Đồng thuận từ cơ sở, lan tỏa sức mạnh toàn dân

Các cơ quan, đơn vị vào cuộc quyết liệt, bài bản

Qua nhiều nhiệm kỳ, việc triển khai Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/2/1998 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về thực hiện Quy chế dân chủ (QCDC) ở cơ sở từ thành phố đến phường xã, tinh thần "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" không chỉ được khẳng định bằng hành lang pháp lý, mà còn được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể, hiệu quả và đồng bộ.

Chỉ thị 30-CT/TW đã được triển khai nghiêm túc tại Hà Nội, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là người đứng đầu. Công tác dân vận chính quyền được đẩy mạnh, gắn với cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

HĐND Thành phố và các cấp đã tích cực thể chế hóa quyền làm chủ của nhân dân thông qua các kỳ họp chất lượng. Trong ba nhiệm kỳ gần nhất, HĐND TP. Hà Nội đã tổ chức tổng cộng 56 kỳ họp, ban hành trên 660 nghị quyết quan trọng liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội, an sinh xã hội, trật tự đô thị, tổ chức hành chính.

Tại nhiệm kỳ 2021-2026, số kỳ họp và nghị quyết ban hành đều tăng mạnh so với các nhiệm kỳ trước, thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động, vì dân.

Cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp những năm gần đây đều đạt tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao, từ 98,98% (năm 2016) đến 99,16% (năm 2021), thể hiện niềm tin của người dân vào hệ thống chính trị và trách nhiệm công dân ngày càng cao.

UBND TP. Hà Nội đã ban hành nhiều chỉ thị, kế hoạch quan trọng liên quan đến dân chủ ở cơ sở như: Kế hoạch triển khai Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (2023); Chỉ thị về tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính (2022); Chỉ thị về công tác dân vận trong quy hoạch và tái định cư (2024)…

Cùng với đó là việc triển khai ứng dụng công nghệ phục vụ người dân như ứng dụng iHanoi cho phép người dân phản ánh kiến nghị trực tuyến, đăng ký tiếp công dân, phản ánh thủ tục hành chính phiền hà. Việc vận hành hệ thống hội nghị trực tuyến tiếp công dân từ thành phố tới cấp huyện đã giúp giảm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại.

Năm 2024, chỉ số PAR-INDEX (Chỉ số cải cách hành chính) của TP Hà Nội đạt 92,57%, xếp thứ 3/63 tỉnh thành, tăng đều qua từng năm. Đây là minh chứng cho hiệu quả cải cách gắn với thực hiện dân chủ tại các cơ quan nhà nước.

Ủy ban MTTQ các cấp là lực lượng chủ lực trong thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Từ năm 2014 đến nay, MTTQ các cấp tại Hà Nội đã tổ chức gần 68.000 cuộc giám sát và hơn 6.400 hội nghị phản biện. Đồng thời, tiếp nhận hơn 224.000 lượt ý kiến đóng góp xây dựng Đảng, chính quyền.

Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên… đều chủ động triển khai giám sát, góp ý chính sách, phản biện văn bản liên quan đến quyền lợi đoàn viên, hội viên. Riêng Hội Phụ nữ đã tổ chức hơn 7.000 cuộc giám sát và phản biện từ cấp cơ sở đến thành phố, góp phần thúc đẩy chính sách bình đẳng giới đi vào cuộc sống.

Nơi cụ thể hóa tinh thần "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra"

Chính quyền cấp cơ sở là nơi trực tiếp triển khai các nội dung của QCDC. Với sự vào cuộc đồng bộ, nhiều xã, phường, thị trấn tại Hà Nội đã hình thành các mô hình hiệu quả, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư tự quản vững mạnh.

UBND cấp huyện và xã, phường đã tổ chức hàng nghìn buổi tuyên truyền pháp luật, cung cấp tài liệu pháp lý, tổ chức thi tìm hiểu Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, hướng dẫn người dân nắm bắt và thực hiện quyền làm chủ của mình.

Tính đến nay, toàn thành phố đã xây dựng 316 quy chế dân chủ trong các loại hình mới tại địa bàn dân cư. Đây là những quy chế cụ thể hóa các quy định pháp luật thành hành động phù hợp với đặc thù từng địa phương như: quy chế họp dân, quy trình lấy ý kiến nhân dân khi thu hồi đất, xây dựng hạ tầng, triển khai dự án…

Việc lấy ý kiến nhân dân, tiếp nhận phản ánh qua nhiều kênh được triển khai rộng rãi. Người dân có thể góp ý qua hòm thư góp ý, đường dây nóng, email, Facebook, Zalo… hoặc trực tiếp tại các hội nghị nhân dân. Những hình thức này giúp phát hiện, xử lý kịp thời những điểm nóng ở cơ sở, đồng thời giúp người dân thấy rõ vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của mình.

Các địa phương như Đông Anh, Long Biên, Thanh Trì… đã có mô hình tổ dân phố không rác, tổ tự quản an ninh, hội đồng nhân dân phường mở rộng - nơi mọi vấn đề dân sinh, dân trí, an toàn, trật tự đều được đưa ra bàn bạc dân chủ.

Quận Long Biên đã xây dựng QCDC trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất, công tác quản lý trật tự đô thị và công tác bảo vệ môi trường.

Quận Hai Bà Trưng ban hành QCDC trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm lĩnh vực nông nghiệp và công thương; QCDC trong công tác bảo vệ môi trường; QCDC trong hoạt động quản lý nhà nước về hành nghề y dược ngoài công lập; QCDC trong việc xét duyệt trợ cấp xã hội hàng tháng đối với đối tượng là người khuyết tật trên địa bàn Quận.

Quận Bắc Từ Liêm ban hành QCDC trong quản lý đô thị - quy hoạch; QCDC trong quản lý nghĩa trang; QCDC trong quản lý di tích.

Huyện Thanh Trì xây dựng và thực hiện QCDC về công khai quản lý tài sản Nhà nước; QCDC trong việc tiếp dân và giải quyết khiếu nại tố cáo; QCDC về công khai tài chính và các loại quỹ do Nhân dân đóng góp; công tác quản lý đất đai.

Ban Chỉ đạo xây dựng và thực hiện QCDC từ thành phố đến cơ sở đã tiến hành tổng cộng hơn 1.800 đoàn kiểm tra tại gần 6.500 đơn vị trên toàn địa bàn. Các đợt kiểm tra giúp phát hiện sớm bất cập, hạn chế; kịp thời điều chỉnh, rút kinh nghiệm và nhân rộng mô hình hay.

Việc tổ chức 26 lớp tập huấn cho gần 30.000 lượt cán bộ, đảng viên tại các sở, ngành, quận, huyện, thị xã về Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở là nỗ lực đáng kể nhằm nâng cao năng lực thực hiện QCDC cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Hà Nội đang tiếp tục đẩy mạnh triển khai QCDC ở cơ sở theo tinh thần "dân chủ phải gắn với kỷ cương, pháp luật; phải đảm bảo quyền lợi người dân song hành với nâng cao chất lượng quản lý nhà nước". Thực tiễn tại Hà Nội cho thấy, nơi nào QCDC được thực hiện tốt, nơi đó giảm khiếu kiện, tăng đồng thuận, ổn định chính trị - xã hội, phát triển bền vững. Đây chính là tiền đề quan trọng để Thủ đô tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ mà Đại hội Đảng bộ Thành phố đã đề ra.

Gia Huy