Hà Nội tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh các dự án lớn theo cơ chế đặc thù

Sáng 2/7, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND thành phố Hà Nội do Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương làm Trưởng đoàn đã tiến hành giám sát chuyên đề đợt 2 về việc triển khai các dự án lớn, quan trọng thực hiện theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội.

Đây là nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù về đầu tư, quy hoạch, đô thị, kiến trúc, xây dựng, đất đai và tài chính nhằm tạo điều kiện triển khai các dự án lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Thủ đô.

Chủ động vận dụng cơ chế đặc thù để thúc đẩy tiến độ dự án

Trong chương trình làm việc, Đoàn giám sát đã khảo sát thực tế tại dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, đồng thời làm việc với đại diện lãnh đạo các xã nằm trong phạm vi triển khai các dự án thực hiện theo Nghị quyết số 258/2025/QH15, gồm: Thanh Liệt, Đại Thanh, Ngọc Hồi, Nam Phù, Thường Tín, Hồng Vân, Chương Dương, Thượng Phúc, Tam Hưng, Thanh Oai và Dân Hòa.

Qua giám sát cho thấy, thời gian qua, công tác tham mưu triển khai các dự án lớn trên địa bàn thành phố đã được các sở, ngành và địa phương tập trung chỉ đạo thực hiện. Nhiều nhiệm vụ trọng tâm được triển khai đồng bộ, cơ bản đáp ứng kế hoạch và tiến độ do UBND thành phố giao.

Đến nay, đã có 15/16 dự án được khởi công. Nhiều dự án đã hoàn thành các bước quan trọng như chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 và đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng.

Đoàn giám sát ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động của UBND thành phố, các sở, ngành chuyên môn cùng chính quyền địa phương trong việc vận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án.

Theo đánh giá của Đoàn giám sát, việc thực hiện cơ chế đặc thù đã tạo điều kiện thuận lợi hơn trong công tác chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và thu hút nguồn lực xã hội tham gia phát triển hạ tầng, đô thị trên địa bàn Thủ đô.

Nhiều khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai các dự án vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần tập trung xử lý. Đáng chú ý, tiến độ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục và tổ chức thực hiện một số dự án còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu về tiến độ đối với các công trình cần triển khai khẩn trương theo chỉ đạo của thành phố.

Một trong những khó khăn lớn hiện nay là việc xử lý các dự án chồng lấn về ranh giới, phạm vi nghiên cứu. Mặc dù UBND thành phố đã có nguyên tắc xử lý đối với các trường hợp này, song tiến độ giải quyết còn chậm. Nhiều dự án có quy mô lớn, phạm vi chồng lấn phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định ranh giới dự án và hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan.

Ngoài ra, nhiều địa phương cũng phản ánh tình trạng thiếu nhân lực phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, yêu cầu tiến độ cao.

Quan tâm bảo đảm sinh kế, ổn định đời sống người dân

Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn giám sát đã trao đổi nhiều nội dung liên quan đến tiến độ triển khai các dự án, đồng thời đề nghị các đơn vị báo cáo cụ thể tình hình thực hiện quy hoạch của từng dự án.

Một trong những nội dung được đặc biệt quan tâm là công tác tái định cư cho người dân trong vùng dự án. Các ý kiến cho rằng việc bố trí tái định cư cần ưu tiên gần nơi ở cũ nhằm tạo điều kiện để người dân duy trì sinh kế, giữ gìn các mối quan hệ cộng đồng và thích ứng thuận lợi với môi trường sống mới.

Đối với các trường hợp phải di chuyển đến khu vực xa nơi ở cũ, cần bảo đảm hệ thống giao thông kết nối đồng bộ, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đầy đủ để người dân thuận tiện trong sinh hoạt, học tập và lao động sản xuất.

Các thành viên Đoàn giám sát cũng đề nghị tăng cường công tác tuyên truyền, công khai thông tin về các dự án để người dân hiểu rõ mục tiêu, lộ trình triển khai, cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, từ đó tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.

Rà soát toàn diện các dự án để đẩy nhanh tiến độ

Phát biểu kết luận buổi giám sát, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương đề nghị UBND thành phố chỉ đạo Sở Tài chính tiến hành rà soát tổng thể đối với toàn bộ nhóm dự án đang thực hiện theo Nghị quyết số 258/2025/QH15.

Theo đồng chí Trần Thế Cương, cần đánh giá đầy đủ các nguyên nhân khách quan, chủ quan và bất khả kháng dẫn đến việc chậm tiến độ hoàn thiện thủ tục pháp lý của các dự án. Trên cơ sở đó, tham mưu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh các quy định liên quan đến thời gian hoàn thiện thủ tục pháp lý sau khởi công tại Nghị quyết số 258/2025/QH15 và điều khoản chuyển tiếp trong Luật Thủ đô năm 2026.

Trong trường hợp cần thiết, cần xác định rõ các mốc thời gian điều chỉnh do nguyên nhân khách quan hoặc bất khả kháng để trình HĐND thành phố xem xét quyết định gia hạn thời gian hoàn thiện điều kiện khởi công đối với các dự án.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố cũng đề nghị UBND thành phố chỉ đạo khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các trường hợp chồng lấn thuộc ranh giới, phạm vi nghiên cứu của các dự án nhằm tạo cơ sở để nhà đầu tư hoàn thiện việc xác định phạm vi dự án, lập quy hoạch và thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết.

Đối với định hướng phát triển đô thị trong thời gian tới, đồng chí Trần Thế Cương đề nghị nghiên cứu, đề xuất các mô hình bảo tồn làng nghề truyền thống kết hợp chỉnh trang đô thị tại những khu vực đang triển khai dự án. Đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư rà soát, cập nhật quy hoạch chi tiết, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được thông qua.

Đoàn giám sát cũng đề nghị nghiên cứu xây dựng cơ chế bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng ổn định, hạn chế tình trạng áp dụng nhiều chính sách khác nhau giữa các dự án, tránh tạo sự chênh lệch lớn về mức bồi thường giữa các dự án trọng điểm thực hiện theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 và các dự án khác trên địa bàn.

Đối với chính quyền cơ sở, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương yêu cầu UBND các xã, phường tiếp tục đẩy nhanh tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng; tăng cường kiểm soát an ninh, trật tự và bảo đảm vệ sinh môi trường tại các khu vực thi công cũng như nơi sinh sống của công nhân.

Đối với các nhà đầu tư, đồng chí Trần Thế Cương đề nghị tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, nhất là việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định; đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm các dự án lớn, quan trọng của Thủ đô được triển khai đúng tinh thần Nghị quyết số 258/2025/QH15, góp phần tạo động lực phát triển mới cho Hà Nội trong giai đoạn tới.

Thùy Chi