Hà Nội: Xây dựng 'lá chắn' pháp luật, bảo vệ học đường khỏi hiểm họa ma túy

Nhận diện ma túy biến tướng – "Chìa khóa" để tự bảo vệ

Sáng ngày 22/4, chương trình Cầu truyền hình đặc biệt mang tên "Tiết học Gen Z - Tự hào Hà Nội, sống chuẩn an toàn" do Công an TP. Hà Nội chủ trì đã được kết nối trực tiếp và trực tuyến tới 916 trường học với gần 1 triệu học sinh tham gia. Đây là một bước đột phá trong công tác giáo dục pháp luật, khi kiến thức được truyền tải không qua những bài giảng lý thuyết thuần túy "khô cứng"mà thông qua hình thức sân khấu hóa, trải nghiệm và nhập vai.

Tại điểm cầu Trường THCS Trần Duy Hưng, học sinh được trực tiếp xử lý các tình huống giả định thực tế như: bị rủ rê thử chất kích thích, phát hiện dấu hiệu bất thường trong nhóm bạn, hay đối diện với ma túy "ngụy trang" dưới dạng đồ ăn, thức uống. Thầy Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, cách làm này giúp các em không chỉ hiểu mà còn "thấm", từ đó hình thành phản xạ ứng xử đúng đắn trước những nguy cơ.

Một trong những thách thức lớn hiện nay là sự xuất hiện của các loại ma túy mới "núp bóng" tinh vi dưới dạng thuốc lá điện tử, kẹo, nước uống hay "tem giấy". Đối tượng tội phạm đang có xu hướng trẻ hóa và nhắm vào tâm lý tò mò của học sinh, đặc biệt là qua môi trường mạng.

Em Phạm Minh Phương, học sinh lớp 7A, chia sẻ rằng nếu không có nhận thức đúng, học sinh rất dễ bị lôi kéo do thiếu sự quan tâm từ gia đình hoặc ảnh hưởng từ bạn bè. Chính vì vậy, việc cung cấp kỹ năng từ chối quyết liệt và biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ từ thầy cô, gia đình chính là "lá chắn" hiệu quả nhất để các em tự bảo vệ mình.

Mô hình "Trường học không ma túy": Pháo đài từ gốc

Điểm cốt lõi của công tác phòng, chống ma túy trong học đường là hướng tới học sinh, chủ thể vừa cần được bảo vệ, vừa có thể trở thành lực lượng lan tỏa tích cực. Khi được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng, mỗi học sinh có thể trở thành một "tuyên truyền viên nhỏ tuổi", biết nói không với ma túy và nhắc nhở bạn bè xung quanh. Những hành động nhỏ nhưng thiết thực như chia sẻ thông tin, hỗ trợ bạn gặp khó khăn hay báo cáo kịp thời các dấu hiệu bất thường đều góp phần ngăn chặn nguy cơ từ sớm.

Đồng thời, việc xây dựng môi trường học đường lành mạnh với các hoạt động văn hóa, thể thao, kỹ năng sống cũng là giải pháp căn cơ. Khi học sinh có sân chơi tích cực, được định hướng giá trị đúng đắn, nguy cơ tìm đến các chất kích thích sẽ giảm đi đáng kể.

Điểm nhấn của đợt tuyên truyền này là việc ra mắt mô hình "Trường học không ma túy". Mô hình "Trường học văn minh - cộng đồng gắn kết" và "Trường học không ma tuý" tại các cơ sở giáo dục vừa được ra mắt tại chương trình "Bản lĩnh Gen Z: Tự hào Hà Nội - Sống chuẩn an toàn" nhằm tạo cơ chế phối hợp cụ thể giữa các bên. Khi mỗi nhà trường trở thành một "pháo đài" phòng, chống ma túy, sức lan tỏa sẽ được nhân lên trong toàn xã hội.

Theo Thượng tá Bùi Nhật Quang, Trưởng phòng Tham mưu CATP Hà Nội, mô hình này đặt ra các tiêu chí cụ thể: không có học sinh, cán bộ, giáo viên vi phạm pháp luật về ma túy; nhà trường tổ chức ít nhất một buổi tuyên truyền chuyên sâu mỗi năm học.

Để mô hình này bền vững, các trường học như THCS Trần Duy Hưng đã triển khai đồng bộ giải pháp như lồng ghép kỹ năng sống vào các tiết học chính khóa và hoạt động ngoại khóa; Tăng cường quản lý, phối hợp chặt chẽ với gia đình để phát hiện sớm các biểu hiện bất thường như học lực sa sút, thay đổi hành vi; Ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội để lan tỏa thông điệp phòng chống tệ nạn một cách sinh động, gần gũi với giới trẻ.

Phát biểu tại điểm cầu trung tâm, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh, trong bối cảnh kỷ nguyên số với sự chuyển đổi mạnh mẽ, thế hệ trẻ đang phải đối mặt với nhiều cạm bẫy phức tạp từ bạo lực học đường, lừa đảo trên không gian mạng, cho đến sự xâm nhập của ma túy, thuốc lá điện tử và các vấn đề trật tự giao thông.

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng: "Sứ mệnh của các cháu học sinh là làm chủ tri thức và công nghệ. Để làm được điều đó, các cháu cần bản lĩnh vững vàng và ý thức chấp hành pháp luật. Pháp luật chính là hành lang bảo vệ các cháu trên mọi chặng đường phát triển".

Khẳng định quyết tâm chính trị của toàn hệ thống, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng cam kết Công an Thành phố sẽ tập trung triển khai quyết liệt việc đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến để rèn luyện kỹ năng nhận diện, phòng ngừa tội phạm thiết thực nhất.

Đồng thời, lực lượng Công an sẽ chủ công phối hợp chặt chẽ với các Sở, ban, ngành, gia đình và nhà trường xây dựng vững chắc "thế trận an ninh học đường", quyết tâm ngăn chặn từ sớm, từ xa mọi hành vi vi phạm pháp luật xâm hại đến học sinh.

Cuộc chiến phòng, chống ma túy học đường là một hành trình dài hơi, nhưng với sự chủ động từ phía học sinh, sự đồng hành của gia đình và những đổi mới từ nhà trường, một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh đang dần được củng cố vững chắc.

Minh Anh