Hà Nội với chiến lược dữ liệu và kinh tế số hiệu quả, thực chất

Các mốc tiến độ hoàn thành hạ tầng dữ liệu

Trong 8 tháng năm 2026, Hà Nội từng bước hình thành các khối dữ liệu lõi về giáo dục, đất đai, thủ tục hành chính, cán bộ, doanh nghiệp; đồng thời triển khai Kho dữ liệu dùng chung, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu, HanoiWork, iHanoi, IOC và nền tảng AI dùng chung.

Đến ngày 17/8, Thành phố đã hoàn thành 6/6 nhiệm vụ rà soát, chuẩn hóa, lập danh mục cơ sở dữ liệu chuyên ngành và 2/2 nhiệm vụ về kiến trúc, yêu cầu kỹ thuật, kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Trong 13 nguồn dữ liệu ưu tiên, 5 nguồn đã hoàn thành kết nối, thu thập 100%, gồm: Đầu tư công, dự án đầu tư, doanh nghiệp - hộ kinh doanh - hợp tác xã, quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật. Dữ liệu giáo dục đạt 97%; hồ sơ thủ tục hành chính và giao thông đạt 70%; đất đai và y tế đạt 50%. Kho dữ liệu dùng chung đã được tích hợp với HanoiWork, thực hiện đăng nhập một lần và phân quyền khai thác theo tổ chức, chức danh.

Từ dữ liệu phục vụ quản trị nội bộ, Hà Nội tiếp tục mở rộng sang dữ liệu phục vụ người dân. Ứng dụng iHanoi hiện có trên 6,2 triệu tài khoản định danh, đã tiếp nhận và xử lý trên 107.600 phản ánh, kiến nghị, trong đó, trên 12.700 phản ánh về thủ tục hành chính và trên 94.900 phản ánh hiện trường. Nền tảng cho phép người dân gửi nội dung, hình ảnh, vị trí, theo dõi quá trình xử lý; đồng thời, tích hợp nhiều tiện ích về giao thông, y tế, giáo dục, môi trường, quy hoạch, văn hóa - du lịch, thanh toán và dịch vụ công.

Theo Phó Chủ tịch Trương Việt Dũng, sau 20 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và kết quả 8 tháng năm 2026 cho thấy, Hà Nội đang chuyển mạnh từ xây dựng nền tảng sáng tạo ra những cơ chế, mô hình và sản phẩm cụ thể. Đáng chú ý, cùng với việc hoàn thiện thể chế, thành phố đang thay đổi phương thức tổ chức thực hiện theo hướng giao nhiệm vụ gắn với đầu mối, tiến độ, sản phẩm và dữ liệu để đo lường kết quả.

Tuy nhiên ứng dụng iHanoi với hơn 6,2 triệu tài khoản mới chỉ xử lý đúng hạn 63,3% đối với phản ánh hiện trường và 35,6% đối với thủ tục hành chính. Điều này cho thấy dữ liệu số hóa nhiều nhưng chưa tương xứng với chất lượng phục vụ thực tế cho người dân và doanh nghiệp. Đây là khoảng cách lớn giữa việc có dữ liệu và dữ liệu dùng được. 

Bên cạnh đó, lãnh đạo Thành phố nhận diện một nút thắt lớn về nguồn nhân lực chuyên sâu như quản trị, phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và an toàn thông tin đang rất thiếu thốn, đội ngũ kiêm nhiệm là chủ yếu. Lãnh đạo thành phố yêu cầu bồi dưỡng nhân lực phải tăng cường mạnh mẽ nhằm đáp ứng yêu cầu mới.

Để giải quyết triệt để tồn tại, UBND Thành phố đã chỉ đạo hoàn thành dứt điểm Kế hoạch số 220/KH-UBND ngày 09/6/2026 về tích hợp, di trú và chuẩn hóa dữ liệu vào Kho dữ liệu dùng chung thành phố. Trong 13 nguồn dữ liệu ưu tiên, 10 nguồn đã hòa thành, 3 nguồn còn lại gồm thu ngân sách, đất đai - địa chính - môi trường, quản lý văn bản và điều hành bắt buộc hoàn thành trước ngày 30/8/2026. 

Đối với khoảng 80 cơ sở dữ liệu thuộc Phụ lục II, các đơn vị phải phân loại cụ thể và xây dựng phương án tạo lập rõ ràng về nguồn lực lẫn tiến độ. Kho dữ liệu dùng chung theo kiến trúc Data Lakehouse phải xong trước ngày 30/10/2026. Trung tâm Dữ liệu Thành phố đạt tiêu chuẩn Tier 3 phải vận hành trong Quý I năm 2027.

Thành phố chuyển sang thước đo thực chất là dữ liệu có được khai thác phục vụ chỉ đạo, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính và người dân hay không, thay vì đếm số cơ sở dữ liệu đã xây hay số bản ghi số hóa. Mọi nguồn dữ liệu phải tuân thủ nguyên tắc "Đúng, Đủ, Sạch, Sống, Thống nhất, Dùng chung" và cập nhật liên tục để không thành dữ liệu chết. 

Về tổ chức thực hiện, việc kiểm tra dựa trực tiếp trên sản phẩm cuối cùng. Khi đơn vị báo cáo hoàn thành cơ sở dữ liệu, họ phải trình diễn được dữ liệu ở đâu, cập nhật lúc nào, kết nối bằng gì, đơn vị nào đang khai thác và kết quả ra sao, nếu không thì coi như chưa hoàn thành. Đối với khó khăn vượt thẩm quyền, Sở Khoa học và Công nghệ có nhiệm vụ lập danh mục điểm nghẽn của các cơ sở dữ liệu do bộ ngành quản lý để kiến nghị tháo gỡ.

Mục tiêu đạt tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số chiếm 22% trong GRDP năm 2026 đặt ra áp lực cực lớn. Với kết quả 6 tháng đầu năm mới đạt 16,7% và tốc độ tăng thực tế đạt 10,6%, để đạt mục tiêu cả năm thì tỷ trọng kinh tế số trong 6 tháng cuối năm bắt buộc phải đạt tới 26,42%, tức giá trị tăng thêm của kinh tế số nửa cuối năm phải gấp 1,8 lần nửa đầu năm. Đây là thách thức khổng lồ do quỹ thời gian rất ngắn và công nghệ cần thời gian thẩm thấu.

Tuy nhiên, theo ông Trương Việt Dũng, mục tiêu dài hạn đạt tỷ trọng 40% GRDP năm 2030 theo các Nghị quyết số 57 ngày 22/12/2024 và Nghị quyết số 02 ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị là chỉ tiêu pháp lệnh bắt buộc. Do đó, Hà Nội phải tính toán kịch bản tăng trưởng chặt chẽ và có chiến lược bù đắp vào năm 2027 nếu năm 2026 không đạt chỉ tiêu.

Ưu tiên hạ tầng số dùng chung và công nghệ mới

Phó Chủ tịch Trương Việt Dũng cho biết, để bứt phá, thành phố ưu tiên triển khai hạ tầng số dùng chung mang tính quyết định. Trước hết là hạ tầng dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo thông qua việc hoàn thành Trung tâm Dữ liệu thành phố đúng hạn, đồng thời thu hút đầu tư vào các Trung tâm Dữ liệu và Trung tâm Dữ liệu Trí tuệ Nhân tạo tư nhân quy mô lớn tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. 

Bên cạnh đó, Thành phố phải thực chất hóa chiến lược bán dẫn. Hà Nội đã định vị rõ vai trò trong chuỗi cung ứng, nhưng thực tế chưa có động thái nào rõ ràng để phát triển ngành công nghệ cao này. Sở Khoa học và Công nghệ có nhiệm vụ xây dựng phương án triển khai cụ thể cho hạ tầng dữ liệu và chiến lược bán dẫn trước ngày 31/12/2026, kiến tạo để công nghệ gặp gỡ bài toán thực tiễn của nền kinh tế.

Trong những tháng còn lại của năm 2026, thành phố tập trung vào những việc rõ cách làm, rõ hiệu quả. Theo đó, cần đẩy mạnh giải ngân kinh phí khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số khi tỷ lệ giải ngân chi thường xuyên cho lĩnh vực này tính đến ngày 19/8/2026 mới đạt 2,95%;

Bên cạnh đó, thực chất hóa Kế hoạch cao điểm 100 ngày chuyển đổi số, tạo sản phẩm thực chất thay vì báo cáo trung gian, khắc phục việc mới dừng lại ở bước ban hành văn bản.

Hà Nội sẽ thúc đẩy kinh tế số thương mại và dịch vụ bằng việc mở rộng Tháng khuyến mại số thành chuỗi 3 đợt tập trung vào tháng 9 năm 2026, tháng 11 năm 2026 và giai đoạn từ tháng 12 năm 2026 đến tháng 1 năm 2027. Chiến dịch livestream phối hợp với các sàn thương mại điện tử triển khai từ ngày 15/9/2026. Áp dụng cơ chế Voucher hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề truyền thống từ tháng 10 năm 2026.

Cùng với các nhiệm vụ trên, Hà Nội sẽ tập trung cho phát triển kinh tế số công nghiệp chế biến, chế tạo. Chỉ số sản xuất công nghiệp 7 tháng tăng trưởng 8,9%, trong đó sản xuất điện tử và máy vi tính tăng tới 18,1%, nhưng tỷ trọng kinh tế số ngành mới đạt 9,3%. Chương trình 100 nhà máy thông minh triển khai từ tháng 9 năm 2026 hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng hệ thống hoạch định nguồn lực, điều hành sản xuất và kiểm soát giám sát dữ liệu kết hợp tự động hóa, hoàn thành trong Quý II năm 2027.

Đối với lĩnh vực du lịch, UBND thành phố sẽ tối ưu hóa kinh tế số văn hóa và du lịch bằng việc tham mưu phương án số hóa di sản trước ngày 15/9/2026.

Hà Nội đang chuyển mạnh từ tư duy số hóa bề nổi sang hành động thực chất, lấy hiệu quả phục vụ và giá trị kinh tế thực tế làm thước đo chính. Đây có thể được coi là chìa khóa để Hà Nội vững vàng tiến tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh, sở hữu nền kinh tế số phát triển bền vững vào năm 2030.

Minh Anh