Hà Nội triển khai mô hình điểm dạy Toán bằng tiếng Anh trong trường học

Sáng 13/11, tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An (Hà Nội), Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức hội thảo "Chuyên đề dạy học môn Toán bằng tiếng Anh, phát triển tư duy, lập luận, giải quyết vấn đề; xây dựng học liệu".

Đây là chuyên đề cấp thành phố đầu tiên được triển khai theo về tổ chức chuyên đề môn Toán và các môn khoa học bằng tiếng Anh, thực hiện Kế hoạch số 259/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đặng Trần Xuân, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội nhấn mạnh mục tiêu của việc đưa tiếng Anh vào trường học không chỉ dừng ở nâng cao năng lực ngoại ngữ mà quan trọng hơn là giúp học sinh sử dụng tiếng Anh để học tập, tư duy, khám phá tri thức và tự tin hội nhập.

Theo ông Đặng Trần Xuân, dạy Toán bằng tiếng Anh không đơn thuần là chuyển ngữ bài học từ tiếng Việt sang tiếng Anh, cũng không phải biến giờ học Toán thành giờ kiểm tra từ vựng. Điều cốt lõi là giúp học sinh hiểu bản chất toán học, biết đặt câu hỏi, diễn đạt suy nghĩ, trình bày và bảo vệ lập luận, đồng thời tìm ra nhiều cách giải quyết vấn đề.

Thông qua tiết học minh họa với chủ đề "Đường trung bình của tam giác", học sinh được tiếp cận kiến thức hình học qua các hoạt động dự đoán, chứng minh và vận dụng. Qua đó, các em vừa phát triển tư duy toán học, vừa có cơ hội thực hành ngôn ngữ trong quá trình học tập.

Để phương pháp này phát huy hiệu quả, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lưu ý, giáo viên cần thiết kế nhiệm vụ phù hợp với năng lực học sinh, có sự hỗ trợ ngôn ngữ đúng lúc, tránh để rào cản tiếng Anh ảnh hưởng đến việc tiếp thu kiến thức và phát triển tư duy toán học.

Xây dựng mô hình điểm, từng bước nhân rộng

Theo cô giáo Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An, nhiệm vụ của nhà trường không chỉ là tổ chức tiết học Toán bằng tiếng Anh mà còn phải phát triển học liệu, công cụ đánh giá và hướng dẫn để các cơ sở giáo dục khác có thể tham khảo, vận dụng.

Từ yêu cầu thực tiễn, nhà trường xác định ba nội dung trọng tâm: Làm rõ vai trò của việc dạy Toán bằng tiếng Anh đối với phát triển tư duy, lập luận và giải quyết vấn đề; xây dựng lộ trình giúp giáo viên Toán nâng cao năng lực giảng dạy bằng tiếng Anh; đồng thời hình thành quy trình và hệ thống học liệu có khả năng chia sẻ, áp dụng tại những cơ sở giáo dục có điều kiện khác nhau.

Theo đó, việc học Toán bằng tiếng Anh tạo điều kiện để học sinh đồng thời vận dụng tư duy ngôn ngữ và tư duy logic. Khi tiếp nhận đề bài bằng ngôn ngữ thứ hai, các em phải đọc hiểu thuật ngữ, phân tích dữ kiện, xác định yêu cầu và lựa chọn phương pháp giải. Quá trình này khuyến khích học sinh suy nghĩ kỹ hơn, hạn chế cách làm bài máy móc, áp dụng công thức theo thói quen.

Bên cạnh đó, việc trình bày lời giải bằng tiếng Anh đòi hỏi học sinh sắp xếp suy nghĩ theo trình tự, sử dụng các cấu trúc diễn đạt quan hệ logic như giả thiết, điều kiện, kết quả và kết luận. Qua đó, các em có thêm cơ hội rèn luyện khả năng lập luận, diễn đạt và bảo vệ quan điểm.

Để từng bước triển khai, nhà trường xây dựng mô hình phối hợp liên môn giữa giáo viên tiếng Anh và giáo viên Toán. Các nhóm phối hợp biên soạn bộ thuật ngữ, bài toán tư duy song ngữ ngắn; đồng thời phấn đấu mỗi cặp hoặc nhóm liên môn hoàn thành ít nhất một sản phẩm tích hợp song ngữ trong mỗi năm học, như video bài giảng, từ điển mini, tiết dạy chuyên đề hoặc ngày hội trải nghiệm.

Học sinh hào hứng với cách tiếp cận mới

Từ thực tế tiết học, nhiều học sinh đánh giá việc học Toán bằng tiếng Anh mang lại những trải nghiệm mới mẻ, giúp mở rộng vốn từ và tạo thêm hứng thú với môn học.

Em Vũ Trâm Anh, học sinh lớp 8A1, Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An cho biết em được tiếp cận thêm nhiều kiến thức, thuật ngữ tiếng Anh và có thêm động lực học ngoại ngữ. "So với học Toán bằng tiếng Việt, em cảm thấy học Toán bằng tiếng Anh thú vị hơn nhờ những từ vựng mới, bài nhạc vui nhộn và cách tiếp cận khác biệt", Trâm Anh chia sẻ.

Khi học sinh sử dụng tiếng Anh để tìm kiếm dữ liệu, thông tin phục vụ bài học, các em có cơ hội tiếp cận kho tài liệu phong phú hơn, đồng thời kết nối với nguồn tri thức rộng lớn của nhân loại. Điều này không chỉ hỗ trợ việc học Toán mà còn mở rộng khả năng tự học, tự nghiên cứu và khám phá kiến thức ở nhiều lĩnh vực. Với em Lê Hà Bảo Hân, việc sử dụng tiếng Anh để tìm kiếm tài liệu học Toán giúp em mở rộng vốn từ, đồng thời hỗ trợ việc học môn Toán và các môn học khác.

Từ mô hình điểm tại Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An, Hà Nội kỳ vọng rút ra những kinh nghiệm thực tiễn về phương pháp giảng dạy, xây dựng học liệu và bồi dưỡng giáo viên, qua đó từng bước chia sẻ, nhân rộng trong các nhà trường.

Việc đưa tiếng Anh vào giảng dạy các môn học vì vậy cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, lấy hiệu quả tiếp thu kiến thức và sự tiến bộ của học sinh làm trọng tâm. Đây cũng là điều kiện quan trọng để tiếng Anh từng bước trở thành công cụ học tập, nghiên cứu và tiếp cận tri thức quốc tế trong nhà trường.

Thu Trang