Tái hiện Lễ hội Thắk Côn - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tại Hà Nội

Hoạt động nhằm giới thiệu, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer đến nhân dân Thủ đô và du khách; đồng thời giới thiệu hình ảnh vùng đất, con người, văn hóa và du lịch thành phố Cần Thơ. Chương trình cũng tạo không gian để các nghệ nhân, nghệ sĩ, chức sắc và chủ thể văn hóa trực tiếp thực hành, trình diễn và giới thiệu những nét đặc sắc trong đời sống văn hóa Khmer Nam Bộ.

Tâm điểm của chuỗi hoạt động là chương trình tái hiện Lễ hội Thắk Côn (Lễ hội Cúng dừa) của dân tộc Khmer thành phố Cần Thơ, diễn ra từ 9h00 - 10h00 ngày 23/8/2026 (Chủ nhật), tại không gian từ Làng dân tộc Khmer đến Chùa Khmer, Khu các làng dân tộc III.

Lễ hội Thắk Côn là một lễ hội truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng Khmer. Lễ hội được tổ chức với ý nghĩa cầu bình an, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng. Lễ hội Thắk Côn đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 3/6/2025.

Chương trình tái hiện giới thiệu một số nghi thức tiêu biểu của lễ hội như nghi lễ khất thực; nghi lễ thượng kỳ (khai hội); nghi lễ hát cúng và cúng Dừa; dâng hoa, trái cây, trầu cau và các lễ vật; hát cúng cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống an lành, hạnh phúc; nghi lễ tống tiễn, nghi lễ rắc tro và các hoạt động văn hóa, văn nghệ.

Theo kịch bản phục dựng, các nghi thức của lễ hội còn thể hiện mối quan hệ giữa đời sống tâm linh, tín ngưỡng và sản xuất nông nghiệp của đồng bào Khmer, trong đó có lễ Cúng Krông Pali, lễ Đăk Bath (dâng cơm cho chư tăng), lễ dâng Sla Tho Dừa cầu an, múa hát dâng lên Kru Kôông-Chey và các nghi lễ Phật giáo.

Lễ hội Thăk Côn mang ý nghĩa cầu an, tưởng nhớ tổ tiên, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, quốc thái dân an. Nghi thức đặc trưng gồm: lễ cúng Krông Peli (cúng Thần Đất), lễ Đăk Bath (khất thực dâng cơm chư tăng), lễ dâng Sla Tho dừa cầu an, múa dâng lên Kru Kôông-Chey… cùng các hoạt động văn nghệ dân gian. Chương trình phục dựng do nghệ sĩ Lưu Thanh Hùng chỉ đạo nghệ thuật, Thạch Hải Vinh phụ trách âm nhạc và Châu Minh Thuyền biên đạo, với sự tham gia của các nghệ nhân, Achar và Đoàn Nghệ thuật Khmer thành phố Cần Thơ.

Trong hai ngày 22 và 23/8, chương trình giao lưu "Về miền Tây" được tổ chức tại bãi cỏ Chùa Khmer, Khu các làng dân tộc III. Nội dung tập trung giới thiệu nghệ thuật truyền thống, nhạc cụ dân tộc và các sinh hoạt văn hóa của đồng bào Khmer thành phố Cần Thơ.

Các nghệ nhân, nghệ sĩ sẽ trình diễn nhạc ngũ âm, trống Sa dăm, múa Rom Vong, đờn ca tài tử và một số loại hình nghệ thuật dân gian; đồng thời tổ chức các hoạt động tương tác, trải nghiệm như quết cốm dẹp, giao lưu với du khách. Chương trình cũng giới thiệu hình ảnh, sản phẩm quảng bá du lịch Cần Thơ và trình diễn, giới thiệu một số nét đặc trưng ẩm thực miền Tây như bánh xèo, bánh cống.

Các hoạt động được tổ chức tại Làng dân tộc Khmer, Chùa Khmer và bãi cỏ Chùa Khmer, Khu các làng dân tộc III, Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Chương trình có sự tham gia của các nghệ nhân, nghệ sĩ, Achar và các vị sư đến từ thành phố Cần Thơ; trong đó Đoàn Nghệ thuật Khmer thành phố Cần Thơ thực hiện các nội dung trình diễn nghệ thuật và tái hiện nghi lễ theo kế hoạch.

Đây là dịp để các quảng bá, lan tỏa các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Khmer; giới thiệu thực hành nghi lễ truyền thống, nghệ thuật Khmer Nam Bộ, đời sống văn hóa cộng đồng và sự giao lưu văn hóa giữa đồng bào Khmer thành phố Cần Thơ tới nhân dân Thủ đô và du khách tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Minh Thư