Hà Nội: Phân cấp, ủy quyền để giảm chi phí, nâng cao chất lượng phục vụ

Phân cấp thực chất, đưa thẩm quyền giải quyết công việc về gần dân

TP. Hà Nội xác định phân cấp, phân quyền là một trong những giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tinh thần được Thành phố xác định rõ là "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Theo đó, những nhiệm vụ thuộc cấp nào gần dân, sát dân, có khả năng giải quyết hiệu quả nhất thì giao cấp đó thực hiện. Cùng với đó, việc phân cấp, ủy quyền được triển khai gắn với đổi mới tư duy quản trị, cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính và trách nhiệm người đứng đầu.

Để cụ thể hóa chủ trương này, sau hơn 1 năm triển khai chính quyền địa phương hai cấp, TP. Hà Nội đã rà soát toàn diện trên 2.000 nhiệm vụ quản lý nhà nước thuộc 14 lĩnh vực. Sau phân cấp, ủy quyền, tổng số nhiệm vụ cấp xã phải thực hiện là trên 900 nhiệm vụ. Thành phố đồng thời triển khai trên 660 thủ tục hành chính được ủy quyền từ Thành phố và các sở, ngành xuống cơ sở, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp giải quyết công việc ngay tại địa phương.

Hiệu quả của việc đưa nhiệm vụ về gần dân được thể hiện rõ qua thời gian và chi phí giải quyết công việc. Thời gian xử lý được rút ngắn từ 3-5 ngày; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 95,77%.

Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 31/1/2026, Thành phố đã giải quyết hơn 2,26 triệu hồ sơ hành chính thông qua cơ chế phân cấp, ủy quyền, qua đó tiết kiệm khoảng 63,5 tỷ đồng chi phí xã hội. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, tiếp tục tiết kiệm trên 37 tỷ đồng cho người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, việc ủy quyền nhiều thủ tục trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư và đăng ký kinh doanh đã góp phần rút ngắn quy trình xử lý, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp do Bộ Chính trị tổ chức, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết Thành phố đặc biệt chú trọng thực hiện phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc "việc gì cấp dưới làm tốt thì giao triệt để".

Đi liền với giao việc là giao quyền, giao nguồn lực, hướng dẫn và đồng hành, không khoán trắng. Hiện Thành phố đang thực hiện 1.311 nhiệm vụ được Trung ương phân cấp, phân quyền, trong đó giao cấp xã thực hiện 1.070 nhiệm vụ. Toàn bộ các nhiệm vụ sau phân cấp được chuẩn hóa quy trình, góp phần nâng cao tính thống nhất trong tổ chức thực hiện và tạo điều kiện để cấp cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc.

Việc phân cấp, phân quyền cũng tạo điều kiện để Hà Nội chủ động quyết định nhiều vấn đề quan trọng của Thủ đô, như ban hành các văn bản quy định chi tiết Luật Thủ đô năm 2026, xây dựng quy hoạch tầm nhìn 100 năm, từng bước giải quyết những tồn tại kéo dài về giải phóng mặt bằng, các dự án chậm tiến độ, khắc phục các điểm nghẽn và triển khai nhiều dự án quy mô lớn.

Gắn phân cấp với chuyển đổi số, giảm mạnh chi phí tuân thủ

Cùng với mở rộng phân cấp, ủy quyền, Hà Nội đang chuyển mạnh từ tư duy tập trung xử lý công việc ở cấp trên sang phân quyền thực chất cho cơ sở; từ cải cách thủ tục đơn lẻ sang tái cấu trúc quy trình gắn với dữ liệu, nền tảng số và trách nhiệm giải trình; từ xử lý hồ sơ thủ công sang xử lý, giám sát và trả kết quả trên môi trường điện tử.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Thành phố đã thực hiện 165 nhiệm vụ phân cấp, ủy quyền trong quản lý nhà nước và đang chỉ đạo rà soát để tiếp tục phân cấp thêm cho cấp xã trên tinh thần cụ thể hóa Luật Thủ đô. Đồng thời, 644 thủ tục hành chính được ủy quyền theo 11 hình thức khác nhau, tập trung đưa thẩm quyền giải quyết đến gần người dân hơn.

Cùng với đó, Thành phố đã rà soát, chuẩn hóa 929 nhiệm vụ cấp xã sau phân cấp, làm căn cứ bố trí công chức, rà soát vị trí việc làm, chuẩn hóa quy trình xử lý công việc và kiểm tra thẩm quyền. Qua triển khai đã tạo chuyển biến rõ về tiến độ xử lý công việc và chất lượng phục vụ.

Cải cách hành chính được Hà Nội triển khai đồng bộ với phân cấp, ủy quyền và chuyển đổi số. Thành phố đã phê duyệt phương án tái cấu trúc 1.508/1.721 thủ tục hành chính, đạt 87,62%; cung cấp 2.027/2.061 dịch vụ công trực tuyến, đạt 98,35%.

Đáng chú ý, chi phí tuân thủ được giảm từ khoảng 671 tỷ đồng xuống còn 263 tỷ đồng, tiết kiệm khoảng 408 tỷ đồng. Việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình và tái cấu trúc các nhóm thủ tục phát sinh nhiều hồ sơ ước tiết kiệm khoảng 1.652 tỷ đồng/năm cho người dân, doanh nghiệp. Chất lượng phục vụ trên môi trường số tiếp tục được cải thiện.

Mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp tiếp tục phát huy vai trò đầu mối tiếp nhận, hướng dẫn, giám sát và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công theo phương châm "một cấp - không trung gian - phục vụ người dân là trung tâm". Hạ tầng số phục vụ phân cấp, ủy quyền và vận hành chính quyền địa phương hai cấp được đầu tư, bổ sung tương đối đồng bộ.

Thành phố cũng tiếp tục mở rộng các nền tảng số phục vụ chỉ đạo, điều hành, giải quyết công việc và tương tác với người dân, doanh nghiệp. Khung kiến trúc số phiên bản 1.0 được ban hành; Kho dữ liệu dùng chung, HanoiWork, IOC 4 trục, AI 4 trục từng bước được triển khai, qua đó chuyển phương thức điều hành từ văn bản giấy, báo cáo thủ công sang theo dõi nhiệm vụ, tiến độ, sản phẩm và kết quả đầu ra trên môi trường số.

Đây cũng là nền tảng để Hà Nội tiếp tục hoàn thiện phương thức quản trị hiện đại, chuyên nghiệp, chuyển mạnh từ quản lý theo quy trình thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu, nhiệm vụ và kết quả đầu ra.

Gia Huy