Phát triển vùng chè an toàn, nâng cao giá trị nông sản Thủ đô

Năm 2026, mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP được triển khai tại xã Yên Bài và Suối Hai, mở ra hướng phát triển mới cho vùng chè truyền thống của Thủ đô.

Chè là cây trồng có giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện đất đồi gò của Hà Nội, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho người dân tại các vùng sản xuất tập trung. Một số địa phương có thế mạnh về cây chè như Yên Bài, Suối Hai, Phú Cát, Kim Anh, Trung Giã, Trần Phú... Trong đó, Yên Bài và Suối Hai là những vùng có truyền thống trồng chè lâu đời, người dân tích lũy nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc, thu hái và chế biến.

Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, phương thức sản xuất truyền thống cần được đổi mới. Việc kiểm soát phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, ghi chép nhật ký sản xuất và tuân thủ quy trình kỹ thuật trở thành yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu chè an toàn.

Xuất phát từ thực tế đó, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP với tổng diện tích 20 ha, gồm 10 ha tại xã Yên Bài và 10 ha tại xã Suối Hai, thu hút 72 hộ tham gia. Mô hình tập trung chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng nguyên liệu, hạn chế tác động đến môi trường và tạo tiền đề nhân rộng vùng chè an toàn trên địa bàn thành phố.

Để khuyến khích người dân tham gia, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội hỗ trợ 70% vật tư, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật sinh học theo định mức được phê duyệt; các hộ đối ứng 30% còn lại. Ngoài ra, người dân được hỗ trợ 100% chi phí cấp chứng nhận VietGAP, tham gia tập huấn và được cán bộ chuyên môn hướng dẫn trong suốt quá trình thực hiện.

Thông qua tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, các hộ từng bước thay đổi nhận thức và phương pháp canh tác, chú trọng sử dụng vật tư nông nghiệp hợp lý, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), thực hiện đúng quy trình chăm sóc, thu hái và sơ chế chè.

Kết quả bước đầu cho thấy, cây chè sinh trưởng tốt, búp phát triển tương đối đồng đều, năng suất chè búp tươi đạt khoảng 9-10 tấn/ha/năm. Hiệu quả kinh tế tại các điểm triển khai cũng có sự chuyển biến tích cực. Cụ thể, tại xã Yên Bài, lợi nhuận đạt 219,545 triệu đồng/ha/năm, cao hơn 75,577 triệu đồng/ha/năm so với ngoài mô hình, tương ứng tăng 52,5%. Tại xã Suối Hai, lợi nhuận đạt 178,281 triệu đồng/ha/năm, trong khi diện tích ngoài mô hình đạt 107,240 triệu đồng/ha/năm.

Không chỉ cải thiện năng suất và hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm sau thu hoạch. Người dân được hướng dẫn thu hái đúng thời điểm, bảo đảm chất lượng nguyên liệu, tỷ lệ chè loại 1 đạt trên 70%. Nhờ đó, giá bán chè khô cao hơn khoảng 30.000-40.000 đồng/kg so với sản phẩm đối chứng ngoài mô hình.

Bên cạnh lợi ích kinh tế, sản xuất chè theo VietGAP còn mang lại hiệu quả tích cực về môi trường. Việc tăng cường sử dụng phân hữu cơ vi sinh, bón phân cân đối, quản lý sinh vật gây hại theo nguyên tắc IPM và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định giúp hạn chế vật tư đầu vào không cần thiết, giảm nguy cơ ô nhiễm đất, nước và môi trường sinh thái.

Có thể thấy, cây chè không chỉ là cây trồng mang lại thu nhập mà còn gắn bó với đời sống, văn hóa của người dân Yên Bài và Suối Hai qua nhiều thế hệ. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm chè truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, đồng thời góp phần gìn giữ lợi thế sản xuất đặc trưng của địa phương.

Từ những kết quả đạt được, thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, hỗ trợ người dân mở rộng diện tích sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. Đồng thời, chú trọng xây dựng thương hiệu, kết nối tiêu thụ và phát triển du lịch trải nghiệm gắn với vùng chè, từng bước hình thành chuỗi giá trị bền vững, nâng cao thu nhập cho người trồng chè và thúc đẩy phát triển nông nghiệp sinh thái của Thủ đô.

Thiện Tâm