Quỹ Đầu tư mạo hiểm Hà Nội: Kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Tại kỳ họp chuyên đề tháng 9/2025 sắp diễn ra, HĐND TP. Hà Nội sẽ xem xét, thảo luận và thông qua Đề án thí điểm thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thành phố. Đây là công cụ tài chính mới mẻ, góp phần kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Thủ đô.

Kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn vốn khởi nghiệp ở giai đoạn "hạt giống" và "vườn ươm"

Đề án Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thành phố được xây dựng trên cơ sở cả về lý luận và thực tiễn. Nghị quyết số 15-NQ/TW năm 2022 của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô đến 2030, tầm nhìn 2045 đã xác định rõ: Hà Nội phải đi đầu trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Kết luận số 69-KL/TW năm 2024 của Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh: đổi mới sáng tạo là khâu đột phá chiến lược để công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nghị quyết số 57-NQ/TW năm 2024 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, trong đó Hà Nội giữ vai trò tiên phong. Bên cạnh đó, Luật Thủ đô 2024 và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 đã tạo hành lang pháp lý đặc thù để Hà Nội thử nghiệm mô hình tài chính mới.

Tại Việt Nam, Hà Nội là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, giáo dục lớn nhất cả nước, nơi tập trung đông đảo các viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và đặc biệt là đội ngũ trí thức, doanh nhân trẻ năng động.

Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo chính là khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt là vốn đầu tư mạo hiểm giai đoạn sớm. Trong khi đó, các nhà đầu tư tư nhân thường dè dặt do rủi ro cao, thiếu thông tin, thiếu các công cụ hỗ trợ quản trị đầu tư.

Các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt là trong công nghệ cao, thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng do thiếu tài sản thế chấp, rủi ro cao. Các quỹ tư nhân còn dè dặt do lo ngại rủi ro và thiếu khung pháp lý bảo đảm. Đây chính là "khoảng trống" cần Nhà nước tham gia để kích hoạt, dẫn dắt nguồn vốn xã hội.

Do đó, sự ra đời của Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hà Nội được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn vốn khởi nghiệp ở giai đoạn "hạt giống" và "vườn ươm" – giai đoạn khó huy động vốn nhất.

Thời gian thí điểm là 10 năm, kết nối, đào tạo, tư vấn doanh nghiệp trẻ

Theo Tờ trình của UBND TP. Hà Nội, Quỹ Đầu tư mạo hiểm Hà Nội còn có mục tiêu tạo đòn bẩy cho hệ sinh thái khởi nghiệp, tăng cường liên kết trường - viện - doanh nghiệp - quỹ đầu tư. Góp phần đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo tầm khu vực, qua đó đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế Thủ đô.

Đối với việc triển khai, theo Tờ trình của UBND Thành phố, Quỹ Đầu tư mạo hiểm Hà Nội (Hanoi Venture Capital Fund – HVCF) có một số đặc điểm chính. Đó là, Quỹ được thành lập dưới hình thức hợp đồng hợp tác đầu tư kinh doanh (BCC), theo mô hình hợp tác công - tư, không có tư cách pháp nhân riêng.

Thời gian thí điểm là 10 năm. Sau 5 năm sẽ tiến hành sơ kết, đánh giá toàn diện; sau 10 năm sẽ tổng kết, trình HĐND quyết định tiếp tục, điều chỉnh hoặc dừng hoạt động.

Về cơ cấu tổ chức, Đại hội nhà đầu tư gồm UBND Thành phố và tối đa 6 nhà đầu tư tư nhân góp vốn. Hội đồng quản lý Quỹ tối đa 9 thành viên, trong đó có đại diện Nhà nước, nhà đầu tư tư nhân, chuyên gia độc lập. Công ty quản lý Quỹ được thuê để điều hành, quản lý vốn, đảm bảo tính chuyên nghiệp.

Ngân sách Thành phố dự kiến góp tối đa 600 tỷ đồng, chiếm không quá 49% vốn điều lệ Quỹ. Phần còn lại do các nhà đầu tư tư nhân, tổ chức trong và ngoài nước tham gia. Quỹ có thể huy động thêm nguồn viện trợ, tài trợ và vốn hợp pháp khác.

Quỹ được vận hành theo cơ chế thị trường, công khai, minh bạch. Chấp nhận rủi ro theo thông lệ đầu tư mạo hiểm, song giới hạn mức độ tổn thất tối đa 50% tổng vốn đầu tư. Không bắt buộc bảo toàn vốn từng dự án, hiệu quả được tính trên toàn bộ danh mục đầu tư.

Theo UBND TP. Hà Nội, Quỹ tập trung vào doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao, các dự án khoa học – công nghệ trọng điểm. Hình thức đầu tư chủ yếu là góp vốn cổ phần, phần vốn góp. Quỹ có thể đầu tư độc lập hoặc cùng với các quỹ mạo hiểm khác.

Hằng năm, UBND Thành phố sẽ thuê tổ chức tư vấn độc lập đánh giá về quản trị rủi ro, hiệu quả đầu tư, tác động xã hội. Hội đồng quản lý Quỹ và các cơ quan quản lý nhà nước sẽ giám sát thường xuyên.

Như vậy, Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thành phố được thiết kế theo chuẩn mực quốc tế nhưng có sự tham gia dẫn dắt của Nhà nước. Điều này không chỉ nhằm bù đắp khoảng trống vốn cho khởi nghiệp mà còn tạo "niềm tin ban đầu" để thu hút nguồn lực xã hội.

Việc HĐND TP. Hà Nội xem xét Đề án thí điểm thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thành phố tại kỳ họp chuyên đề tới đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là sự cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời là giải pháp đột phá khơi thông nguồn vốn cho khởi nghiệp sáng tạo – lĩnh vực vốn được coi là "cái nôi" của nền kinh tế tri thức.

Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hà Nội được mong muốn sẽ trở thành cú hích mạnh mẽ cho hệ sinh thái khởi nghiệp của Thủ đô. Quỹ không chỉ hỗ trợ về vốn, mà còn tạo ra các giá trị phi tài chính, nâng cao năng lực quản trị, kết nối thị trường, thu hút nguồn lực trong và ngoài nước, góp phần thúc đẩy mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia đổi mới sáng tạo.

Gia Huy