Hà Nội đổi mới cách dạy pháp luật để học sinh chủ động ứng dụng vào cuộc sống

Ngày 7/11, tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An (phường Tây Hồ), Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026 và Hội thi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh năm học 2026-2027.

Hoạt động diễn ra trước Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), đúng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (9/11/1946 - 9/11/2026).

Giáo dục pháp luật phải bắt đầu từ những việc gần gũi

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ thường xuyên của các nhà trường, cần được thực hiện trong từng giờ học, hoạt động ngoại khóa và sinh hoạt hằng ngày của học sinh.

Theo ông Nguyễn Văn Hiền, thời gian qua, ngành giáo dục Thủ đô đã đẩy mạnh việc lồng ghép kiến thức pháp luật vào các môn học, tăng cường tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa. Cùng với đó, các cơ sở giáo dục từng bước ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để học sinh có thêm những hình thức tiếp cận kiến thức pháp luật phù hợp.

Trong năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội phối hợp với Công an Thành phố triển khai nhiều chương trình tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông, hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn, nhân rộng mô hình "Cổng trường an toàn giao thông". Các hoạt động phòng, chống ma túy, bạo lực học đường, bảo vệ học sinh trên không gian mạng và tìm hiểu kiến thức phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cũng được quan tâm triển khai.

Đáng chú ý, ngành giáo dục phối hợp tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu kiến thức phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ dành cho học sinh, sinh viên. Đây là một trong những hoạt động hướng tới việc trang bị kiến thức và nâng cao nhận thức của người học trước các nguy cơ mất an toàn.

Từ thực tế triển khai, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đề nghị các nhà trường tiếp tục đổi mới phương pháp tuyên truyền, phổ biến pháp luật, lựa chọn những hình thức sinh động, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi học sinh. Thay vì truyền đạt một chiều, giáo viên có thể sử dụng video ngắn, podcast, infographic và các bài giảng trực quan để giúp học sinh chủ động tìm hiểu kiến thức.

Cùng với đổi mới phương pháp, ông Nguyễn Văn Hiền đặc biệt lưu ý trách nhiệm nêu gương của cán bộ quản lý và giáo viên. Theo ông, ý thức tôn trọng pháp luật của học sinh chịu ảnh hưởng lớn từ hành vi, cách ứng xử hằng ngày của người lớn, nhất là thầy cô và cha mẹ.

Vì vậy, việc giáo dục ý thức chấp hành pháp luật phải bắt đầu từ những hành động cụ thể trong nhà trường và gia đình. Mỗi thầy cô cần thực hiện nghiêm các quy định, ứng xử chuẩn mực để học sinh có thể học tập và làm theo.

Đối với học sinh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội mong muốn các em hiểu rằng chấp hành pháp luật trước hết là để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính mình. Từ việc tuân thủ quy định khi tham gia giao thông, ứng xử có trách nhiệm trên mạng xã hội đến chủ động phòng tránh các hành vi nguy hiểm, mỗi học sinh đều có thể góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn.

Đưa những câu chuyện pháp luật lên sân khấu

Hưởng ứng phát động của lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, nhà giáo Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An, cho rằng việc giáo dục pháp luật cần được thực hiện bằng những cách gần gũi với học sinh, giúp các em nhận biết nguy cơ và lựa chọn cách ứng xử phù hợp.

Theo bà Vũ Hạnh Nguyên, các nhà trường cần đưa kiến thức pháp luật vào từng bài giảng, hoạt động giáo dục, nhất là những nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống học đường như an toàn giao thông, phòng chống ma túy, thuốc lá điện tử, bạo lực học đường, phòng cháy, chữa cháy và an toàn trên môi trường mạng.

"Pháp luật phải được giảng giải bằng ngôn ngữ của đời sống", bà Vũ Hạnh Nguyên nhấn mạnh, đồng thời cho rằng học sinh cần được trang bị kiến thức để tự nhận diện nguy cơ, hiểu rõ hậu quả của hành vi vi phạm và biết đưa ra quyết định đúng đắn.

Đặc biệt, trước những nguy cơ cháy, nổ, học sinh cần được hướng dẫn cách sử dụng điện an toàn, phòng tránh các nguồn nhiệt nguy hiểm và nắm được kỹ năng thoát nạn khi xảy ra sự cố. Những kiến thức này có ý nghĩa trực tiếp đối với việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Cũng theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An, cán bộ quản lý và giáo viên phải đi đầu trong thực hiện các quy định pháp luật, xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, công bằng và văn minh. Cách ứng xử của thầy cô trong những việc thường ngày chính là bài học trực quan đối với học sinh.

Sau lễ phát động, Hội thi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh năm học 2026-2027, khu vực 1, diễn ra với sự tham gia của 4 đội thi đại diện các cụm trường THPT số 1, 2, 3 và 4 trên địa bàn Hà Nội.

Hội thi gồm 2 phần. Ở phần chào hỏi với chủ đề "Dấu ấn học đường", các đội giới thiệu về mái trường và truyền tải thông điệp pháp luật thông qua những hình thức thể hiện sáng tạo.

Phần thi sân khấu hóa "Câu chuyện pháp luật" đưa học sinh đến với những tình huống liên quan đến phòng cháy, chữa cháy, phòng chống ma túy, chấp hành quy định khi tham gia giao thông và bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Qua các tiểu phẩm, những vấn đề pháp luật vốn dễ bị xem là khô khan được thể hiện bằng các câu chuyện gần gũi với lứa tuổi học trò. Học sinh có dịp vận dụng kiến thức, nhận diện hành vi vi phạm và tìm cách xử lý tình huống thay vì chỉ ghi nhớ các quy định.

Chương trình còn có hoạt động giao lưu giữa học sinh với báo cáo viên Công an TP. Hà Nội, tập trung vào kiến thức pháp luật và những kỹ năng cần thiết trong đời sống.

Việc tổ chức hội thi bằng hình thức sân khấu hóa cũng là một trong những cách ngành giáo dục Hà Nội đang khuyến khích các nhà trường áp dụng để nâng cao hiệu quả phổ biến pháp luật.

Theo định hướng của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, công tác giáo dục pháp luật cần tiếp tục được duy trì thường xuyên, phù hợp với điều kiện từng trường học. Điều quan trọng là sau mỗi bài giảng, mỗi hoạt động ngoại khóa, học sinh biết thêm cách bảo vệ bản thân, tôn trọng người khác và tự giác thực hiện những quy định trong cuộc sống hằng ngày.

Minh Anh