Hà Nội hoàn thiện nền tảng pháp lý để phát huy các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô

Tại cuộc họp báo, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội Nguyễn Công Anh nhấn mạnh, ngay sau khi Quốc hội thông qua Luật Thủ đô năm 2026, Thành ủy, HĐND và UBND thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thi hành Luật với tinh thần chủ động, khẩn trương và đồng bộ.

Để hiện thực hóa các cơ chế đặc thù, Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 15-CT/TU ngày 4/5/2026. Tiếp nối tinh thần đó, tính riêng trong quý II/2026, Hà Nội đã ban hành 59 nghị quyết và 10 quyết định quy phạm pháp luật. Hệ thống văn bản này cụ thể hóa các nội dung của Luật và có hiệu lực đồng thời, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp sớm được thụ hưởng các chính sách ưu đãi.

Bên cạnh việc xây dựng mới, thành phố cũng chú trọng tính thống nhất của hệ thống pháp luật bằng cách rà soát kỹ lưỡng các văn bản hiện hành. Đáng chú ý, HĐND thành phố đã ban hành nghị quyết kéo dài hiệu lực của 23 nghị quyết còn phù hợp để tránh tình trạng đứt gãy pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp. Một Tổ công tác chỉ đạo, theo dõi và đôn đốc cũng đã được thiết lập để kiểm tra việc thực thi trên toàn phạm vi thành phố.

Điểm nổi bật nhất trong đợt ban hành văn bản lần này chính là các chính sách tác động trực tiếp đến đời sống dân sinh. Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Công Anh cho biết, nhiều quy định mới đã được ban hành nhằm gia tăng quyền lợi cho người dân Thủ đô.

Cụ thể, theo Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND, Hà Nội thiết lập một tiêu chuẩn mới về chăm sóc sức khỏe. Người dân có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú từ đủ 12 tháng trở lên tại thành phố sẽ được hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí hàng năm. Ngoài ra, ngân sách cũng hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ của mắt tại các cơ sở y tế công lập trực thuộc thành phố quản lý.

Đặc biệt, chính sách hỗ trợ dịch vụ cấp cứu ngoại viện được xem là bước tiến lớn trong mạng lưới an sinh. Ngân sách nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí cho các đối tượng như trẻ em dưới 6 tuổi, người bị tai nạn thảm họa, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật nặng và người cao tuổi cô đơn. Những đối tượng còn lại cũng nhận được mức hỗ trợ lên tới 80% chi phí dịch vụ này.

"Đòn bẩy" cho kinh tế tư nhân và các lĩnh vực ưu tiên

Luật Thủ đô 2026 cũng mở ra cơ hội vàng cho cộng đồng doanh nghiệp thông qua Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND. Thành phố tập trung ưu đãi cho các lĩnh vực chiến lược như: công nghiệp văn hóa, giáo dục - đào tạo, y tế, logistics và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Theo đó, doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực này sẽ được giảm tiền thuê hoặc thuê lại đất đã đầu tư hạ tầng. Đồng thời, các đơn vị có thể tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố với lãi suất ưu đãi để đầu tư máy móc, thiết bị phục vụ chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng thị trường, thành phố cam kết hỗ trợ 70% kinh phí tham gia đào tạo tại nước ngoài, cùng các chi phí thuê địa điểm, thiết kế gian hàng tại các hội chợ triển lãm quốc tế.

Song song với các chính sách hỗ trợ, Hà Nội cũng áp dụng những biện pháp mạnh mẽ để lập lại trật tự đô thị. Nghị quyết số 56/2026/NQ-HĐND quy định mức tiền phạt đối với 28 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự và giao thông đường bộ sẽ cao hơn mức quy định của Chính phủ. Các vi phạm này chủ yếu liên quan đến việc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh và vi phạm quy định cư trú.

Giải thích về chính sách này, ông Nguyễn Công Anh khẳng định: "Việc áp dụng mức xử phạt đặc thù không nhằm tăng thu ngân sách mà hướng tới nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, lập lại trật tự đô thị, xây dựng môi trường sống cũng như môi trường đầu tư, kinh doanh văn minh, an toàn".

Được biết, để các chính sách mới được tiếp nhận rộng rãi, công tác tuyên truyền đã được triển khai sâu rộng với quy mô lớn. Tính đến tháng 7/2026, toàn thành phố Hà Nội đã tổ chức hơn 250 hội nghị tuyên truyền với trên 50.000 lượt người tham dự. Hơn 14.000 tài liệu tuyên truyền và gần 1.600 tin bài đã được phát hành và đăng tải nhằm giúp người dân nắm vững quyền lợi cũng như nghĩa vụ của mình theo Luật Thủ đô mới.

Hà Nội đã hoàn thành một khối lượng lớn nhiệm vụ triển khai đúng tiến độ, tạo nên một nền tảng pháp lý vững chắc. Hệ thống văn bản quy định chi tiết này chính là tiền đề để các cơ chế đặc thù phát huy hiệu quả, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc.

Minh Anh