Hà Nội chủ động kiểm soát phát thải khí nhà kính, tham gia thị trường carbon

Thiết lập cơ chế cảnh báo, kiểm soát chặt hạn ngạch phát thải

Tổ công tác liên ngành chỉ đạo triển khai, đôn đốc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ liên quan đến kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon trên địa bàn thành phố vừa được UBND TP. Hà Nội thành lập gồm các Sở: Nông nghiệp và Môi trường; Công Thương; Xây dựng; Tài chính; Khoa học và Công nghệ; Y tế.

Tổ công tác có nhiệm vụ chủ trì thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thuộc chức năng, nhiệm vụ quản lý của từng sở nhằm giảm phát thải khí nhà kính và tham gia thị trường carbon.

Cùng với đó, quản lý các cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính thuộc lĩnh vực chuyên ngành quản lý theo chức năng, nhiệm vụ; kiểm tra báo cáo kiểm kê và kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đối với các cơ sở thuộc danh mục do Thủ tướng Chính phủ quy định.

Các sở có trách nhiệm xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính hằng năm và giai đoạn 2026-2030 của ngành, lĩnh vực quản lý, bảo đảm mục tiêu, chỉ tiêu Trung ương đã giao, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố.

Đáng chú ý, Tổ công tác có nhiệm vụ nghiên cứu thiết lập cơ chế cảnh báo theo từng chuyên ngành quản lý đối với các cơ sở không nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính bắt buộc; báo cáo sai hoặc thiếu; phát thải vượt hạn ngạch; có nguy cơ không đủ hạn ngạch để nộp trả.

Cơ chế cảnh báo cũng được nghiên cứu áp dụng đối với các trường hợp tín chỉ có nguy cơ tính trùng hoặc không đủ điều kiện giao dịch; chuyển quyền giảm phát thải khi chưa được phép; không thực hiện kế hoạch giảm phát thải, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải của Thành phố và quốc gia.

Đồng thời, Tổ công tác có nhiệm vụ chuẩn hóa cơ chế ghi nhận kết quả giảm phát thải nhằm tránh tính trùng kết quả giảm phát thải.

Khơi mở tiềm năng tạo tín chỉ carbon từ các lĩnh vực trọng điểm

Theo quyết định, Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ tổng hợp dữ liệu kiểm kê, giảm phát thải khí nhà kính trên địa bàn Hà Nội, phục vụ xây dựng và cập nhật Báo cáo quốc gia về biến đổi khí hậu.

Sở cũng hướng dẫn triển khai các quy định liên quan đến thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) và mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Cùng với đó, rà soát, cập nhật, đề xuất bổ sung, điều chỉnh danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính trên địa bàn thành phố Hà Nội, gửi các bộ để báo cáo, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Đơn vị này cũng sẽ nghiên cứu, đề xuất danh mục các dự án giảm phát thải và dự án có tiềm năng tạo tín chỉ carbon trong lĩnh vực xử lý chất thải, thu hồi khí mê-tan, nước thải, nông nghiệp phát thải thấp, lâm nghiệp và cây xanh, đất ngập nước và kinh tế nông nghiệp tuần hoàn.

Đồng thời, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng đường cơ sở phát thải và các giải pháp giảm phát thải trong hoạt động xử lý rác thải, chất thải rắn, nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi và thủy sản.

Sở Công Thương quản lý các số liệu về tiêu thụ điện, than, dầu, khí và nhiên liệu; sản lượng sản xuất, hiệu suất năng lượng, cường độ phát thải và các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm.

Sở có trách nhiệm rà soát các cơ sở công nghiệp, năng lượng thuộc diện kiểm kê khí nhà kính, phân bổ hạn ngạch, xây dựng kế hoạch giảm nhẹ và tham gia thí điểm thị trường carbon.

Cùng với việc hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng đường cơ sở phát thải, Sở Công Thương nghiên cứu danh mục các giải pháp như tiết kiệm năng lượng, sử dụng điện mặt trời mái nhà, điện sạch, thu hồi nhiệt thải, thay đổi nhiên liệu, đổi mới công nghệ, điều chỉnh quy trình sản xuất và quản lý nhu cầu điện.

Thúc đẩy giảm phát thải từ công trình xây dựng và giao thông đô thị

Đối với Sở Xây dựng, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải từ vật liệu xây dựng, công trình, tòa nhà, chiếu sáng, điều hòa, hạ tầng cấp thoát nước, hoạt động phá dỡ và chất thải xây dựng.

Cùng với đó, xây dựng dữ liệu phát thải về số lượng phương tiện, loại nhiên liệu, quãng đường hoạt động, mức tiêu thụ nhiên liệu và hoạt động vận tải hành khách, hàng hóa, xe buýt, taxi, phương tiện công cộng, trạm sạc và phương tiện điện.

Sở Xây dựng nghiên cứu, hướng dẫn tiêu chí về công trình phát thải thấp, công trình xanh, sử dụng vật liệu carbon thấp, tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng vật liệu và nước.

Đồng thời, xây dựng phương pháp lượng hóa mức giảm phát thải từ việc chuyển đổi xe buýt, taxi sang năng lượng sạch, phát triển đường sắt đô thị, hạn chế phương tiện phát thải cao, quản lý giao thông thông minh và chuyển dịch từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng.

Sở cũng có nhiệm vụ rà soát khả năng tạo tín chỉ từ tiết kiệm điện tại tòa nhà; thay thế thiết bị làm lạnh; chiếu sáng thông minh; thu hồi khí tại công trình xử lý nước thải; giảm phát thải từ vật liệu.

Trên cơ sở đó, nghiên cứu, đề xuất danh mục dự án giảm phát thải, danh mục dự án có tiềm năng tạo tín chỉ carbon trong các lĩnh vực quản lý.

Ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải khí nhà kính

Sở Khoa học và Công nghệ tập trung hướng dẫn về cấu trúc dữ liệu, bảo đảm kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các ngành liên quan đến hoạt động phát thải và kiểm soát phát thải.

Sở chủ trì, phối hợp triển khai hạ tầng số, công nghệ thông tin để bảo đảm sẵn sàng kết nối, phục vụ việc tham gia thị trường carbon theo hướng dẫn của các cơ quan liên quan.

Đồng thời, hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phối hợp xây dựng nền tảng số, hệ thống cơ sở dữ liệu trực tuyến về khí nhà kính, tín chỉ carbon; nghiên cứu, đề xuất áp dụng các công nghệ mới như giám sát phát thải bằng cảm biến và các mô hình tính toán tiên tiến.

Trong khi đó, Sở Y tế có nhiệm vụ khuyến cáo về các chất có trong khí nhà kính, cơ chế và nguồn phát tán có thể ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏe cộng đồng; xác định các nhóm có nguy cơ chịu tác động cao và đề xuất biện pháp phòng tránh, giảm thiểu tác hại.

Ngành y tế cũng chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở y tế thuộc phạm vi quản lý thu thập, quản lý và cung cấp dữ liệu về điện, nhiên liệu, môi chất lạnh, khí sử dụng trong y tế, chất thải, nước thải, hoạt động vận tải và các dữ liệu liên quan.

Việc xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính của ngành y tế tập trung vào sử dụng năng lượng hiệu quả, quản lý môi chất lạnh, giảm phát thải từ chất thải và nước thải y tế, quản lý khí gây mê, mua sắm xanh, công trình y tế xanh, giao thông và logistics y tế phát thải thấp.

Thùy Chi