Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số thực chất: Không để 'số hóa' chỉ nằm trên giấy

Sáng 8/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng, Trưởng ban Chỉ đạo Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn thành phố (Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy) đã chủ trì hội nghị giao ban công tác tháng 5 của Ban Chỉ đạo.

Báo cáo của Thành phố cho thấy, công cuộc chuyển đổi số của Thủ đô đã được phác họa rõ nét với những bước tiến mạnh mẽ nhưng cũng không ít trăn trở về tính hiệu quả thực tế.

Chuyển tư duy từ "văn bản" sang "sản phẩm"

Một trong những thay đổi mang tính đột phá của Hà Nội thời gian qua chính là việc chuyển đổi phương thức chỉ đạo. Thay vì chỉ ban hành các văn bản hành chính đơn thuần, thành phố đã chuyển sang quản trị nhiệm vụ theo đầu mối, thời hạn, sản phẩm và minh chứng cụ thể.

Kết quả ấn tượng nhất phải kể đến việc vận hành không gian làm việc số HanoiWork. Đến nay, nền tảng này đã được triển khai tới 153 đơn vị với hơn 37.300 tài khoản người dùng. Đây không chỉ là một công cụ làm việc mà còn là nền tảng quản trị thống nhất, cho phép theo dõi tiến độ công việc và bước đầu gắn với các chỉ số đánh giá hiệu năng (OKR/KPI).

Song song với đó, hạ tầng kỹ thuật phục vụ chính quyền số đã được phủ sóng tới tận cơ sở. Tính đến đầu tháng 5/2026, thành phố đã cơ bản hoàn thành việc lắp đặt thiết bị cho 126 xã, phường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận hành chính quyền số ở cấp gần dân nhất.

Hà Nội đang sở hữu lợi thế lớn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động nhất cả nước. Thành phố hiện có 204 doanh nghiệp khoa học công nghệ (dẫn đầu toàn quốc) và gần 11.000 doanh nghiệp công nghệ số. Để tận dụng nguồn lực này, thành phố đã thay đổi cách tiếp cận: Chuyển từ cơ chế "nhà khoa học có gì thì đề xuất" sang cơ chế "Thành phố đặt đầu bài từ nhu cầu phát triển".

Với danh mục 30 bài toán lớn đã công bố, Hà Nội thu hút được 108 đề xuất đăng ký giải quyết. Đây là những vấn đề sát sườn về quản trị đô thị, dịch vụ công và phục vụ đời sống dân sinh. Trọng tâm thời gian tới là phân loại, thẩm định, lựa chọn các đề xuất có sản phẩm đầu ra rõ, có khả năng thử nghiệm, ứng dụng, nhân rộng; tránh để 30 bài toán lớn chỉ dừng lại ở danh mục nhiệm vụ.

Về kinh tế số, Hà Nội đặt mục tiêu đầy tham vọng khi phấn đấu mảng này sẽ chiếm 22% GRDP vào năm 2026 và đạt tối thiểu 40% vào năm 2030. Hiện tại, tỷ trọng kinh tế số của Thủ đô đạt khoảng 17,34%, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn nhưng cũng đòi hỏi nỗ lực bứt phá mạnh mẽ.

Xác định dữ liệu là tài nguyên nền tảng

Hà Nội đang tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Trong đó, hai lĩnh vực then chốt là y tế và đất đai đang được ưu tiên hàng đầu.

Hồ sơ sức khỏe điện tử đang được tích hợp sâu với ứng dụng VNeID. Đặc biệt, về dữ liệu đất đai, thành phố đang nỗ lực kết nối liên thông giữa các cơ quan hành chính, văn phòng đăng ký đất đai và cơ quan thuế để làm sạch dữ liệu. Bí thư Thành ủy đã giao nhiệm vụ quyết liệt: Phải hoàn thành dữ liệu đất đai vào mốc 30/6/2026 để bảo đảm tiêu chí dùng chung thống nhất.

Hiệu quả của việc số hóa dữ liệu cũng thể hiện rõ qua cải cách hành chính. Hiện Hà Nội có hơn 2.000 thủ tục hành chính, trong đó 661 thủ tục đã được ủy quyền, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý. Tỉ lệ phát hành văn bản toàn trình trên môi trường số tại nhiều xã, phường đã đạt trên 90%, một con số cho thấy sự chuyển động thực chất của bộ máy.

Chấm dứt sự lãng phí và chậm trễ, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Sau khi nghe các ý kiến thảo luận tại hội nghị, phát biểu kết luận, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng, Trưởng ban Chỉ đạo 57 Thành ủy đánh giá cao kết quả thực hiện các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo trong thời gian qua.

Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, Bí thư Trần Đức Thắng cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại cần khắc phục ngay. Đó là tình trạng "nhiều phần mềm, nhiều tài khoản, nhiều báo cáo" nhưng tính liên thông lại kém, dẫn đến việc dữ liệu phải nhập lại nhiều lần, gây lãng phí thời gian và nguồn lực. Hiện vẫn còn 30 nhiệm vụ quá hạn chưa hoàn thành cần phải làm rõ trách nhiệm.

Để giải quyết triệt để, Bí thư Thành ủy đã nhấn mạnh 11 nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải thực hiện nghiêm túc và có kết quả định lượng được:

Đó là tập trung rà soát toàn bộ 30 nhiệm vụ quá hạn, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng khâu. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện các văn bản cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 để tạo hành lang pháp lý vững chắc cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đối với các nhiệm vụ nền tảng về dữ liệu và hạ tầng, các cơ quan phải xác định rõ sản phẩm tối thiểu theo từng mốc thời gian từ tháng 5 đến cuối năm. Đặc biệt, Bí thư giao mốc thời hạn 30/6/2026 phải hoàn thành dữ liệu đất đai theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống" và thống nhất dùng chung. 

Đối với 25 dịch vụ công trực tuyến trọng điểm, phải chuyển từ nghiên cứu sang vận hành thực tế, đo lường rõ mức độ cắt giảm thời gian và chi phí cho người dân.

Tập trung số hóa tài liệu để xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung. Bí thư nhấn mạnh: việc đánh giá chuyển đổi số phải gắn chặt với tác động thực tế, lấy sự hài lòng của người dân và tỉ lệ dữ liệu được tái sử dụng làm thước đo, tránh tình trạng đầu tư lãng phí không mang lại hiệu quả thực chất.

Rà soát tổng thể để giảm bớt các tài khoản, giảm việc nhập liệu lặp lại và tiến tới báo cáo tự động trên nền tảng số. Thành phố cũng cần hoàn thiện mô hình các khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, xác định rõ số lượng mô hình có khả năng ứng dụng thực tế trong năm 2026.

Bí thư chỉ đạo rà soát các dự án kinh phí lớn nhưng chậm giải ngân, làm rõ vướng mắc ở từng khâu. Việc báo cáo nguồn lực phải chuyển từ "số vốn đã bố trí" sang "số vốn đã giải ngân và sản phẩm đã hình thành". Bên cạnh đó, phải đẩy nhanh triển khai hệ thống camera AI, trung tâm dữ liệu tập trung và bảo đảm an toàn thông tin ở mức độ cao nhất.

Nhiệm vụ quan trọng nhất là vai trò của người đứng đầu. Bí thư yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo và thủ trưởng các cơ quan phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, không "giao khoán" cho bộ phận tham mưu, không để nhiệm vụ kéo dài mà không rõ nguyên nhân, trách nhiệm.

Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định: Việc đánh giá chuyển đổi số không thể dựa trên những con số vô hồn mà phải gắn với tác động thực tế. Thước đo chính xác nhất chính là sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp, là mức độ phổ cập kỹ năng số trong xã hội và đóng góp thực chất vào tăng trưởng kinh tế.

"Các nội dung thảo luận phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, sản phẩm, thời hạn và trách nhiệm thực hiện". Với sự quyết liệt của người đứng đầu Thành ủy, chuyển đổi số tại Hà Nội không còn là một trào lưu, mà đang trở thành một cuộc cách mạng về phương thức quản trị, hướng tới một Thủ đô thông minh, hiện đại và thực sự vì dân.

Minh Anh