Phát triển nông nghiệp xanh góp phần hình thành vành đai sinh thái cho Thủ đô

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Ứng Thiên Nguyễn Chí Viễn, nhiều chủ trương, chính sách của trung ương và TP. Hà Nội đã tạo nền tảng quan trọng để các địa phương đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao giá trị nông nghiệp, đồng thời hướng tới phát triển bền vững.

Đối với Hà Nội, khu vực ngoại thành không chỉ đảm nhận vai trò vùng sản xuất nông nghiệp mà còn là không gian sinh thái quan trọng của đô thị. Đây được xem là khu vực hình thành “vành đai xanh”, góp phần điều hòa môi trường, cải thiện chất lượng không khí và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số, khu vực nông thôn cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức về môi trường. Lượng rác thải sinh hoạt, phụ phẩm nông nghiệp ngày càng gia tăng, kéo theo nguy cơ ô nhiễm đất, nước và không khí. Bên cạnh đó, tác động của biến đổi khí hậu cùng yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc cũng đặt ra những đòi hỏi mới đối với sản xuất nông nghiệp.

Thực tế cho thấy, mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 7.500 tấn rác thải sinh hoạt, 2.500 tấn rác thải xây dựng và hơn 1.000 tấn bùn thải. Trong khi đó, lĩnh vực nông nghiệp cũng là nguồn phát thải đáng kể, đặc biệt từ hoạt động sản xuất lúa và chăn nuôi. Trong bối cảnh đó, phát triển nông nghiệp tuần hoàn được xem là hướng đi phù hợp, giúp tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm phát thải và hình thành các chu trình sản xuất khép kín.

Từ thực tiễn tại địa phương, Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Thiên Nguyễn Anh Tuấn cho biết những năm gần đây kinh tế - xã hội của xã có nhiều chuyển biến tích cực. Cơ cấu kinh tế đang từng bước chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, song nông nghiệp vẫn đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo sinh kế cho người dân và duy trì không gian sinh thái nông thôn.

Hiện trên địa bàn xã có 13 làng nghề truyền thống được công nhận, hoạt động trong các lĩnh vực như sản xuất tăm hương, mây tre đan, bún truyền thống và nghề rèn. Các làng nghề này tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, đóng góp đáng kể vào phát triển kinh tế. Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng khiến môi trường nông nghiệp, nông thôn chịu áp lực ngày càng lớn.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, mỗi ngày xã phát sinh khoảng 32,4 tấn rác thải sinh hoạt và khoảng 5.400m³ nước thải sinh hoạt. Hoạt động chăn nuôi phát sinh khoảng 93,4 tấn chất thải rắn và hơn 500m³ nước thải mỗi ngày. Trong khi đó, nhiều cơ sở sản xuất làng nghề vẫn nằm xen kẽ trong khu dân cư, hệ thống hạ tầng xử lý môi trường chưa được đầu tư đồng bộ. Phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ vẫn chưa được tận dụng hiệu quả, tình trạng đốt ngoài đồng vẫn xảy ra, gây ảnh hưởng đến môi trường không khí.

Để giải quyết những vấn đề này, địa phương đang từng bước triển khai các giải pháp gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, định hướng sắp xếp lại không gian sản xuất làng nghề theo hướng hình thành các khu sản xuất tập trung nhằm tạo điều kiện đầu tư hệ thống xử lý chất thải đồng bộ.

Song song với đó, xã cũng khuyến khích phát triển các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ, thí điểm phân loại rác tại nguồn và đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong bảo vệ môi trường nông thôn.

Ở góc độ toàn thành phố, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, trong những năm qua nông nghiệp Thủ đô vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, bình quân trên 3% mỗi năm. Quy mô sản xuất tiếp tục được duy trì với hơn 228.000ha gieo trồng cùng hệ thống chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản phát triển tương đối đồng bộ.

Hà Nội hiện là địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng sản phẩm OCOP với hơn 3.300 sản phẩm được xếp hạng. Thành phố cũng có khoảng 1.350 làng nghề, trong đó 337 làng nghề truyền thống đã được công nhận.

Theo ông Tạ Văn Tường, Hà Nội đang đi đầu trong phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và các mô hình sản xuất tuần hoàn. Nhiều mô hình sản xuất thân thiện với môi trường đã được triển khai hiệu quả như hệ thống biogas, đệm lót sinh học trong chăn nuôi, xử lý nước thải và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Những giải pháp này không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, bền vững, đồng thời hình thành và phát triển vành đai sinh thái cho Thủ đô.

Thiện Tâm