Hà Nội điều phối đào tạo nghề theo nhu cầu sử dụng lao động

Từ nhu cầu tuyển dụng đến nhiệm vụ đào tạo

Khoảng 8.000 nhân lực còn thiếu tại các đơn vị, nhà thầu triển khai công trình ở Hà Nội là một yêu cầu cụ thể đối với công tác kết nối việc làm. Khi tiến độ dự án cần được đẩy nhanh, khả năng cung ứng lao động có chuyên môn trở thành một phần của bài toán tổ chức thực hiện. Đào tạo nghề vì thế cần bắt đầu từ việc xác định doanh nghiệp cần người làm công việc gì, với kỹ năng nào.

Định hướng này được thể hiện trong Kế hoạch số 420/KH-UBND về nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại, hiệu quả trong giai đoạn mới, do bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội ký ban hành.

Hà Nội xác định đổi mới giáo dục nghề nghiệp theo hướng chuyển từ đào tạo dựa trên khả năng sẵn có của cơ sở sang đào tạo theo đơn đặt hàng và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Đây là sự điều chỉnh quan trọng trong cách tổ chức nguồn cung nhân lực: yêu cầu sử dụng lao động trở thành căn cứ để lựa chọn nội dung, kỹ năng và phương thức phối hợp đào tạo.

Theo các chỉ tiêu đến năm 2030, TP phấn đấu bình quân mỗi năm giải quyết việc làm cho 180.000 lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt từ 75% đến 80%, trong đó tỷ lệ có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 55% đến 60%. Tỷ lệ lao động có kỹ năng công nghệ thông tin được đặt mục tiêu từ 80% đến 90%.

Các chương trình đào tạo được định hướng chú trọng kỹ năng số, ngoại ngữ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khả năng thích ứng với chuyển đổi xanh. TP khuyến khích cơ sở giáo dục nghề nghiệp cùng doanh nghiệp xây dựng chương trình thực hành, nhất là trong công nghệ cao, du lịch, thương mại điện tử và logistics.

Nhu cầu điều chỉnh đào tạo được thể hiện khá rõ qua dữ liệu thị trường. Theo Bản tin bức tranh thị trường lao động Hà Nội năm 2026 số 2 của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, trong quý III, nhu cầu tuyển dụng trình độ trung cấp, cao đẳng chiếm 36,1% tổng nhu cầu. Trong khi đó, nhóm người tìm việc có trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng chỉ chiếm 14,9%.

Trong 4.492 vị trí tuyển dụng thuộc nhóm trình độ trung cấp, cao đẳng được phân tích, 52,7% thuộc nhóm nghề chuyên môn kỹ thuật bậc trung và bậc cao; 70,3% vị trí trong nhóm này có mức lương chào tuyển từ 10 triệu đồng/tháng trở lên. Những số liệu này cho thấy cơ hội việc làm đối với người có kỹ năng thực hành và chuyên môn nghề nghiệp.

Tỷ trọng nhu cầu tuyển lao động chưa qua đào tạo cũng giảm từ 26,5% trong quý I xuống 19% trong quý III/2026. Các lĩnh vực điện tử, xây dựng, hạ tầng, logistics, bán lẻ và dịch vụ tiếp tục đặt ra yêu cầu về nhân lực có chuyên môn. Cùng với tự động hóa, người lao động cần có khả năng vận hành thiết bị, sử dụng phần mềm và thích ứng với quy trình sản xuất hiện đại.

Với nhóm công trình trọng điểm, việc điều phối đã được triển khai thông qua khảo sát nhu cầu và kết nối trực tiếp. Ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội cho biết: “Qua làm việc với các Ban quản lý dự án tại Hà Nội và các nhà thầu đang triển khai công trình, chúng tôi nhận thấy nhu cầu nhân lực còn thiếu khoảng 8.000 người”.

Từ nhu cầu đó, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội phối hợp với Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội tổ chức phiên giao dịch việc làm chuyên đề, đưa nguồn nhân lực đến gần hơn với đơn vị sử dụng.

Sở Nội vụ Hà Nội đã chỉ đạo tổ chức hai phiên chuyên đề ngành xây dựng, cơ khí, giao thông. Riêng phiên thứ hai, ngày 31/10/2026, có trên 8.000 chỉ tiêu tuyển dụng, với sự tham gia của 15 trường đại học, cao đẳng, trung cấp có chuyên ngành kỹ thuật xây dựng, giao thông và trên 3.000 sinh viên năm cuối, cùng lao động tại các xã, phường.

Đây là cơ hội để người học tiếp xúc trực tiếp với yêu cầu nghề nghiệp, tìm hiểu công việc và trao đổi điều kiện tuyển dụng. Tuy nhiên, số chỉ tiêu tuyển dụng và số người tham gia phản ánh quy mô kết nối, chưa đồng nghĩa với số lao động đã được tuyển thành công. Hiệu quả cuối cùng vẫn cần được theo dõi qua kết quả tiếp nhận và sử dụng nhân lực.

Dữ liệu kết nối, trách nhiệm đến từng địa bàn

Để đào tạo sát nhu cầu, thông tin về doanh nghiệp và người lao động cần được cập nhật liên tục. Trong Kế hoạch số 420/KH-UBND, Hà Nội đặt nhiệm vụ thiết lập “Kho dữ liệu sống”, vận hành “Bộ não AI” để khai thác thông tin từ Cổng thông tin việc làm TP.

Hồ sơ người lao động và doanh nghiệp sẽ được xây dựng, chuẩn hóa, kết nối với Sàn giao dịch việc làm quốc gia và hệ thống dữ liệu dùng chung của TP. Trên nền tảng đó, AI được ứng dụng để tự động hóa sàng lọc, kết nối hồ sơ, hướng tới giảm từ 30% đến 50% thời gian tuyển dụng trung bình của doanh nghiệp và thời gian chờ việc của người lao động. Đây là mục tiêu của kế hoạch, gắn với quá trình hoàn thiện hạ tầng dữ liệu.

Theo ông Nguyễn Tây Nam, Cổng thông tin việc làm TP được khai trương cuối tháng 12/2025, tạo kênh giao dịch trực tuyến ứng dụng AI. Sở Nội vụ sẽ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan bổ sung trường thông tin, đổi mới hoạt động của Cổng, đồng thời tăng tuyên truyền để người dân tiếp cận.

“Chúng tôi xác định việc kết hợp giữa các phiên giao dịch việc làm trực tiếp với nền tảng kết nối trực tuyến sẽ góp phần đa dạng hóa kênh tuyển dụng, nâng cao hiệu quả kết nối cung cầu lao động”, ông Nguyễn Tây Nam cho biết.

Cùng với nền tảng số, trách nhiệm tổ chức thực hiện được phân định đến từng địa bàn. UBND TP. Hà Nội giao Sở Nội vụ làm cơ quan thường trực, chủ trì theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả; phối hợp Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, các sở, ngành và chính quyền địa phương thực hiện chuyển đổi số trong kết nối cung cầu.

Các xã, phường có trách nhiệm rà soát nhu cầu đào tạo nghề, nhất là đối với lao động thuộc nhóm ưu tiên và người có đất bị thu hồi; phối hợp cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp tổ chức đào tạo gắn với tuyển dụng và việc làm tại chỗ. Cơ quan, địa phương định kỳ báo cáo kết quả, vướng mắc và đề xuất xử lý thông qua Sở Nội vụ.

Việc hỗ trợ chuyển đổi nghề cũng được đặt trong quá trình xây dựng chính sách. TP giao cơ quan chuyên môn nghiên cứu, đề xuất cơ chế đặc thù về đào tạo sơ cấp, ngắn hạn, nâng cao kỹ năng, hỗ trợ đánh giá và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia. Lao động nông thôn, người có đất bị thu hồi, người hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp và một số nhóm đặc thù được xem xét trong quá trình này. Các nội dung trên đang được nghiên cứu, đề xuất, chưa phải chế độ hỗ trợ đã được ban hành theo kế hoạch.

Thực tế giải quyết việc làm cho thấy nhu cầu kết hợp nhiều công cụ hỗ trợ. Trong 10 tháng năm 2026, Hà Nội giải quyết việc làm cho 183.300 người, vượt 7,2% kế hoạch năm nhưng giảm 6,2% so với cùng kỳ. Trong đó, 32.100 lao động được hỗ trợ từ 3.396 tỷ đồng vốn ngân sách TP ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội; các phiên, sàn giao dịch và hoạt động giới thiệu việc làm tại Trung tâm giúp 11.400 người có việc làm.

Cũng trong thời gian này, 58.198 lao động có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp, với tổng số tiền 2.209 tỷ đồng; 858 người được hỗ trợ học nghề, kinh phí khoảng 3,4 tỷ đồng. Gắn hỗ trợ thất nghiệp với đào tạo lại và chuyển đổi nghề vì vậy tiếp tục là nhiệm vụ được Hà Nội đặt ra.

Ông Nguyễn Tây Nam cho biết, Sở Nội vụ sẽ tăng tổ chức phiên giao dịch tại xã, phường và theo nhóm đối tượng, đồng thời phối hợp đẩy nhanh giải ngân vốn vay ưu đãi. TP đã quyết định bổ sung 1.000 tỷ đồng để cho vay giải quyết việc làm và thực hiện các chính sách xã hội khác, góp phần tạo sinh kế, đặc biệt tại khu vực có đất bị thu hồi.

Đích đến của điều phối đào tạo nghề là nâng khả năng đáp ứng công việc và năng suất lao động. Hà Nội đặt mục tiêu năng suất lao động năm 2030 đạt 664,5 triệu đồng/lao động theo giá hiện hành. Để tiến tới mục tiêu đó, dữ liệu tuyển dụng, chương trình thực hành và trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương cần được kết nối trong quá trình thực hiện, giúp người học có kỹ năng phù hợp và doanh nghiệp tiếp cận đúng nguồn nhân lực cần sử dụng.

Minh Anh