Hà Nội tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, tạo động lực tăng tốc phát triển nhà ở xã hội

Tháo gỡ điểm nghẽn từ cải cách thủ tục và phân cấp quy hoạch

Phát triển nhà ở xã hội đang trở thành yêu cầu cấp thiết của Hà Nội trong bối cảnh nhu cầu về chỗ ở của người dân có thu nhập thấp ngày càng lớn, trong khi nguồn cung vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng. Thực tế cho thấy khó khăn trước đây, bên cạnh khó khăn về quỹ đất và nguồn vốn, thủ tục đầu tư kéo dài, đặc biệt ở khâu quy hoạch và phê duyệt hồ sơ, là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án chậm triển khai.

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc này, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND ngày 20/7/2026 về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Một trong những điểm nổi bật của Chỉ thị là đẩy mạnh phân cấp cho UBND cấp xã trong công tác thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 đối với các dự án nhà ở xã hội, đồng thời cho phép thực hiện phê duyệt quy hoạch chi tiết trước, sau đó cập nhật vào quy hoạch phân khu và điều chỉnh quy hoạch phân khu theo quy định. Đây được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo điều kiện để các dự án sớm được triển khai.

Theo Tiến sĩ Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, việc phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cơ sở là bước đi cần thiết trong bối cảnh Hà Nội phải đẩy nhanh nguồn cung nhà ở xã hội. Chính quyền cấp xã là đơn vị gần dân, gần doanh nghiệp, nắm rõ hiện trạng sử dụng đất, điều kiện hạ tầng và nhu cầu phát triển của địa phương. Khi được giao thêm thẩm quyền, địa phương sẽ chủ động hơn trong giải quyết hồ sơ, giảm tình trạng phải qua nhiều cấp trung gian, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục.

Ông cũng cho rằng cơ chế cho phép phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 trước rồi cập nhật vào quy hoạch phân khu thể hiện cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Trước đây, nhiều dự án phải chờ hoàn tất việc điều chỉnh quy hoạch phân khu mới có thể triển khai các bước tiếp theo, khiến quá trình chuẩn bị đầu tư kéo dài, làm tăng chi phí và chậm đưa nguồn cung nhà ở ra thị trường. Với cơ chế mới, những dự án đáp ứng đủ điều kiện có thể sớm hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị xây dựng và thực hiện các thủ tục tiếp theo.

Tuy nhiên, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ, công tác quản lý vẫn cần được thực hiện chặt chẽ. Việc cập nhật vào quy hoạch phân khu phải bảo đảm đồng bộ với định hướng phát triển đô thị, không ảnh hưởng đến cấu trúc không gian, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Theo Tiến sĩ Trần Xuân Lượng, mục tiêu của phân cấp là rút ngắn thủ tục nhưng vẫn phải giữ được chất lượng quản lý nhà nước, tính minh bạch và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Gia tăng nguồn cung, tạo động lực cho thị trường

Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực đối với thị trường nhà ở xã hội của Hà Nội. Trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản luôn thiếu nguồn cung nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân có thu nhập trung bình và thấp, trong khi giá nhà thương mại liên tục tăng, khiến cơ hội sở hữu nhà ở của nhiều người dân ngày càng thu hẹp.

Theo đánh giá của Tiến sĩ Trần Xuân Lượng, khi quá trình chuẩn bị đầu tư được rút ngắn, nhiều dự án sẽ có điều kiện khởi công sớm hơn, qua đó bổ sung nguồn cung nhà ở xã hội cho thị trường. Nguồn cung tăng không chỉ góp phần giảm áp lực về giá, hạn chế đầu cơ mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người lao động, công nhân, cán bộ, công chức và các đối tượng chính sách. Bên cạnh đó, việc thúc đẩy đầu tư nhà ở xã hội cũng tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực như xây dựng, vật liệu, tài chính và lao động, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Để cơ chế mới phát huy hiệu quả, Tiến sĩ Trần Xuân Lượng cho rằng các địa phương cần tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị; đồng thời tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát từ các cơ quan chuyên môn của thành phố. Cùng với đó, việc công khai thông tin quy hoạch trên nền tảng số sẽ tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, giám sát, góp phần hạn chế sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý.

Tăng tốc dự án từ cơ chế "làn xanh"

Ngay sau khi Chỉ thị số 16/CT-UBND được ban hành, nhiều dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội đã đẩy nhanh tiến độ thi công, tập trung hoàn thiện các hạng mục để sớm đưa công trình vào sử dụng. Tại nhiều dự án, chủ đầu tư đang huy động tối đa nguồn lực nhằm bảo đảm tiến độ bàn giao căn hộ, góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở xã hội và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Xã Đông Anh là một trong những địa bàn đang triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội. Nổi bật là Dự án nhà ở xã hội Uy Nỗ do Tổng Công ty 319 làm chủ đầu tư. Dự án hiện đã bước vào giai đoạn hoàn thiện và chuẩn bị bàn giao cho khách hàng. Mặc dù theo kế hoạch sẽ bàn giao vào ngày 30/10, chủ đầu tư đang tập trung tối đa nhân lực, vật lực để rút ngắn thời gian thi công, phấn đấu hoàn thành trước tiến độ.

Là giai đoạn 2 của Khu đô thị Tổng Công ty 319, Dự án nhà ở xã hội Uy Nỗ có quy mô 466 căn hộ. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân trên địa bàn Đông Anh và khu vực phía Bắc Thủ đô. Trong quá trình triển khai khoảng 2 năm qua, dự án từng gặp khó khăn do biến động giá nhân công và khan hiếm một số loại vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, với sự phối hợp của chủ đầu tư và các nhà thầu, những khó khăn cơ bản đã được khắc phục, bảo đảm tiến độ thi công theo kế hoạch.

Bên cạnh dự án Uy Nỗ, Tổng Công ty 319 đang chuẩn bị đầu tư Dự án nhà ở xã hội Tây Cổ Loa trên địa bàn xã Đông Anh. Dự án hiện ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư và dự kiến khởi công vào cuối năm nay nếu hoàn tất các thủ tục theo quy định.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Hữu Phước, ngay sau khi thành phố ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND, địa phương đã phối hợp với các chủ đầu tư tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và hoàn thiện các thủ tục để triển khai các dự án. Hiện trên địa bàn xã có 10 dự án nhà ở xã hội, trong đó còn 4 dự án đang thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, bao gồm 2 dự án dành cho lực lượng Công an nhân dân.

Địa phương đánh giá việc phân cấp, phân quyền trong công tác giao đất là giải pháp quan trọng giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo điều kiện để các nhà đầu tư sớm triển khai xây dựng. Đối với dự án của Tổng Công ty 319, cơ quan chuyên môn đang hoàn tất các thủ tục trình cấp có thẩm quyền ban hành quyết định giao đất theo đúng kế hoạch.

Đối với 4 dự án còn lại, xã Đông Anh đang tập trung đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng. Trong đó có 2 dự án quy mô lớn gồm dự án nhà ở xã hội tại ô đất O3-3 với diện tích hơn 10ha và dự án tại các ô đất O3-2, O3-4 với quy mô hơn 30ha. Địa phương phấn đấu phối hợp với Bộ Công an khởi công các dự án này vào dịp 19/8.

Đồng bộ giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu an sinh

Cùng với Đông Anh, nhiều địa phương và doanh nghiệp cũng đang tận dụng cơ chế mới để tăng tốc triển khai các dự án nhà ở xã hội. Tại Khu chức năng đô thị ĐM1 (phường Đại Mỗ), ông Nguyễn Mạnh Hiếu, Phó Giám đốc Đầu tư miền Bắc Tập đoàn FLC cho biết, 2 dự án nhà ở xã hội CT1 và CT3 đã hoàn tất thủ tục pháp lý, được cấp giấy phép xây dựng và đang thi công đúng tiến độ. Dự kiến, 2 công trình sẽ cất nóc trong quý IV/2026.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hiếu, việc UBND thành phố trực tiếp chỉ đạo các sở, ngành tháo gỡ khó khăn đã tạo điều kiện để chủ đầu tư rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục và đẩy nhanh tiến độ dự án. Trong đó, công trình CT1 có quy mô 12 tầng nổi, 2 tầng hầm với 289 căn hộ; công trình CT3 có quy mô 6 tầng nổi, 1 tầng hầm với 28 căn hộ. Cả 2 dự án đều được quy hoạch đồng bộ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, không gian xanh và các tiện ích thiết yếu.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị thành phố tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc về quy hoạch, giải phóng mặt bằng và giao đất để các dự án nhà ở xã hội được triển khai nhanh hơn, góp phần thực hiện hiệu quả chính sách an sinh của Nhà nước.

Tại xã Ngọc Hồi, Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thị Nhung cho biết địa phương đang triển khai 3 dự án nhà ở xã hội. Trong đó, Dự án C37 đã thi công đến tầng 8; Dự án Nhà ở xã hội Ngọc Hồi đã được thành phố giao thực hiện chủ trương đầu tư; Dự án nhà ở xã hội của Bộ Quốc phòng đang được thành phố thẩm định hồ sơ để ban hành quyết định chủ trương đầu tư.

Đối với Dự án Nhà ở xã hội Ngọc Hồi do Công ty Nam Hà Nội làm chủ đầu tư, địa phương đã hoàn thành điều tra sơ bộ phục vụ giải phóng mặt bằng trên diện tích 20,3ha, liên quan đến 90 hộ dân. Sau khi hoàn thành lấy ý kiến cộng đồng về quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 và thực hiện các thủ tục theo quy định, địa phương dự kiến hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trong quý III/2026 và khởi công dự án vào quý IV/2026.

Để bảo đảm tiến độ, xã Ngọc Hồi đã thành lập các tổ tuyên truyền, vận động tại từng thôn có đất thu hồi, chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân và giải quyết ngay từ cơ sở. Đến nay, đa số các hộ dân trong phạm vi dự án đã đồng thuận, tạo thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng.

Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo Chỉ thị số 16/CT-UBND đang từng bước phát huy hiệu quả trong tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục đầu tư. Cùng với sự chủ động của chính quyền cơ sở và sự đồng hành của doanh nghiệp, các dự án nhà ở xã hội có thêm điều kiện để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ xây dựng và sớm đưa công trình vào sử dụng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu an cư của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Thùy Chi