Hà Nội xây dựng mô hình tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, dữ liệu và dự báo

Sáng 9/7, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã chủ trì cuộc làm việc với Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội cùng các Sở ngành, đơn vị liên quan. Cuộc họp tập trung đánh giá công tác phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và thảo luận sâu về phương hướng, kịch bản tăng trưởng cho 6 tháng cuối năm 2026

Mục tiêu tăng trưởng khoảng 11% năm 2026 là khả thi

Báo cáo tại buổi làm việc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội Nguyễn Việt Hùng đã đưa ra một cái nhìn lạc quan nhưng đầy thận trọng về bức tranh kinh tế Thủ đô. 

Theo phân tích dựa trên mô hình cân đối liên ngành (Input - Output), mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 11% trong năm 2026 là hoàn toàn khả thi nếu Hà Nội biết cách khơi thông và khai thác hiệu quả các "mỏ neo" chính sách từ Luật Thủ đô.

Mô hình định lượng của Viện chỉ ra rằng, nếu chỉ tính đóng góp trực tiếp của từng ngành, GRDP năm 2026 của Hà Nội có thể đạt mức 11,14%. Những "đầu tàu" kéo đoàn tàu kinh tế Thủ đô đi lên bao gồm: bán buôn, bán lẻ; vận tải và kho bãi; thông tin và truyền thông; công nghiệp chế biến, chế tạo; tài chính, ngân hàng và lĩnh vực xây dựng. Đây là những ngành có sức bật lớn và khả năng thích ứng cao với biến động thị trường.

Tuy nhiên, kịch bản lý tưởng này đặt ra một điều kiện tiên quyết là hầu hết các ngành kinh tế đều phải đạt hoặc vượt chỉ tiêu đã đề ra. Viện cũng đưa ra các cảnh báo về rủi ro: nếu các ngành động lực chỉ hoàn thành 90% kế hoạch, tốc độ tăng trưởng có thể bị kéo lùi xuống còn 10,8% (trong trường hợp hiệu ứng lan tỏa thấp). Ngược lại, nếu hệ số lan tỏa giữa các ngành đạt mức 30%, con số tăng trưởng có thể bứt phá lên tới 11,4%.

Để hiện thực hóa các con số này, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đề xuất Thành phố cần có những hành động quyết liệt trong 6 tháng cuối năm: tập trung thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đẩy nhanh các công trình hạ tầng trọng điểm và tháo gỡ nút thắt cho các dự án khu công nghiệp, khu công nghệ cao. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, thủ tục hành chính và mở rộng thị trường tiêu thụ cần được triển khai thực chất hơn.

Trên cơ sở phân tích định lượng chuyên sâu, báo cáo đã kiến nghị Thành phố tập trung ưu tiên vào 9 nhóm ngành động lực được xem là "xương sống" cho giai đoạn phát triển mới. Đó là Điện và hạ tầng năng lượng; Công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao; Xây dựng, hạ tầng và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD); Công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu; Tài chính và đầu tư; Logistics, vận tải và kho bãi; Bán buôn, bán lẻ và thương mại điện tử; Khoa học công nghệ, nghiên cứu và phát triển (R&D); Dịch vụ lưu trú, du lịch, MICE (du lịch hội thảo) và kinh tế đêm.

Đối với từng nhóm ngành, Viện đã xác định rõ các hạn chế, rủi ro đi kèm và đề xuất giải pháp cụ thể gắn với trách nhiệm của từng cơ quan chủ trì nhằm phát huy tối đa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.

Tại buổi làm việc, các chuyên gia hàng đầu như TS Nguyễn Thắng, TS Võ Trí Thành, PGS.TS Đỗ Văn Thành và PGS.TS Vũ Hoàng Nam cũng đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, phân tích sâu các biến số kinh tế để giúp Thành phố có cái nhìn dài hạn và đa chiều hơn.

Hoàn thiện mô hình tăng trưởng mới

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển gắn với yêu cầu đưa đất nước vào kỷ nguyên vươn mình. Điều này đòi hỏi công tác điều hành không thể dựa trên cảm tính mà phải dựa trên cơ sở khoa học, dữ liệu và phân tích chất lượng cao.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng ghi nhận những nỗ lực, chỉ rõ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm đạt 8,22% là một kết quả tích cực nhưng chưa đáp ứng mục tiêu tăng trưởng 11% mà Thành phố đặt ra, cũng như chưa tương xứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đây là thách thức rất lớn đối với công tác điều hành của Thành phố trong những tháng cuối năm và các năm tiếp theo. Theo Ông Vũ Đại Thắng, để ban hành những quyết sách đúng đắn, nhất là các chương trình, đề án lớn, Thành phố rất cần hệ thống dữ liệu đầy đủ, các phân tích khách quan và căn cứ khoa học vững chắc. Chất lượng thông tin, dữ liệu, công tác phân tích và dự báo sẽ quyết định chất lượng điều hành.

Phân tích về cơ cấu kinh tế, Chủ tịch Thành phố bày tỏ sự lo ngại khi khu vực dịch vụ chiếm tới 72% GRDP, trong khi công nghiệp chỉ chiếm khoảng 9%. Với quy mô dân số hơn 10 triệu người, một nền kinh tế quá phụ thuộc vào dịch vụ mà thiếu đi nền tảng sản xuất vật chất sẽ rất khó tạo ra động lực tăng trưởng bền vững.

Vì vậy, Chủ tịch Vũ Đại Thắng yêu cầu Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội và các đơn vị liên quan tập trung hoàn thiện mô hình tăng trưởng mới của Hà Nội với hai nội dung cốt lõi:

Thứ nhất, khẩn trương hoàn thiện mô hình tăng trưởng mới. Mô hình này phải thoát ly khỏi sự mơ hồ, trở thành cơ sở thống nhất cho quá trình điều hành. Nó phải định hướng rõ cho từng lĩnh vực, đảm bảo tăng trưởng hai con số đi đôi với phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống. Chủ tịch lưu ý: "Không thể chỉ tập trung mở rộng không gian đô thị, đầu tư xây dựng mà chưa tính toán đầy đủ đến công tác tái định cư, sinh kế, nơi ở và đời sống của người dân".

Thứ hai, xác định rõ các động lực tăng trưởng mới. Dẫn lại ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đồng chí Vũ Đại Thắng khẳng định Hà Nội không thiếu đất đai, nguồn lực tài chính hay nhân lực chất lượng cao. Vấn đề then chốt là tìm ra cách thức để biến những lợi thế sẵn có này thành động lực phát triển thực sự, đột phá mạnh mẽ trong giai đoạn tới.

Chủ tịch UBND Thành phố đặt kỳ vọng lớn vào Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu Viện phải thực sự là "cầu nối" giữa nghiên cứu cơ bản, thống kê dữ liệu với thực tiễn quản lý điều hành của các sở, ngành. Trong thời gian qua, các nghiên cứu chủ yếu mới phục vụ giải quyết vấn đề ngắn hạn, thiếu tầm nhìn chiến lược dài hạn.

Nhiệm vụ trọng tâm ngay sau hội nghị là Viện phải tiếp tục hoàn thiện Đề án mô hình tăng trưởng mới đến năm 2030, tầm nhìn 100 năm theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Mô hình này phải cụ thể hóa vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao và các ngành dịch vụ giá trị gia tăng lớn. Đồng thời, quá trình phát triển của Hà Nội phải hài hòa với định hướng vùng, phát huy vai trò trung tâm lan tỏa mà không tạo ra sự cạnh tranh nguồn lực tiêu cực với các địa phương khác.

Minh Anh