Hà Nội chuẩn bị trình HĐND dự án cải tạo toàn diện sông Nhuệ

Tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII mới diễn ra, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường đã trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư dự án với mục tiêu tu bổ hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường tại lưu vực sông sông Nhuệ. 

Sông Nhuệ đóng vai trò là một trục xương sống quan trọng trong hệ thống thủy lợi và cảnh quan của Thủ đô với chiều dài khoảng 61,5km chảy qua địa bàn Hà Nội. Dòng sông bắt đầu từ cống Liên Mạc và kéo dài đến tận huyện Mỹ Đức, đi qua tổng cộng 19 xã, phường. Không chỉ là một đường thủy thuần túy, sông Nhuệ còn là trục kết nối các tuyến giao thông huyết mạch của thành phố như đường Tây Thăng Long, Quốc lộ 32, Đại lộ Thăng Long, Quốc lộ 6 và đường Vành đai 4. Với vị trí nằm trong lòng Thủ đô, sông Nhuệ đáng lẽ phải là bộ mặt cảnh quan đô thị rực rỡ, nhưng hiện trạng lại đang ở mức báo động.

Theo báo cáo của UBND thành phố, sông Nhuệ hiện nay đang trong tình trạng cạn kiệt nguồn nước và ô nhiễm môi trường cực kỳ nghiêm trọng. Dòng sông gần như đã mất đi khả năng cấp nước và không còn bảo đảm chức năng của một nguồn nước mặt thông thường. Các chỉ tiêu về chất lượng nước thường xuyên được ghi nhận ở mức rất xấu, vượt xa các quy chuẩn cho phép. Chính vì vậy, nguyện vọng của chính quyền các địa phương dọc dòng sông cũng như đông đảo người dân khu vực là sớm có một giải pháp tổng thể để xử lý ô nhiễm và kết nối giao thông, tạo không gian sống trong lành hơn.

Cải tạo sông Nhuệ góp phần cải tạo hệ thống hạ tầng thủy lợi 

Để giải quyết bài toán này, Tập đoàn Geleximco đã đề xuất thành phố triển khai một dự án đa mục tiêu. Dự án không chỉ dừng lại ở việc làm sạch dòng sông mà còn hướng tới hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung để giảm thiểu ô nhiễm bền vững. Bên cạnh đó, dự án còn đảm bảo khả năng chủ động tiêu thoát nước, giúp chống ngập úng cho khu vực nội đô và phía Tây thành phố Hà Nội. Việc cải tạo sông Nhuệ cũng sẽ nâng cao hiệu quả của các công trình thủy lợi trong khu vực, đồng thời góp phần chỉnh trang đô thị và giảm thiểu ùn tắc giao thông.

Về khía cạnh tài chính và phương thức thực hiện, dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư lên tới 75.115 tỷ đồng. Thành phố dự kiến triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), cụ thể là loại hình hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT). Tổng diện tích đất dự kiến sử dụng cho dự án vào khoảng 855ha. Thời gian thực hiện dự án được hoạch định kéo dài trong 5 năm, từ năm 2026 đến năm 2030.

Để đảm bảo tính khả thi về tài chính, phương thức thanh toán cho nhà đầu tư được xác định sơ bộ từ các quỹ đất đối ứng với giá trị thanh toán khoảng 69.106 tỷ đồng. Các quỹ đất này bao gồm các khu đất dọc hai bên sông và dự kiến sẽ có thêm khoảng 5 khu đất khác tại các vị trí khác nhau để đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư khi thực hiện hợp đồng BT.

Dự án cải tạo sông Nhuệ được cấu trúc chặt chẽ với 4 dự án thành phần nhằm giải quyết dứt điểm các khía cạnh khác nhau. Dự án thành phần 1 tập trung vào công tác giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch để thi công. Dự án thành phần 2 là trung tâm của kỹ thuật với các hoạt động nạo vét, kè bờ và xây dựng tuyến sông dài toàn bộ 61,5km. Dự án thành phần 3 chú trọng vào việc phát triển hạ tầng giao thông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bao gồm cả các cống thu gom nước thải chạy dọc hai bên bờ sông. Cuối cùng, dự án thành phần 4 sẽ tập trung đầu tư xây dựng các nhà máy xử lý nước thải theo đúng quy hoạch đã đề ra.

Về lộ trình thực hiện, dự án sẽ được chia làm hai giai đoạn cụ thể. Giai đoạn 1 dự kiến kéo dài từ khi khởi công đến hết năm 2028, thực hiện đoạn từ cống Liên Mạc đến đường Vành đai 4 với chiều dài 30,5km. Giai đoạn 2 sẽ tiếp nối từ năm 2029 đến năm 2030 để hoàn thiện 31km còn lại, kéo dài từ đường Vành đai 4 đến hết địa phận Hà Nội.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường, dự án này đã qua bước thẩm định của Hội đồng thẩm định thành phố vào đầu tháng 7 năm 2026. Trên cơ sở đó, Đảng ủy UBND thành phố đã kiến nghị Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố thống nhất chủ trương triển khai ngay. Việc áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt theo các quy định mới nhất của Chính phủ vào năm 2025 cũng được đề xuất để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Đánh giá về tính hiệu quả, thành phố cho rằng việc cải tạo sông Nhuệ sẽ góp phần quan trọng phát huy sức mạnh của hệ thống hạ tầng thủy lợi hiện có. Thời gian qua, Hà Nội đã đầu tư nhiều công trình lớn như Trạm bơm Yên Nghĩa đã hoàn thành trong năm 2026 và đang triển khai Trạm bơm Liên Mạc giai đoạn 1. Tuy nhiên, các trạm bơm này chỉ có thể phát huy tối đa công suất trong việc chống ngập và bổ cập nguồn nước khi toàn bộ dòng sông Nhuệ đã được cải tạo đồng bộ.

Việc đầu tư dự án hơn 75.000 tỷ này được xác định là nhiệm vụ hết sức cần thiết, không chỉ giải quyết những vấn đề nhức nhối kéo dài như ô nhiễm và ngập úng mà còn đóng vai trò là động lực mạnh mẽ để chỉnh trang cảnh quan và thúc đẩy sự phát triển đô thị phía Tây thành phố trở nên văn minh, hiện đại hơn. Đồng thời hứa hẹn mang lại diện mạo mới cho dòng sông lịch sử của Hà Nội.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng, dự án tu bổ hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT là dự án quan trọng nhằm giải quyết "điểm nghẽn" về môi trường của Thủ đô. Với tổng mức đầu tư lớn và tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội giao Đảng ủy UBND thành phố chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đủ căn cứ pháp lý và điều kiện triển khai dự án theo đúng quy định, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố cũng giao Đảng ủy HĐND thành phố chỉ đạo Thường trực HĐND thành phố và các ban của HĐND thành phố tổ chức thẩm tra chặt chẽ trước khi trình HĐND thành phố xem xét, quyết định theo thẩm quyền

Minh Anh