Dự án thí điểm phòng, chống bệnh dại tại Hà Nội được thế giới ghi nhận

Giải thưởng ghi nhận kết quả của Dự án thí điểm tại 14 phường của Hà Nội, nơi những người giết mổ, kinh doanh thịt chó, mèo được hỗ trợ chuyển sang sinh kế an toàn hơn.

Kết quả từ 14 phường thí điểm

Dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại, phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo ở một số phường tại Hà Nội" được UBND TP. Hà Nội phê duyệt ngày 24/7/2025. Sở Nông nghiệp và Môi trường là chủ dự án, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cùng Tổ chức Soi Dog Foundation và SBCC Việt Nam thực hiện.

Sau hơn một năm triển khai, 28 cơ sở buôn bán, kinh doanh thịt chó, mèo đã dừng hoạt động, 25 cơ sở đăng ký chuyển đổi mô hình kinh doanh. Phường Giảng Võ là địa phương đầu tiên trong dự án không còn cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo.

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Việt Nam, chia sẻ, đây là kết quả từ sự đồng hành, nỗ lực chung giữa SBCC Việt Nam, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, Tổ chức Soi Dog Foundation cùng các đối tác trong suốt chặng đường qua.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm lây từ chó, mèo sang người. Đến nay, bệnh vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Nhằm góp phần đồng bộ các giải pháp phòng chống bệnh bệnh dại, Dự án đã theo đuổi cách tiếp cận "Một sức khỏe" (One Health) - bảo đảm sự cân bằng giữa 3 yếu tố: sức khỏe con người, phúc lợi động vật và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng.

Đánh giá về tầm quan trọng của hướng đi này, ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao của Soi Dog Foundation, nhận định, các hoạt động vận chuyển, kinh doanh và giết mổ chó, mèo chính là mắt xích yếu nhất trong chuỗi phòng, chống dịch bệnh hiện nay.

Hai yếu tố then chốt làm nên sự khác biệt của Dự án, đó là sự phối hợp liên ngành giữa chính quyền, cộng đồng, các tổ chức xã hội cùng đối tác quốc tế, và định hướng thúc đẩy sự thay đổi hành vi lâu dài, bền vững.

Thay đổi hành vi bắt đầu từ kế sinh nhai

Đa số người làm nghề kinh doanh, giết mổ chó, mèo nhận thức được nguy cơ dịch bệnh và an toàn sức khỏe. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với việc chuyển đổi chính là bài toán bảo đảm thu nhập cho gia đình. Khung pháp lý đóng vai trò định hướng kiểm soát, nhưng động lực để người dân chủ động bước sang lĩnh vực mới lại nằm ở những cơ hội mưu sinh thực tế và bền vững hơn.

Thấu hiểu điều đó, sau hơn một năm triển khai, Dự án đã tổ chức 5 hội nghị tập huấn chuyển đổi sinh kế cùng 3 khóa đào tạo nghề thực hành như: kỹ năng bán hàng trực tuyến, pha chế đồ uống đến chế biến món ăn kiểu Hàn Quốc.

Nhờ những giải pháp sinh kế thiết thực, làn sóng tự nguyện chuyển đổi đã lan tỏa mạnh mẽ. Nếu như trước kỳ tập huấn tháng 5/2026 mới có 7 cơ sở chủ động dừng hoạt động, thì đến nay con số này đã tăng lên 28 cơ sở.

Đánh giá về sự chuyển biến tích cực này, ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, nhận định, kết quả rà soát thực địa từ các phường thí điểm cho thấy, ngày càng nhiều hộ kinh doanh chủ động dừng hoạt động và đăng ký tham gia chương trình chuyển đổi sinh kế bền vững.

Bà Bùi Thị Duyên cho biết, để chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, nhóm cán bộ Dự án đang tích cực nghiên cứu các mô hình kiểm soát dịch dại thành công trên thế giới, đồng thời chủ động đi khảo sát thực tế và học tập trực tiếp kinh nghiệm quản lý vật nuôi nhân đạo tại nhiều quốc gia. Những trải nghiệm thực tiễn này sẽ là cơ sở quan trọng để chọn lọc, đề xuất các sáng kiến phù hợp sát với điều kiện địa phương trong chặng đường phía trước.

HM