Hà Nội tăng tốc số hóa điểm đến, kiến tạo hệ sinh thái du lịch thông minh

Hà Nội đi đầu trong xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh

Trong dòng chảy mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số đã vượt qua ranh giới của một lựa chọn mang tính kỹ thuật để trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi ngành, mọi lĩnh vực. Với Việt Nam, nơi du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, chuyển đổi số chính là động lực quan trọng để tái cấu trúc ngành, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững.

Theo Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nguyễn Trùng Khánh, trong nhiều năm qua đã kiên định xác định phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm. Ngành du lịch đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm xây dựng và phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong nước và quốc tế.

Từ định hướng đó, hàng loạt nền tảng số dùng chung đã được xây dựng và đưa vào vận hành, tạo nền móng cho hệ sinh thái du lịch thông minh quốc gia. Có thể kể tới hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam, phần mềm báo cáo thống kê du lịch từ Trung ương đến địa phương, ứng dụng du lịch quốc gia Việt Nam - Vietnam Travel, thẻ Việt thẻ du lịch thông minh, hệ thống vé điện tử trực tuyến liên thông đa phương thức, hệ thống thuyết minh đa phương tiện và các nền tảng quản trị kinh doanh du lịch.

Bức tranh chuyển đổi số trong du lịch vì thế không còn dừng ở tầm chính sách mà đã hiện diện rõ nét tại nhiều địa phương. Thành phố Hồ Chí Minh ứng dụng công nghệ 3D trong quảng bá du lịch, cập nhật 366 tài nguyên du lịch lên Google Earth và Google Map. Tỉnh Quảng Ninh đầu tư xây dựng Cổng thông tin du lịch thông minh, triển khai hơn 100 điểm wifi miễn phí phục vụ du khách. Thành phố Đà Nẵng phát triển các ứng dụng Một chạm đến Đà Nẵng, VR360, Scan 3D, Hội chợ du lịch trực tuyến, qua đó nâng cao hiệu quả xúc tiến và quảng bá điểm đến.

Là trung tâm du lịch lớn của cả nước, Hà Nội được xem là địa phương tiên phong trong chuyển đổi số du lịch. Thành phố đã triển khai rộng rãi mã QR Code tại các điểm đến, tạo thuận lợi cho người dân và du khách tiếp cận thông tin, sử dụng dịch vụ công và các tiện ích du lịch.

Dấu ấn rõ nét nhất nằm ở việc nhiều di tích tiêu biểu như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long, Di tích Nhà tù Hỏa Lò đồng loạt triển khai bán vé điện tử, thuyết minh tự động bằng nhiều thứ tiếng, số hóa dữ liệu bằng mã QR. Du khách có thể chủ động tìm hiểu thông tin, lựa chọn nội dung trải nghiệm theo nhu cầu cá nhân, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức tham quan truyền thống.

Theo bà Đặng Hương Giang - Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, các điểm đến trên địa bàn Thủ đô đã ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng số và mạng xã hội trong hoạt động du lịch, đồng thời thống nhất hệ thống dữ liệu cho hơn 300 điểm đến trên địa bàn. "Việc số hóa giúp du khách dễ dàng tìm hiểu thông tin, lên kế hoạch tham quan. Ngành du lịch Thủ đô đang phối hợp với các địa phương, đơn vị xây dựng bản đồ số các điểm đến, địa chỉ ẩm thực nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách", bà Đặng Hương Giang chia sẻ.

Đánh giá ở tầm vĩ mô, ông Phạm Văn Thủy - Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, số hóa trong công tác quản lý và xây dựng sản phẩm đang mang đến diện mạo mới cho du lịch Việt Nam, hướng tới một hệ sinh thái du lịch thông minh, bền vững, trong đó Hà Nội là một trong những điểm sáng tiêu biểu.

Đổi mới sản phẩm từ di sản bằng công nghệ số

Chuyển đổi số không dừng ở hạ tầng hay công cụ quản lý, mà đang đi sâu vào đổi mới sản phẩm du lịch, đặc biệt là du lịch di sản. Cuối năm 2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long Hà Nội liên tiếp ra mắt các sản phẩm du lịch văn hóa mới, tạo sức hút cho Hoàng thành Thăng Long ngay trong đầu năm 2026.

Tour Ký ức Cột cờ được thiết kế như một hành trình trải nghiệm cảm xúc, đưa du khách trở về lịch sử hào hùng của dân tộc với Cột cờ Hà Nội trong vai trò một nhân chứng lịch sử. Lộ trình tham quan theo tuyến chuyên đề, kết hợp trưng bày, trình diễn nghệ thuật và các ki ốt công nghệ in ảnh lấy ngay, giúp lịch sử trở nên gần gũi và sống động hơn.

Chia sẻ sau khi trải nghiệm, chị Hoàng Kiều Trang, du khách đến từ Đà Nẵng cho biết: "Tour Ký ức Cột cờ đưa tôi vào hành trình tìm hiểu lịch sử Hà Nội theo cách rất riêng. Mỗi điểm dừng chân là một điểm chạm cảm xúc. Nghi thức chào cờ ở cuối tour thực sự ý nghĩa và xúc động".

Song hành với đó là vở diễn Kinh đô Thăng Long ứng dụng công nghệ 3D mapping và không gian trải nghiệm số với chủ đề Âm vang triều Lý. Chương trình tái hiện giai đoạn lịch sử thịnh trị của triều Lý, kết hợp nghệ thuật trình diễn và công nghệ số, đưa công chúng bước vào hành trình kết nối quá khứ với hiện tại. Các chương trình trải nghiệm mới thu hút đông đảo du khách ở nhiều lứa tuổi, giúp Hoàng thành Thăng Long đón lượng khách lớn ngay trong đầu năm mới.

Ở góc độ chiến lược, chuyển đổi số du lịch được đặt trong tổng thể các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và Quyết định số 411/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đều nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh.

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong, chuyển đổi số trong du lịch là xu thế tất yếu và có ý nghĩa quyết định đối với tốc độ và chất lượng tăng trưởng của ngành. Khi công nghệ số được ứng dụng đúng hướng, du lịch sẽ phát triển nhanh và bền vững hơn.

Phân tích sâu hơn về xu hướng du lịch mới, PGS. TS Phạm Hồng Long - Khoa Du lịch học (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn) nhận định, ngày càng nhiều du khách chủ động tìm kiếm thông tin, tự thiết kế hành trình qua các nền tảng số với sự hỗ trợ của AI và chatbot. "Ứng dụng công nghệ không chỉ nâng cao trải nghiệm mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam", PGS. TS Phạm Hồng Long nhấn mạnh.

Từ thực tiễn Hà Nội, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin và Xúc tiến Du lịch (Sở Du lịch TP. Hà Nội) Nguyễn Hữu Việt cho rằng, phát triển du lịch thông minh không đơn thuần là áp dụng kỹ thuật số, mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy quản lý và phục vụ. "Sự hài lòng của du khách phải là thước đo thành công. Ngành Du lịch Hà Nội hướng tới sự hiện đại, thuận tiện, an toàn nhưng vẫn lưu giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của Thủ đô", ông Nguyễn Hữu Việt chia sẻ.

Có thể khẳng định, chuyển đổi số đang trở thành chìa khóa mở ra cánh cửa phát triển du lịch thông minh cho Hà Nội. Khi công nghệ được đặt trên nền tảng tư duy đúng đắn và giá trị di sản bền vững, du lịch Thủ đô không chỉ hiện đại hơn mà còn sâu sắc hơn, giàu cảm xúc hơn, đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Minh Anh