầu thực tiễn tại từng thời kỳ).

Về đất đai: Tăng tỉ lệ đất đô thị toàn thành phố lên khoảng 45- 50% vào năm 2045, phát triển mô hình đô thị nén kết hợp không gian xanh, tạo dư địa cho các dự án đầu tư phát triển trọng điểm; dự trữ cho giai đoạn 2065 tăng khoảng 55-60% và bảo đảm tỉ lệ đất rừng, cấu trúc vành đai xanh, hành lang xanh, nêm xanh.

Cùng với đó, rà soát tổng quy mô đất nông nghiệp (hiện trạng khoảng 190 nghìn ha), đánh giá năng suất trồng lúa để xem xét chuyển đổi một phần sang đất trồng rừng, công viên rừng, đào hồ, kiến tạo môi trường xanh, bổ cập nước sông, thoát lũ, chống ngập úng, tạo cảnh quan vành đai xanh, nêm xanh, hành lang xanh xen giữa các đô thị vệ tinh theo mô hình "Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng".

Đề xuất quy hoạch 9 cực tăng trưởng

Điểm đáng chú ý trong đề xuất định hướng phát triển không gian và hạ tầng đô thị của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội là nội dung về các cực tăng trưởng và các trung tâm chủ đạo.

Quy hoạch 9 cực tăng trưởng của thành phố như sau:

Đô thị trung tâm (hữu ngạn sông Hồng), đô thị lõi lịch sử và mở rộng: Cực văn hóa - lịch sử - chính trị (chính trị - hành chính - tài chính - văn hóa của Thủ đô) và đô thị Olympic.

Cực phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn): Cực Động lực Hội nhập (đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế cửa ngõ Nội Bài; trung tâm công nghiệp công nghệ cao).

Cực phía Đông (Gia Lâm - Long Biên): Cực động lực cửa ngõ và thương mại dịch vụ (phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hiện đại gắn với trục quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội - Hải Phòng kết nối Thủ đô với tam giác kinh tế động lực phía Đông (Hải Phòng - Quảng Ninh).

Cực phía Nam, đô thị trung tâm (Thường Tín - Phú Xuyên): Cực động lực công nghiệp và logistics (đô thị logistics - công nghiệp công nghệ cao - nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ liên vùng, đầu mối giao thông đa phương thức gắn với sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao, cảng sông).

Cực phía Nam là đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa: Đô thị cảnh quan sinh thái hai bên sông và di sản, tín ngưỡng gắn với sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội.

Cực phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ): Đô thị giáo dục, đào tạo, y tế gắn với nghỉ dưỡng sinh thái.

Cực phía Tây (Hòa Lạc): Đô thị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục. Trọng tâm là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia; gắn kết với trục phát triển kết nối các tỉnh phía Tây (Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa…).

Cực phía Tây Bắc (đô thị Sơn Tây - Ba Vì): Đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với nhiệm vụ an ninh quốc phòng; kết nối với các đô thị Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Việt Trì - Phú Thọ.

Cực sông Hồng (không gian cảnh quan đặc biệt, tài chính, dịch vụ thương mại, du lịch…).

Đề xuất quy hoạch 9 trung tâm lớn

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội cũng đề xuất quy hoạch 9 trung tâm lớn (theo quy mô, tính chất, vai trò, tiềm năng thế mạnh vượt trội).

Cụ thể: Trung tâm đô thị Nam sông Hồng (chính trị - hành chính quốc gia và thành phố; trung tâm kinh tế, văn hoá, y tế, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ và hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị Bắc sông Hồng (kinh tế - dịch vụ - hội nhập kinh tế, quốc tế); Trung tâm đô thị phía Đông (thương mại dịch vụ - hội nhập quốc tế - y tế - du lịch - logistic - giáo dục đào tạo).

Bên cạnh đó là Trung tâm đô thị Olympic (thể thao quốc gia, quốc tế); Trung tâm đô thị Phú Xuyên (logistic - y tế - công nghiệp công nghệ cao - hội nhập quốc tế); Trung tâm đô thị Vân Đình - Đại Nghĩa (di sản - văn hóa tâm linh - du lịch dịch vụ, sinh thái - làng nghề); Trung tâm đô thị Xuân Mai (giáo dục đào tạo - sinh thái cảnh quan - du lịch dịch vụ); Trung tâm đô thị Hòa Lạc (Trung tâm khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo - giáo dục đào tạo - y tế); Trung tâm đô thị Sơn Tây (văn hóa - di sản - đào tạo - y tế - sinh thái cảnh quan).

Đề xuất 9 trục động lực phát triển

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội đề xuất xác lập 9 trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch.

Trục Nhật Tân - Nội Bài/Bắc Thăng Long - Nội Bài: Là trục xương sống hình thành đô thị phía Bắc cửa ngõ đối ngoại, biểu tượng cho hiện đại và hội nhập của Thủ đô. Phát triển mô hình đô thị sân bay gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Trục Hồ Tây - Cổ Loa - Sân bay Gia Bình: Là trục không gian kết nối trung tâm đến vùng kinh tế mới phía Đông Bắc và Sân bay Gia Bình (Bắc Ninh). Hình thành các trung tâm phát triển mới khu đô thị sáng tạo, tài chính - công nghệ cao; thúc đẩy phát triển các khu đô thị hiện đại, dịch vụ chất lượng cao; kết nối Bắc Ninh, trục kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng…

Trục Quốc lộ 5/Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng: Kết nối Hà Nội với cửa ngõ ra biển (cảng biển quốc tế); trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh.

Trục Quốc lộ 1A/Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam và Vùng duyên hải; tập trung phát triển mạnh về công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics và vận tải đa phương thức.

Trục Quốc lộ 21B/Quốc lộ 21C: Là "Hành lang kép", vừa là trục hỗ trợ giảm tải cho Quốc lộ 1A (trục công nghiệp - logistics), là trục không gian xanh - văn hóa đặc thù, trục kết nối di sản Mỹ Đình - Ba Sao - Hương Tích - Bái Đính.

Trục Quốc lộ 6/Tuyến đường Hà Đông - Xuân Mai: Phát triển chuỗi đô thị sinh thái kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Xuân Mai và cửa ngõ vùng Tây Bắc.

Trục Đại lộ Thăng Long/Hồ Tây - Ba Vì: Đóng vai trò kết nối đô thị trung tâm với cực tăng trưởng phía Tây (đô thị Hòa Lạc), Vườn quốc gia Ba Vì; vừa là trục động lực kinh tế tri thức (khoa học, công nghệ, giáo dục), vừa là trục không gian văn hóa - cảnh quan đặc sắc kết nối văn hóa Thăng Long - Xứ Đoài.

Trục Quốc lộ 32/ Tuyến đường Tây Thăng Long: Là trục hướng tâm quan trọng kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng - Phú Thọ; phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ du lịch, văn hóa lịch sử.

Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng: Là trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, là trục phát triển kinh tế - xã hội và biểu trưng cho Hà Nội "Văn hiến - bản sắc - sáng tạo", biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.

Đề xuất Quy hoạch tổng thể Thủ đô cũng xác định các vành đai, hành lang phát triển; không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc sông Đà, sông Hồng, sông Đuống; vành đai xanh di sản thiên nhiên, văn hóa, lịch sử, tâm linh và phát triển kinh tế du lịch phía Tây thành phố... Cùng với đó, đề xuất quy hoạch cũng nêu rõ các nhiệm vụ đột phá, giải quyết các tồn tại, điểm nghẽn.

Thùy Chi