Chính sách đặc thù của Hà Nội phải được đánh giá hiệu quả sau một năm

Một thủ tục hành chính được đơn giản hóa nhưng người dân vẫn phải đi lại nhiều lần, hay một chính sách hỗ trợ doanh nghiệp được ban hành nhưng khó tiếp cận trong thực tế, đều đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực thi. Đây cũng là lý do việc đánh giá chính sách sau khi ban hành có ý nghĩa không kém quá trình xây dựng chính sách.

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, mở rộng quyền chủ động cho Hà Nội, đồng thời quy định trách nhiệm theo dõi, kiểm tra và đánh giá việc thực hiện các cơ chế đặc thù.

Theo điểm đ khoản 3 Điều 33, UBND thành phố có trách nhiệm tổ chức đánh giá hiệu quả đối với văn bản quy phạm pháp luật được ban hành theo Điều 8 sau một năm thi hành; thực hiện sơ kết, tổng kết theo quy định hoặc yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Như vậy, việc đánh giá không chỉ xem xét một văn bản đã được triển khai hay chưa, mà còn phải làm rõ những tác động trong thực tế, khó khăn phát sinh và sự cần thiết phải điều chỉnh.

Triển khai Luật Thủ đô, các đơn vị đã chủ động rà soát, đánh giá việc thực hiện pháp luật, xác định những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn và khoảng trống về thể chế để kịp thời đề xuất cơ chế, chính sách thí điểm phù hợp. Việc xây dựng các nghị quyết thí điểm phải xác định rõ nội dung, phạm vi, thời gian thực hiện và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; đồng thời có cơ chế theo dõi, giám sát, quản trị rủi ro và tiêu chí đánh giá hiệu quả cụ thể.

Từ góc độ người dân, những yêu cầu này gắn với các công việc thường ngày, nhất là khi thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, đăng ký kinh doanh hoặc giải quyết hồ sơ tại chính quyền cơ sở. Chẳng hạn, tại phường Hà Đông, bà Nguyễn Thị Hậu, sinh sống tại phố Nguyễn Văn Lộc cho biết, thời gian giải quyết hồ sơ, số lần người dân phải đi lại và khả năng theo dõi tiến độ xử lý là điều người dân mong muốn công khai, minh bạch, nhanh gọn. Nếu một quy trình mới vẫn khiến người dân phải bổ sung giấy tờ nhiều lần hoặc không rõ cơ quan chịu trách nhiệm, những bất cập ấy cần được ghi nhận để xem xét điều chỉnh.

Đối với thủ tục hành chính, điểm a khoản 2 Điều 8 của Luật Thủ đô cho phép cơ quan có thẩm quyền của thành phố điều chỉnh trình tự, thủ tục và thẩm quyền giải quyết trong phạm vi luật định. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải hướng tới đơn giản hóa, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số; không được bổ sung thành phần hồ sơ, tăng yêu cầu, điều kiện hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Luật còn quy định trong thời hạn bảy ngày kể từ khi ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo Điều 8 hoặc Điều 9, cơ quan có thẩm quyền của thành phố phải báo cáo cơ quan Trung ương tương ứng theo quy định.

Việc theo dõi, giám sát và đánh giá sau ban hành vì thế trở thành một phần quan trọng trong quá trình thực hiện các cơ chế đặc thù. Chính sách có đi vào cuộc sống hay không, cuối cùng vẫn phải được nhìn nhận từ những chuyển biến cụ thể đối với người dân, doanh nghiệp và hoạt động quản lý của thành phố.

Minh Anh