Tạo chuyển biến rõ nét từ mở rộng Công đoàn cơ sở

Công đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám hiện quản lý 51 Công đoàn cơ sở với 3.596 đoàn viên. Trong đó, khối doanh nghiệp chiếm số lượng lớn với 33 Công đoàn cơ sở, 2.669 đoàn viên; khối giáo dục, đào tạo có 14 Công đoàn cơ sở với 458 đoàn viên và khối hành chính, sự nghiệp có 4 Công đoàn cơ sở với 368 đoàn viên.

Đây là địa bàn có cơ cấu đơn vị đa dạng, trong đó phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Vì vậy, theo ông Đinh Phú Cường - Chủ tịch Công đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nếu chỉ chờ doanh nghiệp chủ động liên hệ thì rất khó mở rộng tổ chức Công đoàn.

Từ thực tế đó, Công đoàn phường xác định phương châm là chủ động nắm địa bàn, rà soát doanh nghiệp, trực tiếp gặp gỡ và kiên trì vận động.

Tính đến ngày 20/9/2026, Công đoàn phường đã có quyết định thành lập mới 22 Công đoàn cơ sở với 720 đoàn viên; 2 hồ sơ với 102 đoàn viên đang trình Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố; 6 hồ sơ với 227 đoàn viên đang được hoàn thiện. Như vậy, đơn vị đã chủ động nắm chắc tiến độ thành lập mới 30 Công đoàn với 1.076 đoàn viên.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng Công đoàn cơ sở được thành lập mà ở cách Công đoàn phường tiếp cận doanh nghiệp. Thay vì tuyên truyền đơn thuần về tổ chức và thủ tục thành lập Công đoàn, cán bộ Công đoàn đến trực tiếp cơ sở, tìm hiểu những vấn đề doanh nghiệp và người lao động đang quan tâm để từ đó xác định nội dung trao đổi phù hợp.

"Gõ cửa" từng doanh nghiệp, lắng nghe khó khăn, giải thích những nội dung còn vướng mắc và đồng hành trong quá trình hoàn thiện hồ sơ là cách làm được Công đoàn phường duy trì. Qua đó, hoạt động tuyên truyền chuyển từ cách làm một chiều sang đối thoại, chia sẻ và cùng tìm giải pháp.

Một trong những cách làm được Công đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám chú trọng là tổ chức chuỗi 7 hội nghị nắm tình hình thực hiện Nghị định 105/2026/NĐ-CP, đồng thời kết hợp tuyên truyền, vận động thành lập Công đoàn cơ sở.

Theo cán bộ Công đoàn phường, cách làm này tạo điều kiện để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp những vấn đề còn băn khoăn trong quá trình thực hiện chính sách. Trên cơ sở đó, Công đoàn có cơ hội giới thiệu rõ hơn vai trò của tổ chức Công đoàn trong quan hệ lao động, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Khi doanh nghiệp hiểu Công đoàn không chỉ là một tổ chức để tổ chức phong trào mà còn có thể đồng hành trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, hỗ trợ người lao động và cùng doanh nghiệp giải quyết những vấn đề phát sinh, việc vận động thành lập Công đoàn cơ sở trở nên thực chất hơn. Đây cũng là kinh nghiệm quan trọng được Công đoàn phường rút ra: muốn phát triển đoàn viên bền vững, trước hết phải tạo ra giá trị và niềm tin từ cơ sở.

Từ cách tiếp cận đó, Công đoàn phường gắn công tác phát triển đoàn viên với các hoạt động chăm lo, tư vấn pháp luật, hỗ trợ người lao động khó khăn, xây dựng chương trình phúc lợi đoàn viên, tổ chức hoạt động văn hóa - thể thao và các chương trình an sinh xã hội.

Người lao động nhìn thấy quyền lợi thiết thực khi tham gia Công đoàn sẽ có thêm động lực tự nguyện gia nhập và gắn bó. Doanh nghiệp cũng nhận thấy Công đoàn có thể là cầu nối tích cực giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Một kinh nghiệm khác được Công đoàn phường xác định là phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và các cơ quan chức năng.

Công đoàn phường chủ động phối hợp với Đảng ủy, chính quyền, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường và các tổ chức chính trị - xã hội; đồng thời tăng cường trao đổi với cơ quan Bảo hiểm xã hội, cơ quan Thuế, Công an phường và Đảng ủy khối doanh nghiệp để rà soát, cập nhật tình hình doanh nghiệp trên địa bàn.

Có dữ liệu tương đối đầy đủ giúp cán bộ Công đoàn xác định rõ doanh nghiệp nào cần tiếp cận, doanh nghiệp nào có đủ điều kiện thành lập Công đoàn cơ sở, doanh nghiệp nào đang gặp khó khăn và cần được giải đáp trước khi vận động thành lập tổ chức.

Cùng với đó, Công đoàn phường xác định chuyển đổi số là công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý. Đến nay, toàn bộ 3.662 đoàn viên thuộc diện cập nhật dữ liệu trên hệ thống iHanoi đã được cập nhật, đạt 100%. Việc sử dụng các nền tảng số trong điều hành, trao đổi công việc cũng giúp cán bộ Công đoàn tiết kiệm thời gian, nhất là trong điều kiện đội ngũ cán bộ chuyên trách còn mỏng.

Từ công tác phát triển đoàn viên, Công đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng chú trọng xây dựng nguồn cán bộ, đoàn viên ưu tú giới thiệu cho Đảng. Đến nay, đơn vị đã giới thiệu 35 quần chúng ưu tú để Đảng xem xét kết nạp; trong đó 10 đồng chí đã được kết nạp, 14 hồ sơ đang được các chi bộ thẩm định, số còn lại tiếp tục được bồi dưỡng, tạo nguồn.

Theo Công đoàn phường, đây là quá trình cần được thực hiện thường xuyên, gắn hoạt động Công đoàn với việc phát hiện, bồi dưỡng những đoàn viên tích cực, có tinh thần trách nhiệm, có khả năng tập hợp người lao động.

Từ thực tiễn triển khai, Công đoàn phường cho rằng mô hình Công đoàn cấp xã, phường còn mới, vì vậy không thể áp dụng máy móc một cách làm cho tất cả địa bàn. Cán bộ Công đoàn phải thường xuyên tự đánh giá kết quả, nhận diện những điểm chưa phù hợp, mạnh dạn điều chỉnh phương pháp và học hỏi kinh nghiệm từ các đơn vị khác.

Cùng với đó, việc biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích cũng được coi là giải pháp tạo động lực, khuyến khích cán bộ Công đoàn cơ sở và đoàn viên tích cực tham gia hoạt động.

Tại buổi làm việc với Công đoàn phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám chiều 22/9, đồng chí Lê Đình Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ thành phố Hà Nội - đánh giá cao những nỗ lực và cách làm chủ động của Công đoàn phường trong công tác phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở.

Đồng chí Lê Đình Hùng đề nghị Công đoàn phường tiếp tục tập trung cho nhiệm vụ phát triển đoàn viên, thành lập Công đoàn cơ sở rà soát, nắm chắc tình hình doanh nghiệp trên địa bàn; chủ động báo cáo cấp ủy, phối hợp với chính quyền, các ngành chức năng và cơ quan Bảo hiểm xã hội khu vực để triển khai hiệu quả nhiệm vụ.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực LĐLĐ thành phố Hà Nội, công tác phát triển đoàn viên cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa với những vấn đề doanh nghiệp và người lao động đang quan tâm, từ quản lý lao động, việc làm đến chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động; đồng thời nghiên cứu xây dựng các mô hình phúc lợi đoàn viên, hoạt động văn hóa - thể thao, an sinh xã hội và những chương trình hỗ trợ thiết thực.

Thực tiễn tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho thấy, phát triển đoàn viên không chỉ là cuộc vận động về số lượng. Đó là quá trình xây dựng niềm tin bằng những việc làm cụ thể, để doanh nghiệp thấy được vai trò đồng hành của Công đoàn và người lao động cảm nhận rõ những giá trị thiết thực khi tham gia tổ chức.

Khi cán bộ Công đoàn thực sự xuống cơ sở, hiểu doanh nghiệp, gần người lao động và giải quyết những vấn đề từ thực tiễn, việc thành lập Công đoàn cơ sở sẽ không còn là một thủ tục hành chính đơn thuần, mà trở thành bước khởi đầu để xây dựng một tổ chức Công đoàn thực chất, gắn bó và phát triển bền vững.

Thiện Tâm