Xử lý dứt điểm những tồn tại về đất có nguồn gốc nông, lâm trường

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện có 17 đơn vị đang quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường, gồm 16 công ty nông, lâm trường và 1 Trung tâm nghiên cứu Dê và Thỏ Sơn Tây. Tổng diện tích đất các đơn vị đang quản lý, sử dụng là 8.385,59ha, trong đó đất nông nghiệp 4.329,54ha; đất phi nông nghiệp 4.053,71ha và đất chưa sử dụng 2,34ha.

Thông qua việc rà soát, quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc nông, lâm trường còn nhiều tồn tại, vướng mắc. Bên cạnh đó, hồ sơ pháp lý tại một số đơn vị chưa đầy đủ; việc bàn giao đất sau cổ phần hóa còn chậm; nhiều đơn vị chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, chưa lập phương án sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Hay hồ sơ liên quan đến quá trình sử dụng đất của các nông, lâm trường tại một số địa phương gần như không còn được lưu trữ đầy đủ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong tổng số 40 xã, phường thực hiện rà soát, đến nay mới có 24 xã, phường báo cáo kết quả. Trong đó, 11 xã, phường báo cáo không có đất có nguồn gốc nông, lâm trường; 4 địa phương xác định có đất nhưng chưa có số liệu diện tích; 9 xã đã có số liệu tổng diện tích nhưng chưa rà soát hiện trạng. Còn 16 xã, phường chưa báo cáo về đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Thành phố đã thực hiện đo đạc hiện trạng và cắm mốc ranh giới sử dụng đất cho các nông, lâm trường, trạm, trại và đất rừng. Đến năm 2016, dự án đã hoàn thành việc xây dựng 440 điểm lưới địa chính, đo vẽ bản đồ hiện trạng với diện tích 18.015,84ha và cắm 2.631 mốc ranh giới. Nhưng việc tiếp nhận, bàn giao đất về địa phương sau đó còn chưa đồng bộ, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai.

Vì vậy, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Thành phố chỉ đạo các đơn vị khẩn trương hoàn tất việc bàn giao diện tích đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng, khoảng 4.056,05ha, về UBND cấp xã để tiếp nhận, rà soát và lập phương án sử dụng đất theo quy định. Sở cũng đề xuất cung cấp số liệu, bản đồ hiện trạng đo đạc năm 2016 dưới dạng số để các xã, phường có cơ sở rà soát, hoàn thiện dữ liệu; thời hạn thực hiện trước ngày 20/8/2026.

Đối với các xã, phường chưa báo cáo, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị khẩn trương hoàn thành việc rà soát; đồng thời phải chủ động cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai, đề xuất phương án sử dụng đất sau tiếp nhận trên cơ sở quy hoạch, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Duy Cường, việc quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả đất nông, lâm trường có ý nghĩa quan trọng, góp phần khơi thông nguồn lực, hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Theo đó, Thành phố đang tập trung chỉ đạo giải quyết dứt điểm những vướng mắc liên quan đến đất nông, lâm trường, với quyết tâm cao nhất để xử lý dứt điểm.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương và các Công ty tiếp nhận bàn giao nguyên trạng theo hiện trạng toàn bộ diện tích đất nông, lâm trường; phấu đấu hoàn thành xong trước ngày 15/9/2026.

Các sở, ban, ngành tập trung hướng dẫn UBND các xã, phường có đất nông, lâm trường lập phương án sử dụng đất, bảo đảm đúng mục đích, phù hợp quy hoạch và hiệu quả nhất; phấn đấu hoàn thành trước ngày 15/10/2026.

Thanh tra thành phố chủ trì rà soát, phân loại các kiến nghị, kết luận thanh tra về đất nông, lâm trường; tiếp tục theo dõi, đôn đốc, xử lý dứt điểm các kết luận thanh tra đã có hiệu lực pháp luật.

Đối với cơ quan thuế và các sở, ban, ngành của Thành phố cần tiếp tục kiểm tra, rà soát, truy thu nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với các đơn vị sử dụng đất có nguồn gốc nông, lâm trường; tránh thất thu ngân sách nhà nước.

Đối với Sở Xây dựng, tiếp tục chủ trì phối hợp với UBND các xã thực hiện việc rà soát, thống nhất phương án quy hoạch đất nông, lâm trường, phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm; bảo đảm phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất để phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với các công ty nông, lâm nghiệp, Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu chủ động cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan; thực hiện nghiêm các nghĩa vụ tài chính về đất đai; chấm dứt tình trạng buông lỏng quản lý, cho thuê, cho mượn đất trái quy định…

Đối với UBND các xã, phường cần quản lý chặt chẽ diện tích đất được bàn giao, không để phát sinh vi phạm mới trong quá trình chuyển giao; khẩn trương cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai, xác định hiện trạng và đề xuất phương án sử dụng đất phù hợp quy hoạch.

Thiện Tâm