Hà Nội phát huy nguồn lực kinh tế nhà nước, tạo nền tảng tăng trưởng

Hoàn thiện thể chế, nâng hiệu quả quản lý nguồn lực kinh tế nhà nước

Để cụ thể hoá Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế nhà nước, TP. Hà Nội đã cụ thể hóa các nhiệm vụ trong năm 2026 qua Chương trình hành động của Thành ủy, kế hoạch của UBND UBND Thành phố, phân công các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường và doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc Thành phố triển khai theo các nhóm nhiệm vụ tương ứng với các trụ cột nguồn lực kinh tế nhà nước.

Các nhóm nhiệm vụ tập trung vào thể chế, quản trị; đất đai và tài nguyên; tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng; ngân sách nhà nước và các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; doanh nghiệp có vốn nhà nước; tổ chức tín dụng nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập và nhiệm vụ của các xã, phường. Việc xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm và tiến độ thực hiện là cơ sở để Hà Nội tổ chức triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW đồng bộ, gắn với từng nhóm nguồn lực của kinh tế nhà nước.

Một kết quả đáng chú ý là Hà Nội đã tập trung hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo điều kiện quản lý và phát huy hiệu quả các nguồn lực nhà nước.

Ngày 23/4/2026, Quốc hội thông qua Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trong đó quy định nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội về quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách; thẩm quyền về đầu tư; quản lý, sử dụng, khai thác tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng; thu hút đầu tư, ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, phát triển doanh nghiệp; phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và các loại hình kinh tế mới.

Các cơ chế này được thể chế hóa trên cơ sở chủ trương phân cấp, phân quyền triệt để cho Thủ đô theo Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị.

Tại Kỳ họp thứ 3, thứ 4 HĐND Thành phố khóa XVII đã thông qua 61 nghị quyết về cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để triển khai từ ngày 1/7/2026.

Đối với các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, ngày 15/6/2026, tại Kỳ họp thứ 4, HĐND Thành phố thông qua nghị quyết quy định việc sắp xếp, tổ chức lại, thành lập các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; đổi mới mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động và quy định thành lập Quỹ thưởng của Thủ đô theo Luật Thủ đô.

Nghị quyết quy định khung về nguyên tắc, tiêu chí, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, trách nhiệm tổ chức thực hiện, chế độ báo cáo, công khai, giám sát và xử lý chuyển tiếp trong việc sắp xếp, tổ chức lại, thành lập các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách thuộc phạm vi quản lý của Thành phố.

Đối với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước, UBND Thành phố đang giao Sở Tài chính hoàn thiện Phương án sắp xếp, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc UBND Thành phố giai đoạn 2026-2030.

Mục tiêu là cơ cấu lại toàn diện, thực chất, triệt để hệ thống doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu quả, hiện đại; hình thành các doanh nghiệp theo nhóm ngành quy mô lớn, quản trị hiện đại theo chuẩn mực quốc tế, có năng lực cạnh tranh khu vực, nắm giữ và làm chủ các "huyết mạch" và "xương sống" của Thành phố.

Qua đó, doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò tiên phong, dẫn dắt, tạo động lực tăng trưởng kinh tế Thủ đô đạt mục tiêu GRDP tăng trên 11%/năm theo Nghị quyết số 02-NQ/TW, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn Hà Nội trở thành "đô thị đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực".

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, ngày 15/6/2026, HĐND Thành phố thông qua nghị quyết quy định việc thành lập, tổ chức lại, giải thể, chế độ tự chủ về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính và thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của Thành phố.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Sở Tài chính đã ban hành 5 quyết định giao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Thành phố. Các sở cũng đang triển khai xây dựng, hoàn thiện, thẩm định, trình ban hành 26/26 định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá sản phẩm, dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Thành phố.

Khai thác hiệu quả nguồn lực, tăng cường kiểm soát vốn nhà nước

Thời gian tới, Hà Nội xác định tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, rà soát tiến độ từng nhiệm vụ, xác định rõ sản phẩm, thời hạn hoàn thành; nhận diện những nhiệm vụ có nguy cơ chậm tiến độ để kịp thời tháo gỡ. Đồng thời, hoàn thành toàn bộ các đề án, kế hoạch về rà soát, sắp xếp nguồn lực nhà nước, bảo đảm đồng bộ, minh bạch, khả thi, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển kinh tế nhà nước.

Một trọng tâm khác là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ lãnh đạo, quản lý, chuyên gia trong các cơ quan, tổ chức kinh tế nhà nước; bảo đảm thu nhập tương xứng, phù hợp với thị trường lao động.

Thành phố cũng sẽ đưa tài nguyên số và dữ liệu trở thành nguồn lực chiến lược, tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu. Dữ liệu về chủ thể và các nguồn lực của kinh tế nhà nước được chuẩn hóa, quản lý thống nhất, cập nhật thường xuyên, bảo đảm liên thông, tích hợp, chia sẻ, an toàn, an ninh thông tin, dữ liệu.

Việc khai thác dữ liệu được tăng cường nhằm giám sát, đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, nguồn lực nhà nước; đồng thời làm căn cứ cho hoạch định chính sách, phân bổ và điều tiết nguồn lực.

Về đất đai, Thành phố sẽ rà soát, đánh giá toàn diện nguồn lực đất đai, quỹ đất và tiềm năng sử dụng đất; xác định quỹ đất dự trữ cho tương lai; tập trung tháo gỡ các dự án sử dụng đất chậm triển khai, sớm đưa đất vào sử dụng hiệu quả.

Đối với tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng, Thành phố yêu cầu từ quá trình đầu tư đến quản lý, sử dụng, khai thác sau đầu tư đều phải được hạch toán, định giá đầy đủ, phản ánh chính xác giá trị tài sản nhà nước để quản lý, sử dụng hiệu quả, minh bạch, làm cơ sở tính toán đóng góp cho tăng trưởng kinh tế. Thành phố đồng thời rà soát tổng thể, khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng, khai thác quỹ nhà ở thuộc sở hữu nhà nước, như quỹ nhà chuyên dùng, căn hộ tái định cư, quỹ nhà ở cũ thuộc tài sản công, tạo nguồn thu cho đầu tư phát triển.

Về đầu tư công, Hà Nội định hướng phân bổ vốn tập trung, không dàn trải; ưu tiên những lĩnh vực mang tính nhà nước mà khu vực tư nhân chưa đủ nguồn lực hoặc chưa sẵn sàng tham gia. Ngân sách Thành phố tập trung cho các dự án có tính chất đột phá về phát triển kinh tế - xã hội, có tính lan tỏa, dẫn dắt; việc đầu tư phải hạch toán được hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế.

Trong lĩnh vực doanh nghiệp nhà nước, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành phương án sắp xếp, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước giai đoạn 2026-2030; đổi mới mạnh mẽ quản trị doanh nghiệp, tăng cường giám sát và kiểm soát quyền lực trong quản lý vốn nhà nước. Đồng thời, nâng cao hiệu quả hoạt động, năng suất lao động, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, Hà Nội sẽ xây dựng phương án sáp nhập, hợp nhất hoặc tổ chức lại các đơn vị chưa tự chủ, hoạt động kém hiệu quả; đổi mới cơ chế tài chính, đẩy mạnh chuyển từ cấp trực tiếp kinh phí cho đơn vị sự nghiệp công lập sang hỗ trợ trực tiếp cho đối tượng chính sách, theo hướng tính đúng, tính đủ chi phí khi sử dụng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu, gắn với cơ chế kiểm soát.

Gia Huy