Thực thi Luật Thủ đô 2026: Quyết tâm biến cơ chế đặc thù thành động lực phát triển

Sáng ngày 27/6/2026, UBND thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị phổ biến, quán triệt các nghị quyết của HĐND thành phố và quyết định của UBND thành phố triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026.

Hoàn thiện "thần tốc" hệ thống thể chế đặc thù

Chỉ hơn hai tháng sau khi Quốc hội thông qua Luật Thủ đô vào ngày 23/4/2026, Hà Nội đã hoàn thành một khối lượng công việc khổng lồ để tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ. Tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Công Anh đã trình bày báo cáo cho thấy tốc độ triển khai kỷ lục: HĐND thành phố đã thông qua 59/64 nghị quyết quy phạm pháp luật, đạt tỉ lệ trên 92% tổng số văn bản cần ban hành.

Hệ thống văn bản này không chỉ dừng lại ở số lượng mà còn tập trung vào những "điểm nghẽn" và cơ chế vượt trội chưa từng có trong tiền lệ. Các chính sách mới bao trùm mọi lĩnh vực từ tổ chức bộ máy, phân cấp phân quyền đến tài chính, quy hoạch, phát triển đô thị, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Công Anh nhấn mạnh: "Việc triển khai đồng bộ ngay từ những ngày đầu đã tạo nền tảng quan trọng để bảo đảm tiến độ chung. Các nghị quyết được ban hành chủ yếu là những cơ chế, chính sách đặc thù chưa từng có hoặc khác với quy định hiện hành của Trung ương, góp phần từng bước hình thành hệ thống chính sách tương đối đầy đủ để triển khai các cơ chế vượt trội mà Luật Thủ đô giao cho chính quyền thành phố".

"Không để văn bản có hiệu lực nhưng chậm đi vào cuộc sống"

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị với sự tham gia của hơn 5.000 đại biểu tại 126 điểm cầu xã, phường, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định phương châm xuyên suốt của Hà Nội là "vừa hoàn thiện thể chế, vừa chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thực hiện".

Đồng chí Vũ Đại Thắng thẳng thắn nêu rõ yêu cầu: "Không chờ đợi, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm, không để văn bản có hiệu lực nhưng chậm đi vào cuộc sống; không để sở, ngành chờ nhau, không để cấp cơ sở lúng túng trong thực hiện Luật Thủ đô năm 2026".

Theo Chủ tịch thành phố Hà Nội, việc ban hành văn bản mới chỉ là điểm khởi đầu. Hiệu quả thực sự của Luật Thủ đô không đo bằng số lượng nghị quyết mà phải được định lượng bằng sự chuyển biến trong quản trị, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và khả năng khơi thông nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Chủ tịch Vũ Đại Thắng đã giao 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm cho toàn hệ thống chính trị Thủ đô:

Thứ nhất là thống nhất nhận thức và hành động. Chủ tịch yêu cầu việc quán triệt phải đi vào thực chất: "Việc quán triệt không chỉ dừng ở nghiên cứu, phổ biến văn bản mà quan trọng hơn là phải hiểu đúng tinh thần của Luật, nắm chắc mục tiêu của từng cơ chế, chính sách; nhận diện đầy đủ những điểm mới, những cơ chế vượt trội, những thay đổi về thẩm quyền, quy trình và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện". Đồng chí nhấn mạnh: "Tôi yêu cầu các đồng chí thủ trưởng các sở, ban, ngành trực tiếp lãnh đạo, trực tiếp quán triệt và trực tiếp chịu trách nhiệm về chất lượng triển khai tại cơ quan, đơn vị mình".

Thứ hai là tập trung cao nhất cho tổ chức thực hiện. Các sở, ngành và xã, phường phải rà soát, cụ thể hóa nhiệm vụ theo công thức "5 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ sản phẩm. Tinh thần chỉ đạo là việc gì đã rõ thì phải làm ngay, không được để xảy ra tình trạng "đợi hướng dẫn" làm chậm trễ tiến độ.

Thứ ba, thiết lập cơ chế phối hợp và tháo gỡ khó khăn. Trước những vấn đề mới chưa có tiền lệ, thành phố yêu cầu xây dựng cơ chế tiếp nhận và giải đáp nhanh các vướng mắc từ cơ sở. Sở Tư pháp được giao vai trò cơ quan thường trực, đầu mối theo dõi và tham mưu xử lý các ách tắc.

Thứ tư, kiểm tra, giám sát và đánh giá thực chất. Kết quả thực hiện Luật Thủ đô sẽ là thước đo chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu. UBND thành phố sẽ kiên quyết chấn chỉnh những nơi triển khai chậm, thiếu chủ động hoặc né tránh trách nhiệm.

Thứ năm, bảo đảm nguồn lực thực thi. Đây là yếu tố then chốt để đưa chính sách vào thực tế. Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường chủ động rà soát, bố trí đầy đủ nguồn nhân lực, nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất, hạ tầng số, dữ liệu và các điều kiện cần thiết khác để triển khai thực hiện. 

"Chúng ta không để Luật thiếu cơ chế; càng không để cơ chế thiếu nguồn lực thực hiện. Mỗi chủ trương chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được bảo đảm bằng đội ngũ đủ năng lực, nguồn lực đủ mạnh và một bộ máy tổ chức thực hiện đủ quyết tâm, đủ hiệu quả để biến những cơ chế đặc thù thành kết quả phát triển cụ thể của Thủ đô", Chủ tịch Vũ Đại Thắng nói.

Sự vào cuộc đồng bộ của các Sở, ngành

Cũng tại hội nghị, lãnh đạo các sở chuyên ngành đã trực tiếp phổ biến các nội dung cốt lõi trong lĩnh vực mình phụ trách.

Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Minh Long trình bày về tổ chức bộ máy và chế độ công vụ mới; Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh và Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường quán triệt về phát triển đô thị, nhà ở; Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú thông tin về các cơ chế tài chính, đầu tư đặc thù. Các lĩnh vực văn hóa, y tế, khoa học công nghệ cũng được lãnh đạo các Sở tương ứng làm rõ lộ trình thực hiện nhằm bảo đảm mọi cán bộ từ thành phố đến xã, phường đều "thấu suốt" nhiệm vụ.

Về công tác tuyên truyền, thành phố đã triển khai một đợt cao điểm sâu rộng. Tính đến nay, Hà Nội đã tổ chức hơn 250 hội nghị tuyên truyền với hơn 50.000 lượt người tham dự, phát hành hàng vạn tài liệu và thực hiện hàng ngàn lượt phát thanh tại cơ sở. Mục tiêu là để mỗi người dân và doanh nghiệp không chỉ biết đến Luật mà còn hiểu và thụ hưởng được các chính sách đặc thù.

Kết luận Hội nghị, Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Luật Thủ đô đã mở ra không gian phát triển mới, trao cho Hà Nội những "vũ khí" đặc thù để bứt phá. "Chúng ta tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Trung ương, sự chỉ đạo của Thành ủy, sự giám sát của HĐND thành phố, cùng sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, Hà Nội sẽ triển khai thành công Luật Thủ đô năm 2026; tạo ra những động lực phát triển mới, những không gian phát triển mới và những thành tựu phát triển mới trong giai đoạn tới", Chủ tịch Vũ Đại Thắng khẳng định.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả thể chế lẫn nguồn lực, Hà Nội đã sẵn sàng cho thời khắc Luật Thủ đô chính thức có hiệu lực vào ngày 1/7 tới, nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Minh Anh