Hà Nội tăng tốc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai: Nền tảng cho quản trị số và phát triển bền vững

Đây không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mang tính chuyên ngành, mà còn là bước đi chiến lược nhằm hiện đại hóa quản lý nhà nước về đất đai, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số toàn diện của Thủ đô.

Quyết liệt triển khai, từng bước hoàn thiện dữ liệu

Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, thành phố Hà Nội đã huy động sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, đơn vị chuyên môn và chính quyền cơ sở.

Mục tiêu xuyên suốt được xác định là xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai theo nguyên tắc "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung". Đây là yêu cầu cao, đòi hỏi không chỉ hoàn thiện về số lượng mà còn bảo đảm chất lượng, tính cập nhật và khả năng liên thông, chia sẻ dữ liệu trong toàn hệ thống.

Theo số liệu hiện có, tổng diện tích tự nhiên của Hà Nội là 335.984ha, tương ứng khoảng 4.189.073 thửa đất. Đến nay, dữ liệu không gian đất đai – tức dữ liệu bản đồ – đã hoàn thành đối với 269.362ha, đạt 80,17% diện tích tự nhiên, tương ứng 3.239.424 thửa đất.

Trong đó, phần dữ liệu được hoàn thành mới đạt 115.780ha với 1.392.953 thửa; còn lại 153.582ha với 1.846.471 thửa là dữ liệu kế thừa từ các dự án trước. Song song với đó, dữ liệu thuộc tính đã được tích hợp, đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đối với 2.475.946 thửa đất.

Phần diện tích còn lại cần tiếp tục hoàn thiện chủ yếu là đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa và các thửa đất nhỏ lẻ, với quy mô 66.622ha, tương ứng 949.649 thửa, chiếm 19,83% diện tích tự nhiên toàn thành phố.

Những con số này cho thấy khối lượng công việc còn lại là rất lớn, nhưng cũng phản ánh rõ tiến độ tích cực mà Hà Nội đã đạt được trong thời gian qua.

Dấu ấn từ Chiến dịch 90 ngày đêm

Kết quả đạt được hiện nay có sự đóng góp quan trọng từ Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai, được triển khai từ ngày 1/9/2025 đến ngày 30/11/2025 theo Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đây là đợt cao điểm mang tính đột phá, không chỉ tập trung chuẩn hóa dữ liệu mà còn hướng tới kết nối, xác thực và đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, đặc biệt là cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Trong khuôn khổ chiến dịch, Hà Nội đã thu thập hơn 1,1 triệu hồ sơ đất đai, bao gồm các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất qua nhiều thời kỳ. Đồng thời, thành phố đã tổ chức xác thực, đối soát hơn 3,5 triệu bản ghi thông tin dân cư với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng bộ 100% dữ liệu đã hoàn thiện lên hệ thống quốc gia VNLIS; và tạo lập mã định danh thửa đất cho 2.475.946 thửa.

Những kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu đồng bộ, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước, khai thác thông tin cũng như giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến đất đai.

Cải cách thủ tục hành chính: Từ dữ liệu đến dịch vụ

Một trong những điểm nổi bật của quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tại Hà Nội là gắn chặt với cải cách thủ tục hành chính. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và số hóa, nhiều thành phần hồ sơ đã được cắt giảm đáng kể.

Thực tế cho thấy, ở hàng chục thủ tục hành chính, người dân không còn phải nộp bản sao căn cước công dân hoặc giấy xác nhận quy hoạch trong những trường hợp dữ liệu đã có thể khai thác trực tiếp từ hệ thống. Nhờ đó, thời gian giải quyết tại 7 thủ tục hành chính đã được rút ngắn từ 0,25 đến 0,5 ngày.

Cùng với đó, phần mềm ViLIS tiếp tục được nâng cấp, đồng thời thành phố đã tổ chức đào tạo, cấp tài khoản cho 126 phường, xã mới để thực hiện in giấy chứng nhận trực tiếp tại cấp xã. Đây là bước tiến quan trọng, giúp tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở, giảm thời gian luân chuyển hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Việc đưa dịch vụ công lên môi trường số không chỉ dừng lại ở mức hỗ trợ, mà đang dần hướng tới cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, nơi người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện toàn bộ quy trình thủ tục mà không cần tiếp xúc trực tiếp với cơ quan hành chính.

Thách thức trong tái cấu trúc dữ liệu

Một trong những nhiệm vụ phức tạp mà Hà Nội đang phải đối mặt là tái cấu trúc toàn bộ cơ sở dữ liệu đất đai theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tương ứng với 126 phường, xã sau sắp xếp theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15.

Quá trình này không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật, mà còn liên quan đến việc xử lý các vấn đề lịch sử về địa giới hành chính. Đặc biệt, việc hợp nhất với tỉnh Hà Tây từ năm 2008 đã để lại nhiều lớp dữ liệu chồng chéo, phân tán hoặc không đồng nhất.

Do đó, việc chuẩn hóa lại dữ liệu theo đơn vị hành chính mới đòi hỏi sự rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và khả năng khai thác lâu dài. Đây là nhiệm vụ mang tính nền tảng, quyết định hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống quản lý đất đai trong thời gian tới.

Lộ trình rõ ràng, mục tiêu cụ thể

Để bảo đảm tiến độ, Hà Nội đã xây dựng lộ trình triển khai cụ thể theo từng mốc thời gian. Trong tháng 3/2026, thành phố sẽ hoàn thiện chỉnh lý và đưa vào vận hành bản đồ theo ranh giới 126 phường, xã mới. Đến ngày 30/4/2026, Hà Nội phấn đấu hoàn thành việc khớp nối 3 khối thông tin cùng định danh dân cư cho 2.475.946 thửa đã có dữ liệu.

Tiếp đó, đến ngày 30/6/2026, thành phố sẽ hoàn thiện dữ liệu cho 763.478 thửa còn lại, là các thửa đã có bản đồ nhưng còn thiếu thông tin thuộc tính hoặc hồ sơ, đồng thời triển khai đo đạc, lập bản đồ địa chính bổ sung và xây dựng dữ liệu cho 949.649 thửa còn thiếu.

Mốc 30/6/2026 vì vậy được xác định là thời điểm then chốt để Hà Nội hoàn thành mục tiêu 100% cơ sở dữ liệu đất đai. Sau mốc này, trọng tâm sẽ chuyển sang duy trì dữ liệu "sống", tức cập nhật thường xuyên, liên tục các biến động phát sinh như chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp hay thay đổi quy hoạch.

Hướng tới hệ sinh thái dữ liệu liên thông

Song song với việc hoàn thiện dữ liệu, Hà Nội cũng định hướng mở rộng kết nối, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành khác như dân cư, thuế, công chứng, đăng ký doanh nghiệp, quy hoạch xây dựng.

Một trong những hướng đi đáng chú ý là nghiên cứu tích hợp mã định danh thửa đất với nền tảng địa chỉ số quốc gia. Khi đó, mỗi thửa đất sẽ có một "định danh số" duy nhất, giúp việc tra cứu, xác minh, giao dịch trở nên nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn.

Trên nền tảng đó, các dịch vụ công trực tuyến toàn trình sẽ được phát triển mạnh mẽ. Người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu bản đồ, xác nhận tình trạng pháp lý thửa đất, theo dõi hồ sơ và thực hiện nhiều giao dịch hành chính liên quan đến đất đai hoàn toàn trên môi trường số.

Nâng cao năng lực cán bộ, bảo đảm vận hành đồng bộ

Để bảo đảm hệ thống vận hành hiệu quả, công tác đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ được đặc biệt chú trọng. Từ ngày 9 đến 12/3/2026, Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội đã tổ chức 4 lớp tập huấn cho cán bộ của 126 phường, xã.

Nội dung tập huấn tập trung vào sử dụng phần mềm ViLIS, cập nhật và chỉnh lý bản đồ địa chính trên phần mềm MicroStation V8i, qua đó góp phần bảo đảm tính thống nhất trong vận hành hệ thống từ thành phố đến cơ sở.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng đã ban hành kế hoạch tiếp tục thực hiện chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai năm 2026, với các mục tiêu duy trì kết quả đã đạt được, chuẩn hóa quy trình, bảo đảm an ninh, an toàn và thống nhất phần mềm trong toàn hệ thống.

Nền tảng cho chính quyền số và phát triển bền vững

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ giúp minh bạch hóa công tác quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài nguyên, mà còn trực tiếp cải thiện chất lượng dịch vụ công.

Người dân và doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ việc giảm giấy tờ, giảm thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và tăng tính minh bạch trong các giao dịch liên quan đến đất đai.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực, đất đai là lĩnh vực có khối lượng dữ liệu lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh cũng như công tác quy hoạch và phát triển đô thị.

Vì vậy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, chính xác, có khả năng kết nối và chia sẻ không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là nền tảng quan trọng để Hà Nội xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và từng bước hình thành xã hội số.

Với quyết tâm cao, lộ trình rõ ràng và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, mục tiêu hoàn thành 100% cơ sở dữ liệu đất đai vào ngày 30/6/2026 đang dần trở thành hiện thực, mở ra một giai đoạn mới trong quản lý và phát triển đô thị Thủ đô theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.

Thùy Chi