Hà Nội sắp xếp lại hệ thống trường học, nâng tầm chất lượng giáo dục

UBND TP. Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 272/KH-UBND triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Kế hoạch xác định đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", lấy người học làm trung tâm và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực.

Cốt lõi của Kế hoạch không phải là sự "sáp nhập cơ học" nhằm giảm bớt số lượng, mà là một quá trình tái cấu trúc mạng lưới dựa trên quy mô dân số và phân bố dân cư. Thành phố Hà Nội là một trong 15 địa phương đầu tiên của cả nước tiên phong thực hiện thí điểm mô hình này.

Mục tiêu then chốt của Kế hoạch là tinh gọn tối thiểu 50% đầu mối quản lý hành chính, từ đó thực hiện cơ cấu lại đội ngũ theo hướng "giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy". Triết lý xuyên suốt của cuộc cải cách này là "lấy người học làm trung tâm", bảo đảm an toàn và thuận lợi nhất cho học sinh trong quá trình đến trường.

Để đảm bảo chất lượng, Thành phố đã đưa ra các tiêu chí khắt khe về quy mô sau sắp xếp. Cụ thể, một trường mầm non phải có tối thiểu 30 lớp; trường tiểu học tối thiểu 40 lớp; trường THCS tối thiểu 45 lớp và mô hình trường nhiều cấp học (Tiểu học - THCS) phải đạt tối thiểu 50 lớp. Thành phố cũng quy định "cứng" các nguyên tắc bảo vệ quyền lợi học sinh: không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường chuyên biệt với trường đại trà và giữ nguyên các trường chất lượng cao đã được công nhận.

Theo văn bản mới nhất của UBND Thành phố Hà Nội, việc xây dựng tiêu chí, bổ nhiệm hiệu trưởng trường mầm non, tiểu học, THCS sẽ do UBND cấp xã/phường thực hiện dựa trên các tiêu chí chung yêu cầu cao.

Triển khai khẩn trương tại khắp các xã, phường

Tại Xã Mỹ Đức, dự kiến sắp xếp từ 19 đầu mối xuống còn 6 trường. Xã Mỹ Đức là một trong những đơn vị điển hình với quy mô giáo dục lớn (10.663 học sinh, 316 lớp). Theo dự thảo phương án, xã sẽ thực hiện một cuộc cắt giảm mạnh mẽ. Số lượng Hiệu trưởng dự kiến giảm từ 19 xuống còn 6 người. Toàn bộ các điểm trường hiện có vẫn được giữ nguyên để thuận tiện cho phụ huynh.

Xã Ứng Thiên hiện đang triển khai bước chuyển quan trọng từ 18 đầu mối xuống còn 6 trường. Các trường mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập các đơn vị hiện hữu. Cụ thể, cấp Mầm non Thành lập Trường Mầm non Ban Mai (sáp nhập 4 trường: Viên An, Viên Nội, Hoa Sơn, Trường Thịnh) và Trường Mầm non Hoa Hồng (sáp nhập trường Liên Bạt và Quảng Phú Cầu).

Cấp Tiểu học: Thành lập Trường Tiểu học Ứng Thiên (từ 4 trường: Viên An, Viên Nội, Hoa Sơn, Trường Thịnh) và Trường Tiểu học Nguyễn Thượng Hiền (từ trường Liên Bạt và Quảng Phú Cầu).

Cấp THCS: Thành lập Trường THCS Ứng Thiên (từ 4 trường: Viên An, Viên Nội, Hoa Sơn, Trường Thịnh) và Trường THCS Bùi Bằng Đoàn (từ trường Liên Bạt và Quảng Phú Cầu).

Tại xã Ứng Hòa sẽ giảm 21 đơn vị sự nghiệp công lập. Đây là địa phương có số lượng đầu mối giảm sâu nhất. Từ 27 cơ sở giáo dục với hơn 9.600 học sinh, xã dự kiến chỉ còn lại 6 trường (2 mầm non, 2 tiểu học, 2 THCS). Việc này đồng nghĩa với việc giảm 21 đầu mối quản lý và 21 vị trí Hiệu trưởng, giúp tập trung nguồn lực đầu tư cho các phòng chức năng và trang thiết bị hiện đại.

Xã Hát Môn tinh gọn điểm trường và đầu mối quản lý Xã Hát Môn hiện có 23 trường công lập. Theo Đề án, toàn bộ sẽ được tổ chức lại thành 9 trường (4 mầm non, 3 tiểu học, 2 THCS). Cấp Mầm non: Thành lập các trường Hát Môn, Tam Thuấn, Tam Hiệp và Hiệp Thuận. Cấp Tiểu học: Hình thành các trường Thanh Đa, Ngọc Tảo và Liên Hiệp. Cấp THCS: Thành lập trường Hát Môn, Tam Hiệp. Đáng chú ý, xã lộ trình tinh gọn hệ thống điểm trường từ 29 xuống còn 25 điểm vào cuối năm 2026.

Phường Giảng Võ với đặc thù nội đô và những trường được "giữ nguyên", tại khu vực nội thành, phường Giảng Võ đã có phương án sắp xếp từ 17 trường xuống còn 8 trường (2 mầm non, 3 tiểu học, 3 THCS). Đặc biệt, phường dự kiến giữ nguyên Trường Tiểu học Kim Đồng (45 lớp) và Trường THCS Giảng Võ 2 (34 lớp) do các trường này đã đạt quy mô lớn và hiệu quả quản trị cao theo tiêu chí của Thành phố.

Xã Đoài Phương hiện có 11 trường, dự kiến sau cơ cấu còn 5 trường, giảm hơn 54% đầu mối. Các trường như Trường mầm non Cổ Đông đã chủ động rà soát toàn bộ hồ sơ học sinh, giáo viên và tài sản để chuẩn bị cho việc bàn giao nhân sự trước ngày 15/8.

Xã Thiên Lộc và Xã Thường Tín Xã Thiên Lộc đang nghiên cứu hai mô hình là hợp nhất các trường quy mô nhỏ liền kề và mô hình liên cấp Tiểu học - THCS. Trong khi đó, xã Thường Tín dù có tỷ lệ trường chuẩn quốc gia rất cao (23/26 trường) vẫn đang khẩn trương cụ thể hóa các mục tiêu để sẵn sàng sắp xếp mạng lưới theo quy hoạch chung của Thành phố.

Chủ động và sẵn sàng cho chủ trương sắp xếp

Triển khai  kế hoạch sắp xếp, lãnh đạo các địa phương nhìn nhận đây không chỉ là việc tinh gọn bộ máy mà còn là cơ hội để tái cấu trúc và hiện đại hóa quản trị giáo dục.

Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức Nguyễn Quang Đường khẳng định việc sắp xếp là bước chuyển quan trọng, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương và yêu cầu phát triển thực tế. Ông Đặng Văn Khoái (Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Ứng Thiên) cũng nhấn mạnh mục tiêu là tổ chức lại hệ thống quản lý theo hướng tinh gọn, hiện đại và hiệu quả hơn chứ không phải giảm quy mô giáo dục.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Phạm Văn Thao, việc giảm đầu mối sẽ giúp địa phương tập trung nguồn lực đầu tư, sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất, trang thiết bị và ngân sách. Chủ tịch UBND phường Giảng Võ Cồ Như Dũng cũng đồng tình rằng sắp xếp tạo điều kiện tập trung nguồn lực để xây dựng các nhà trường theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu mới của Thủ đô.

Còn Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc Nguyễn Hữu Dũng cam kết xã sẽ đồng hành, kịp thời tháo gỡ khó khăn và bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ, giáo viên dôi dư sau sắp xếp.

Hà Nội đã ấn định những cột mốc thời gian cụ thể, trước ngày 26/7 các xã hoàn thiện phương án báo cáo Thành phố; trước ngày 10/8 hoàn tất các thủ tục pháp lý và từ ngày 10 đến 20/8/2026 thực hiện bàn giao, kiện toàn tổ chức. 

Theo Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng, việc sắp xếp phải hướng tới hình thành các trường có quy mô phù hợp, tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên. Các cơ sở sau sắp xếp phải vận hành thông suốt, ổn định, không ảnh hưởng đến việc học tập và bảo đảm đầy đủ chế độ đối với cán bộ dôi dư.

Theo kế hoạch, công tác sắp xếp tại các địa phương phải hoàn thành các thủ tục trình cấp có thẩm quyền trước ngày 10/8/2026 để kiện toàn tổ chức bộ máy trước thềm năm học mới. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, công khai và minh bạch, đề án sắp xếp mạng lưới trường học của Hà Nội kỳ vọng sẽ tạo ra một diện mạo mới cho giáo dục Thủ đô.

Minh Anh