The Train Hà Nội – Hà Nội 5 cửa ô kết nối di sản

Ngày 19/8/2025, đoàn tàu di sản Hà Nội 5 Cửa Ô đã thực hiện chuyến đi đầu tiên trong chương trình ra mắt, hướng tới chào mừng những ngày lễ trọng đại của dân tộc là 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Kể từ dấu mốc đó, một hành trình mới của du lịch đường sắt Thủ đô đã chính thức bắt đầu. Từ ngày 6/9/2025, tàu đi vào khai thác thương mại định kỳ với tần suất bình quân một chuyến mỗi ngày theo lộ trình: Ga Hà Nội – Ga Từ Sơn – Ga Long Biên – Ga Hà Nội.

Nhìn lại hành trình một năm, những con số thống kê đã minh chứng cho sức hút mạnh mẽ của sản phẩm du lịch này. Với gần 400 chuyến tàu được thực hiện, đoàn tàu đã phục vụ gần 100.000 lượt khách, đạt công suất bình quân ấn tượng khoảng 80%. Đặc biệt, vào các dịp cuối tuần, đoàn tàu thường xuyên trong tình trạng kín chỗ cho thấy nhu cầu trải nghiệm văn hóa kết hợp đường sắt của người dân và du khách là rất lớn. Sự thành công này không chỉ nằm ở khía cạnh thương mại mà còn góp phần định hình một cách tiếp cận mới cho du lịch văn hóa Thủ đô.

Để có được những chuyến tàu rộn rạng tiếng cười và âm nhạc như hôm nay, đó là cả một hành trình dài đầy kiên trì của đội ngũ vận hành. Theo ông Tào Đức Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty BHL – đơn vị vận hành con tàu, đây là giấc mơ đã ấp ủ gần một thập kỷ và mất tới 6 năm để triển khai thực hiện.

Từ những toa tàu cũ kỹ, đội ngũ thực hiện đã phải phối hợp chặt chẽ giữa nhiều lĩnh vực từ kỹ thuật đường sắt, đăng kiểm an toàn đến thiết kế không gian nghệ thuật và tổ chức dịch vụ chuyên nghiệp.

Mọi chi tiết trên tàu đều được chăm chút tỉ mỉ. Các ô cửa kính được nghiên cứu mở rộng tối đa trong giới hạn cho phép để hành khách có thể thu trọn vào tầm mắt vẻ đẹp của phố phường Hà Nội, cầu Long Biên lịch sử, dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa và cảnh quan thanh bình dọc tuyến Kinh Bắc.

Không gian văn hóa lưu động - Nơi gặp gỡ của ký ức và kết nối di sản

Điều làm nên sự khác biệt của Tàu Hà Nội 5 Cửa Ô chính là triết lý vận hành. Dù có sức chứa lên đến 278 khách, đơn vị vận hành chủ động không khai thác tối đa số ghế. Thay vào đó, họ dành không gian cho hành khách di chuyển, thưởng thức nghệ thuật và giao lưu.

Bên trong toa tàu, nội thất, âm nhạc và ẩm thực được xây dựng đồng bộ, lấy cảm hứng từ Hà Nội xưa và câu chuyện về năm cửa ô. Những chiếc ghế được bố trí đan xen một cách tinh tế để những người xa lạ cũng có thể dễ dàng kết nối và trò chuyện. Hình ảnh những đoàn khách mặc áo dài thướt tha xuất hiện tại nhà ga đã khiến nhiều người trìu mến gọi đây là "đoàn tàu của những tà áo dài".

Âm nhạc truyền thống là "linh hồn" không thể thiếu trên mỗi chuyến đi. Tiếng xẩm gợi nhớ về những góc chợ quê, phố thị xưa; tiếng chèo mượt mà gắn liền với mái đình, sân hội đã được đưa lên đoàn tàu đang chuyển động. Sự kết hợp giữa nhịp bánh sắt và giai điệu dân tộc đã tạo nên một đời sống mới cho di sản, đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng đương đại. 

Hành trình của Tàu Hà Nội 5 Cửa Ô mang ý nghĩa sâu sắc hơn một cuộc dịch chuyển địa lý thông thường. Đó là sợi dây liên kết giữa Thăng Long – trung tâm văn minh Đại Việt và Kinh Bắc – vùng đất địa linh nhân kiệt.

Điểm nhấn của hành trình là dừng chân tại Ga Từ Sơn để du khách tham quan Đền Đô, nơi thờ tám vị vua triều Lý. Đây là dịp để mỗi người cảm nhận rõ hơn về mạch nguồn lịch sử nối vùng đất phát tích vương triều Lý với kinh thành Thăng Long ngàn năm văn hiến. Với định hướng "lấy đường sắt làm cầu nối, văn hóa làm nền tảng", sản phẩm đã thực sự biến hành trình đường sắt thành một cuộc trở về với lịch sử và ký ức.

Để làm sâu sắc thêm trải nghiệm, đơn vị vận hành đã mời Giáo sư Sử học Lê Văn Lan chia sẻ về các lớp trầm tích lịch sử của Hà Nội, từ các cửa ô đến cầu Long Biên. Đội ngũ nhân viên cũng được đào tạo bài bản để không chỉ phục vụ mà còn là những người kể chuyện văn hóa, truyền đi tình yêu đối với vùng đất họ đang giới thiệu.

Một điểm sáng đáng chú ý trong năm qua là tỉ lệ khách quốc tế chiếm tới 40% tổng lượt khách, tương đương khoảng 40.000 lượt. Du khách đến từ Pháp, Australia, Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc... đều tỏ ra hào hứng với mô hình du lịch kết hợp này.

Hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ bằng âm thanh đã được nâng cấp và cung cấp miễn phí, giúp khách quốc tế hiểu sâu hơn về các địa danh như Ga Hà Nội, cầu Long Biên hay các câu chuyện lịch sử dọc tuyến đường trước khi đến với Đền Đô. Chính việc đặt văn hóa bản địa vào một không gian sống động và đầy cảm xúc đã giúp sản phẩm vượt qua rào cản ngôn ngữ để chạm đến trái tim du khách phương xa.

Không dừng lại ở những thành công ban đầu, Tàu Hà Nội 5 Cửa Ô luôn chú trọng việc làm mới mình. Tinh thần "mùa nào thức ấy" được đưa vào từng thức quà, từng giai điệu và cách bài trí không gian theo mùa của Hà Nội. Vào các dịp lễ lớn như 30/4 hay 2/9, các chương trình nghệ thuật và nghi thức đón khách cũng được điều chỉnh linh hoạt để mang lại cảm xúc mới mẻ cho du khách quay lại lần sau.

Ông Tào Đức Hiệp chia sẻ: "Chúng tôi muốn tạo nên một hành trình mới, để nhà ga thêm rộn ràng, hành khách tìm thấy những cảm xúc đẹp và văn hóa Việt Nam có thêm một con đường đến với công chúng".

Trong giai đoạn tiếp theo, dự án định hướng sẽ nâng cao hơn nữa chất lượng dịch vụ, làm sâu sắc thêm các nội dung văn hóa, lịch sử và tăng cường kết nối với cộng đồng địa phương cùng các doanh nghiệp lữ hành để mở rộng thị trường. Phía trước vẫn còn nhiều vùng đất cần đến, nhiều giá trị di sản đang chờ được "đánh thức" trên những cung đường ray huyền thoại.

Minh Anh