Nâng cao công tác tuyên truyền, nhận thức phòng chống mù loà hiệu quả

Tham dự Hội thảo có PGS.TS Phạm Ngọc Đông–Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, TS. Nguyễn Đình Hưng-Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, TS. Trần Văn Chung-Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, TS. Nguyễn Xuân Tịnh-Giám đốc Bệnh viện Mắt Hà Nội, đại diện các bệnh viện trực thuộc Sở Y tế cùng 126 đại biểu đại diện 126 xã, phường trên địa bàn thành phố.

Báo cáo hoạt động phòng chống mù lòa năm 2025, đại diện Bệnh viện Mắt Hà Nội cho biết, tại Việt Nam ước tính có 2 triệu người mù và thị lực kém, trong đó có 1/3 là người nghèo, khó có điều kiện tiếp cận y tế. 80% nguyên nhân gây mù có thể phòng tránh được. Những bệnh gây mù hàng đầu như: Đục thể thủy tinh, thoái hóa hoàng điểm tuổi già, glocom, tật khúc xạ... nếu phát hiện sớm và điều trị đúng đắn đều có thể bảo tồn được thị lực. Điều quan trọng nhất là người bệnh cần được tiếp cận sớm với những biện pháp phòng ngừa và các dịch vụ điều trị hiệu quả.

Trong năm 2025, các hoạt động trong kế hoạch phòng chống mù lòa trên địa bàn thành phố được thực hiện hiệu quả theo 3 mục tiêu chính: Truyền thông giáo dục sức khoẻ, tập huấn nâng cao kiến thức cho cán bộ y tế cơ sở và kiểm soát các bệnh gây mù.

Với mục tiêu kiểm soát các bệnh gây mù có thể phòng chữa được như: Đục thủy tinh thể, mộng, quặm, các bệnh lý kính võng mạc… Bệnh viện Mắt Hà Nội đã thực hiện 85.763 lượt khám nội viện, thực hiện phẫu thuật 2.916 ca mộng, quặm, 1.252 ca phẫu thuật dịch kính võng mạc, 14.314 ca phẫu thuật phaco, 968 ca phẫu thuật glocom. Đặc biệt, bệnh viện đã phối hợp với các đơn vị y tế lên kế hoạch khám và tư vấn, điều trị kịp thời cho bệnh nhân mắc các bệnh về mắt thông qua hỗ trợ nhân lực, trang thiết bị, thuốc men, kinh phí. Kết quả, trong năm 2025, bệnh viện đã thực hiện 411 đợt khám cộng đồng với 40.610 lượt khám. Thông qua các đợt khám cộng đồng này, bệnh viện đã thực hiện 2.172 ca phẫu thuật thủy tinh, 427 ca mộng, quặm... cho bệnh nhân. Khối trạm y tế xã, phường thực hiện hơn 175.000 lượt khám chuyên khoa. Số ca gửi phẫu thuật phaco là 4.655 ca; số gửi phẫu thuật mộng, quặm 1.762 ca.

Hiện nay khối bệnh viện đa khoa công lập đã phẫu thuật được thủy tinh thể gồm Bệnh viện đa khoa: Đông Anh, Đống Đa, Xanh Pôn, Đức Giang, Bắc Thăng Long, Hà Đông, Sơn Tây, Ba Vì. Tổng số ca phẫu thuật thể thủy tinh là 2815 ca, đạt 113%. Thực hiện phẫu thuật mộng 635 ca đạt 95%. Thực hiện phẫu thuật quặm 212 ca, đạt 97%.

Với khối bệnh viện chưa thực hiện phẫu thuật đục thủy tinh thể các đơn vị đã gửi phẫu thuật 1.750 ca đạt 89%. Thực hiện phẫu thuật mộng 228 ca đạt 35%. Thực hiện phẫu thuật quặm 101 ca đạt 44%.

Để nâng cao nhận thức cộng đồng về việc phòng chống, điều trị các bệnh về mắt, giảm tỷ lệ mù lòa có thể phòng tránh được, Bệnh viện Mắt Hà Nội đã tăng cường các hoạt động truyền thông, lồng ghép vào các hoạt động giáo dục sức khỏe. Theo đó, bệnh viện đã phối hợp thực hiện 504 lượt phát thanh trên hệ thống truyền thanh xã, phường; in và phát hành 83.000 tờ rơi tuyên truyền về các bệnh lý gây mù phổ biến như đục thủy tinh thể, glôcôm, bệnh võng mạc đái tháo đường và các bệnh mắt trẻ em.

Trong lĩnh vực đào tạo, Bệnh viện Mắt Hà Nội đã tổ chức 27 lớp tập huấn cho 1.755 cán bộ y tế tuyến cơ sở về khám, xử trí ban đầu các bệnh mắt thường gặp như đau mắt đỏ, chấn thương mắt, đục thể thủy tinh. Đồng thời, thực hiện 30 lớp truyền thông cộng đồng dành cho người cao tuổi cũng được triển khai với gần 2.000 học viên tham gia nhằm nâng cao kỹ năng nhận biết và phòng tránh các bệnh mắt phổ biến.

Trong năm 2026, công tác phòng chống mù lòa trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn tiếp tục được duy trì thực hiện với mục tiêu tăng cường cơ hội tiếp cận của người dân với công tác dự phòng, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi chức năng mắt, giảm tỷ lệ các bệnh gây mù lòa có thể phòng chống được, phấn đấu nhằm loại trừ các nguyên nhân chính gây mù lòa cho người dân. Cụ thể, giảm tỷ lệ mù lòa xuống dưới 4,3 người trên 1000 dân. Tăng phẫu thuật đục thủy tinh thể lên trên 2,9 người trên 1000 dân, tăng tỷ lệ người bệnh đái tháo đường được khám và theo dõi bệnh lý về mắt trên 60%, phát hiện >80% số người có nguy cơ cao.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Hưng – Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội ghi nhận những kết quả mà Bệnh viện Mắt Hà Nội cũng như các đơn vị đã đạt được trong công tác phòng chống mù lòa trên địa bàn thành phố. Trong năm 2026, Phó Giám đốc Sở Y tế yêu cầu các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức của người dân về các bệnh gây mù lòa thường gặp. 

Tăng cường triển khai các hoạt động phòng chống mù lòa đến các trạm y tế xã, phường. Ứng dụng khoa học công nghệ chuyển đổi số trong phát hiện và điều trị sớm những trường hợp cần can thiệp, từ đó sớm hoàn thành hồ sơ sức khỏe điện tử các bệnh về mắt cho nhân dân. Đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo, tập huấn trong lĩnh vực nhãn khoa, phối hợp liên ngành trong việc thực hiện các hoạt động phòng chống mù lòa trên địa bàn thành phố.

Thiện Tâm