Phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở

 Phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở

UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 405/KH-UBND về Phong trào thi đua "Mỗi xã, phường, đặc khu có mô hình hay, cách làm hiệu quả, phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở" giai đoạn 2026 – 2030.

Kế hoạch nhằm thực hiện đồng bộ, thiết thực, hiệu quả nhiệm vụ phát triển văn hóa cơ sở theo Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 30/NQ-CP; tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy công năng hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.

Khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng dân cư và Nhân dân; lựa chọn, xây dựng các mô hình, cách làm phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân, mức độ tham gia của cộng đồng và khả năng duy trì bền vững làm thước đo.

Phấn đấu đến hết năm 2030, 100% xã, phường trên địa bàn Thành phố có ít nhất 1 mô hình hay hoặc cách làm hiệu quả trong phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở; mô hình có sản phẩm, kết quả cụ thể, được đánh giá, duy trì và có khả năng nhân rộng.

Kịp thời phát hiện, bồi dưỡng, tuyên truyền, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu; hình thành nguồn mô hình tốt để trao đổi kinh nghiệm, nhân rộng trong toàn Thành phố.

UBND TP. Hà Nội yêu cầu phong trào được triển khai thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm; bám sát nhiệm vụ chính trị, điều kiện thực tế, đặc trưng văn hóa - xã hội và nhu cầu hưởng thụ văn hóa, luyện tập thể thao của Nhân dân ở từng địa bàn.

Mỗi mô hình phải xác định rõ tên gọi, mục tiêu, đối tượng phục vụ, địa điểm, chủ thể quản lý, nội dung hoạt động, nguồn lực, sản phẩm đầu ra, chỉ số đánh giá, phương án duy trì và khả năng nhân rộng.

Ưu tiên khai thác hiệu quả cơ sở vật chất hiện có; tăng cường xã hội hóa phù hợp quy định; khuyến khích chuyển đổi số, liên kết nguồn lực, tổ chức hoạt động liên thế hệ, liên ngành và tạo điều kiện cho các nhóm dân cư được tiếp cận bình đẳng.

Việc đánh giá, bình xét, khen thưởng bảo đảm công khai, minh bạch; đúng thành tích, đối tượng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng; chú trọng kết quả thực chất và mức độ lan tỏa.

Phong trào được thực hiện từ quý IV năm 2026 đến hết năm 2030. Quý IV/2026 tập trung ban hành Kế hoạch, hướng dẫn, rà soát hiện trạng, đăng ký mô hình và chuẩn bị điều kiện triển khai. Tổ chức sơ kết vào năm 2028 và tổng kết vào năm 2030; hằng năm tổ chức đánh giá kết quả, lựa chọn mô hình tiêu biểu để biểu dương, nhân rộng. Thời gian đánh giá, biểu dương vào tháng 12 hằng năm và năm sơ kết, tổng kết phong trào.

Trong quý IV/2026, 100% UBND xã, phường rà soát hiện trạng, nhu cầu của cộng đồng, đăng ký ít nhất 01 mô hình hoặc cách làm, xác định chỉ số ban đầu và phương án triển khai.

Từ năm 2027, 100% xã, phường tổ chức xây dựng, vận hành, theo dõi mô hình đã đăng ký; phấn đấu đến hết năm 2030, 100% xã, phường có ít nhất 1 mô hình được đánh giá từ mức "hiệu quả" trở lên, có kết quả cụ thể, minh chứng kiểm chứng được và khả năng duy trì.

Về nội dung, Thành phố rà soát, đánh giá và nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở. Rà soát cơ sở vật chất, trang thiết bị, quỹ đất, hiện trạng sử dụng, mô hình quản lý, nhân lực vận hành, nguồn kinh phí, tần suất hoạt động, đối tượng tham gia và nhu cầu thực tế của Nhân dân. 

Đối với thiết chế thể thao, rà soát sân tập, nhà tập, bể bơi, mức độ an toàn của trang thiết bị, quỹ đất theo quy hoạch dành cho thể thao; kiểm tra và chấn chỉnh việc sử dụng công trình thể thao sai mục đích.

Phân loại thiết chế hoạt động hiệu quả, hoạt động chưa hiệu quả, ít hoạt động hoặc chưa khai thác hết công năng; xác định nguyên nhân và đề ra giải pháp cụ thể. Công khai lịch hoạt động, nội quy, đầu mối phụ trách; xây dựng cơ chế phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, thôn, tổ dân phố, trường học, đơn vị sự nghiệp, câu lạc bộ và cộng đồng dân cư.

Ưu tiên khai thác và phát huy thiết chế hiện đã có

Mỗi xã, phường lựa chọn ít nhất 1 mô hình hoặc cách làm phù hợp, ưu tiên khai thác và phát huy thiết chế hiện nay đã có; có thể nghiên cứu, vận dụng các nhóm mô hình: Mô hình "Nhà văn hóa mở - điểm sinh hoạt cộng đồng đa chức năng"; Mô hình "Điểm văn hóa - thể thao liên thế hệ; Mô hình "Tủ sách, thư viện cộng đồng - không gian học tập suốt đời"; Mô hình "Sân chơi, bãi tập cộng đồng an toàn, xanh, thân thiện"; 

Mô hình "Điểm tập luyện thể dục thể thao ngoài trời an toàn, văn minh"; Mô hình "Chia sẻ sân bãi, nhà đa năng, bể bơi trường học ngoài giờ"; Mô hình "Dạy bơi, kỹ năng an toàn phòng, chống đuối nước cho trẻ em"; Mô hình "Câu lạc bộ thể dục thể thao cơ sở tự quản"; 

Mô hình "Bảo tồn, phát triển thể thao dân tộc, trò chơi dân gian"; Mô hình "Giải thể thao cơ sở định kỳ"; Mô hình "Bảo tồn, truyền dạy nghệ thuật truyền thống Hà Nội"; Mô hình "Thiết chế văn hóa, thể thao số". Các mô hình khác do địa phương đề xuất, bảo đảm đúng quy định, phù hợp thực tế, có tính sáng tạo, hiệu quả và khả năng duy trì, nhân rộng.

Bên cạnh đó, các mô hình được đánh giá thống nhất theo 7 nhóm tiêu chí với thang điểm 100, gồm: tính phù hợp, đúng quy định (15 điểm); tính mới, sáng tạo (15 điểm); hiệu quả khai thác thiết chế (20 điểm); hiệu quả xã hội và cộng đồng (20 điểm); sự tham gia và hài lòng của người dân (10 điểm); nguồn lực và tính bền vững (10 điểm); khả năng nhân rộng (10 điểm).

Minh Thư