Hà Nội mở rộng thí điểm vùng phát thải thấp tại Hoàn Kiếm, Cửa Nam từ năm 2027

Ngày 11/11, Sở Xây dựng Hà Nội có Văn bản số 25617/SXD-GT báo cáo UBND Thành phố kết quả thực hiện thí điểm vùng phát thải thấp, đồng thời đề xuất mô hình và lộ trình mở rộng trong thời gian tới.

Theo Sở Xây dựng, việc triển khai được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 của HĐND Thành phố về vùng phát thải thấp và Đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội", được UBND Thành phố phê duyệt tại Quyết định số 3273/QĐ-UBND ngày 29/6/2026.

Báo cáo cũng tổng hợp tiến độ thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức giao thông, kiểm soát phương tiện, phát triển vận tải công cộng và hạ tầng phục vụ chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Ba khu vực áp dụng lộ trình thí điểm năm 2027

Theo Đề án đã được phê duyệt, giai đoạn 2 được triển khai từ ngày 01/01 đến 31/12/2027 tại ba khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Phạm vi được xác định theo các tuyến đường bao, với quy mô từ vùng lõi phố đi bộ đến khu vực rộng hơn của hai phường.

Khu vực 1 là vùng lõi phố đi bộ và chợ đêm Hoàn Kiếm, nằm bên trong đường bao gồm các phố Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền. Khu vực có diện tích khoảng 0,45 km², dân số khoảng 20.000 người.

Khu vực 2 mở rộng vào phố cổ, được giới hạn bởi các tuyến Tràng Thi, Thợ Nhuộm, Hàng Bông, Phùng Hưng, Phan Đình Phùng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay. Diện tích khu vực khoảng 1,65 km², dân số khoảng 90.000 người.

Khu vực 3 có diện tích khoảng 3,6 km², dân số khoảng 136.947 người, nằm trong đường bao gồm các tuyến Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn.

Các phường Ba Đình, Hai Bà Trưng, Hồng Hà và Văn Miếu - Quốc Tử Giám là những địa bàn giáp ranh cần phối hợp tổ chức giao thông khi mở rộng phạm vi thí điểm.

Về hạn chế phương tiện, phương án được Sở Xây dựng tổng hợp nêu rõ việc cấm các phương tiện giao thông đường bộ, gồm ô tô, mô tô và xe gắn máy, lưu thông trong khu vực 1 từ 19 giờ đến 24 giờ các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần. Các phương tiện ưu tiên và trường hợp được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận hoạt động thực hiện theo quy định riêng.

Đối với mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch kinh doanh vận tải thông qua ứng dụng kết nối, phương án quy định không được lưu thông trong phạm vi hạn chế. Đơn vị cung cấp ứng dụng có trách nhiệm điều hướng phương tiện trên phần mềm quản lý, điều hành.

Với xe máy cá nhân, phương án khuyến khích hạn chế sử dụng xe mô tô sản xuất, nhập khẩu trước năm 2008 và xe gắn máy sản xuất, nhập khẩu trước năm 2016. Người dân được khuyến khích chuyển sang phương tiện công cộng, phương tiện phi cơ giới hoặc phương tiện đáp ứng quy chuẩn khí thải.

Đối với ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch, yêu cầu được nêu trong phương án là phải đáp ứng quy chuẩn khí thải từ mức 4 trở lên. Xe chở khách trên 16 chỗ, trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh, chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm tại khu vực 1 và 2; trường hợp hoạt động trong giờ cao điểm phải được Công an Thành phố chấp thuận bằng văn bản.

Xe tải có khối lượng toàn bộ dưới 2 tấn phải đáp ứng yêu cầu khí thải và chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm, trừ trường hợp được chấp thuận. Với xe tải có khối lượng toàn bộ từ 2 đến 3,5 tấn, phương án quy định cấm lưu thông hoàn toàn.

Đối với các phương tiện ưu tiên và phương tiện được chấp thuận hoạt động trong phạm vi hạn chế, yêu cầu về khí thải đối với ô tô được xác định từ ngày 01/01/2027, đối với mô tô, xe gắn máy từ ngày 01/01/2028. Phương tiện thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được áp dụng ngoại lệ theo quy định.

Các nội dung hạn chế phương tiện nêu trên thuộc phương án triển khai Đề án đã được Thành phố phê duyệt, không phải quyết định cấm phương tiện mới ban hành ngày 11/11.

Chuẩn bị hạ tầng và đề xuất mô hình riêng cho từng phường

Báo cáo của Sở Xây dựng cho biết, Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 có 56 nhiệm vụ, gồm 18 nhiệm vụ thường xuyên và 38 nhiệm vụ có thời hạn. Sở Xây dựng được giao chủ trì 22 nhiệm vụ, Công an Thành phố chủ trì 17 nhiệm vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì 8 nhiệm vụ; các nhiệm vụ còn lại được phân công cho các cơ quan, đơn vị và địa phương liên quan.

Về giám sát giao thông, Công an Thành phố đã lắp đặt camera AI tại 12 trong tổng số 27 vị trí thuộc khu vực thí điểm giai đoạn 1. Các vị trí còn lại được tiếp tục triển khai trong quý IV/2026.

Từ ngày 14/9 đến 11/10/2026, lực lượng chức năng bố trí 12 tổ tuần tra với 112 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia kiểm soát giao thông tại khu vực thí điểm. Qua kiểm tra, xử phạt 39 trường hợp, tổng số tiền 29,9 triệu đồng, trong đó có 30 trường hợp dừng, đỗ xe sai quy định và 9 trường hợp vi phạm về đèn soi biển số.

Tại các tuyến đường lân cận gồm Điện Biên Phủ và Trần Phú, từ ngày 12/9 đến 07/10/2026, lực lượng chức năng xử lý 50 trường hợp dừng, đỗ xe sai quy định, tổng số tiền phạt 11,3 triệu đồng. Đây là kết quả xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông, không phải số trường hợp vi phạm quy định khí thải.

Về hạ tầng phục vụ phương tiện điện, phụ lục báo cáo ghi nhận trên địa bàn Thành phố có 2.313 vị trí trạm sạc với 10.209 cổng sạc do V-Green triển khai. Riêng khu vực Vành đai 1 có 43 vị trí với 174 cổng sạc, trong đó phường Hoàn Kiếm có một vị trí, phường Cửa Nam có hai vị trí.

Hệ thống tủ đổi pin tại các vị trí công cộng cũng đang được triển khai. Theo số liệu tổng hợp, đã có 556 tủ được lắp đặt tại 238 vị trí trên toàn Thành phố, trong đó 297 tủ đã đấu nối điện. Tại khu vực Vành đai 1 có 141 tủ ở 68 vị trí, với 56 tủ đã được đấu nối điện.

Việc phát triển hạ tầng này còn gặp khó khăn do thủ tục phối hợp với chính quyền địa phương và yêu cầu thi công đấu nối điện vào ban đêm. Sở Xây dựng đề nghị các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp tháo gỡ để bảo đảm tiến độ lắp đặt.

Đối với mạng lưới kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, Sở Xây dựng đã xây dựng phương án phát triển khoảng 500-600 cơ sở theo từng giai đoạn. Dự kiến đến tháng 6/2027 có khoảng 107 cơ sở, đến cuối năm 2027 khoảng 260 cơ sở và từ năm 2029 đạt 500-600 cơ sở.

Tuy nhiên, việc chuẩn bị hệ thống kiểm định vẫn còn những vướng mắc về giá dịch vụ, phần mềm quản lý kết quả, trang thiết bị và đào tạo nhân lực.

Trong lĩnh vực vận tải hành khách công cộng, Sở Xây dựng cho biết từ ngày 01/7/2026, toàn bộ các tuyến buýt hoạt động trong vùng phát thải thấp đã sử dụng phương tiện xanh, thân thiện với môi trường. Thành phố cũng đã điều chỉnh, hợp lý hóa lộ trình của 20 tuyến buýt và nghiên cứu phương án mở mới các tuyến buýt điện phục vụ Đề án.

Dù vậy, báo cáo chỉ ra việc sử dụng phương tiện công cộng và gửi xe tại các vùng đệm để di chuyển vào khu vực thí điểm còn hạn chế. Hạ tầng bãi đỗ, điểm trung chuyển chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu; tình trạng xe công nghệ dừng, đỗ, đón trả khách tại các điểm giao cắt tiếp giáp không gian đi bộ vẫn xảy ra.

Trên cơ sở kết quả triển khai, Sở Xây dựng kiến nghị UBND Thành phố cho phép các phường ngoài Hoàn Kiếm và Cửa Nam chủ động rà soát, tổ chức thí điểm vùng phát thải thấp theo mô hình riêng, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Một trong những mô hình được đề cập là đề xuất của phường Cầu Giấy về xây dựng "vùng phát thải thấp theo khu vực trọng điểm". Việc triển khai tại các phường phải bám sát nội dung Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 đã được UBND Thành phố phê duyệt.

Sở Xây dựng đồng thời đề nghị các sở, ngành và UBND các phường tiếp tục thực hiện nhiệm vụ được giao, báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, trình UBND Thành phố xem xét, chỉ đạo.

Minh Anh