Đưa văn hóa nghệ thuật đến gần hơn với người dân Thủ đô

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn trở thành động lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô. Với tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội, thành phố đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đồng thời mở rộng khả năng thụ hưởng văn hóa cho mọi tầng lớp nhân dân.

Một trong những điểm nhấn rõ nét là việc đưa các hoạt động văn hóa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng. Thay vì chỉ diễn ra trong nhà hát hay các sân khấu chuyên nghiệp, nghệ thuật giờ đây hiện diện tại các không gian công cộng, phố đi bộ, di tích lịch sử… tạo nên sự giao thoa tự nhiên giữa văn hóa và đời sống đô thị.

Tiêu biểu là không gian biểu diễn "Âm nhạc cuối tuần" tại Nhà Bát Giác (vườn hoa Lý Thái Tổ), nơi âm nhạc vang lên mỗi dịp cuối tuần, thu hút đông đảo người dân và du khách. Từ những giai điệu jazz kinh điển quốc tế đến các tiết mục nhạc cụ dân tộc như độc tấu đàn nhị "Hello Việt Nam", sáo "Chiếc khăn Piêu"… tất cả hòa quyện, tạo nên một bức tranh âm nhạc đa sắc màu ngay giữa lòng Thủ đô.

Không gian mở, đưa nghệ thuật gần hơn với công chúng

Không chỉ dừng lại ở âm nhạc, nhiều loại hình nghệ thuật như: biểu diễn múa rối nước, trình diễn áo dài, triển lãm mỹ thuật… Các không gian văn hóa sáng tạo ngày càng được mở rộng, góp phần hình thành hệ sinh thái văn hóa đa dạng, đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của người dân.

Bên cạnh đó, thành phố cũng chú trọng kết nối giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản với phát triển các sản phẩm văn hóa mới, làm "sống lại" giá trị truyền thống, tạo ra trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn, giúp công chúng hiểu và yêu hơn văn hóa dân tộc.

Theo ông Trịnh Ngọc Chung, Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam thể hiện tư duy quản lý mới với tính tổng thể và liên kết cao, đặt văn hóa trong mối quan hệ hữu cơ với kinh tế – xã hội. "Điểm đột phá là cơ chế đặc thù và cách tiếp cận linh hoạt trong huy động nguồn lực, từ ngân sách nhà nước đến xã hội hóa, qua đó mở ra nhiều dư địa phát triển cho lĩnh vực văn hóa", ông Trịnh Ngọc Chung nhấn mạnh.

Tinh thần đó được thể hiện rõ tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, nơi các giá trị văn hóa truyền thống được "sống" trong không gian thực hành. Những làn điệu hát Then, đàn Tính của người Tày, Nùng, hay các tiết mục dân ca, dân vũ của đồng bào Mông, Dao, Mường… không chỉ phục dựng bản sắc mà còn trở thành cầu nối giao lưu, gắn kết cộng đồng, lan tỏa thông điệp về khối đại đoàn kết dân tộc. Đây cũng là điểm nhấn thu hút du khách, góp phần phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Một khía cạnh quan trọng khác là vai trò của giáo dục văn hóa trong cộng đồng. Nhiều trường học trên địa bàn thành phố đã tăng cường đưa nghệ thuật vào chương trình ngoại khóa, tổ chức các buổi trải nghiệm tại bảo tàng, di tích, nhà hát… giúp học sinh tiếp cận văn hóa từ sớm. Khi văn hóa được nuôi dưỡng từ nền tảng giáo dục, thế hệ trẻ sẽ trở thành lực lượng kế thừa, lan tỏa và sáng tạo những giá trị mới, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa Thủ đô.

Có thể thấy, việc đưa văn hóa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là định hướng lâu dài trong chiến lược phát triển văn hóa của Hà Nội. Khi người dân được tiếp cận, tham gia và thụ hưởng văn hóa một cách thường xuyên, tự nhiên, văn hóa sẽ gắn kết cộng đồng và là động lực cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Trong thời gian tới, Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia sáng tạo và tổ chức hoạt động văn hóa nghệ thuật, đồng thời tận dụng công nghệ số để lan tỏa các giá trị văn hóa. Đây chính là bước đi quan trọng để xây dựng một Thủ đô văn hiến, sáng tạo, nơi văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn thực sự "sống" trong lòng mỗi người dân.

Minh Thư