Chủ động phòng ngừa giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Theo Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội, thực tế hiện nay, công tác phòng, chống thiên tai đang đặt ra yêu cầu mới, không thể chỉ tìm cách "chống" lại sự tàn phá của thiên tai, mà phải "Chủ động quản lý rủi ro và sống an toàn với thiên tai". Khi mỗi người dân có kiến thức, mỗi gia đình có kỹ năng ứng phó và mỗi cộng đồng có sự liên kết chặt chẽ, chúng ta sẽ tạo nên một "lá chắn thép" bền vững hơn bất kỳ công trình kiên cố nào.

Để góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động của toàn xã hội trong công tác phòng ngừa, ứng phó và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và mức độ cực đoan của thiên tai. Công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn thành phố Hà Nội đã được các cấp ủy Đảng và chính quyền quan tâm, chỉ đạo, tích cực triển khai thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải pháp.

UBND Thành phố sớm ban hành nhiều chỉ đạo, kế hoạch, phương án cho công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tăng cường trao đổi, hợp tác quốc tế như: Đầu tư các trạm quan trắc cảnh báo sớm, dự báo thời tiết, mưa, lũ; đoàn đại biểu cấp cao Thành phố tham gia buổi đối thoại với Thủ đô các nước ASEAN về chủ đề: "Các biện pháp phòng chống bão lũ và phát triển cơ sở hạ tầng đô thị" tại Nhật Bản.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Thành phố đã tổ chức tổng kết và triển khai nhiệm vụ công tác phòng thủ dân sự năm 2026; tổ chức hội nghị hiệp đồng lực lượng phương tiện làm nhiệm vụ phòng thủ dân sự với các đơn vị quân đội, công an... Tính đến nay, 126/126 xã, phường về cơ bản kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, xây dựng, rà soát, hoàn thiện phương án, kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc như công tác thông tin, báo cáo đôi lúc chưa kịp thời. Một số đơn vị chuẩn bị, triển khai phương châm "4 tại chỗ" chưa tốt; những điểm nghẽn úng ngập còn gặp khó khăn do hệ thống cơ sở hạ tầng, công tác dự báo, cảnh báo chưa đáp ứng. Ngoài ra, một bộ phận người dân chủ quan, có ý thức chưa tốt và có hành vi vi phạm pháp luật ảnh hưởng đến phòng, chống thiên tai.

Vì vậy, theo Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai Hà Nội, trong thời gian tới các cấp, các ngành cần tiếp tục quán triệt, nghiêm túc triển khai thực hiện các chỉ đạo của Trung ương và Thành phố về công tác phòng, chống thiên tai. Đồng thời huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc; nêu cao trách nhiệm người đứng đầu; phát huy sức mạnh toàn dân. Tăng cường tham mưu phối hợp liên vùng, liên tỉnh, mở rộng hợp tác quốc tế đảm bảo giữ vững vai trò, vị thế của Thủ đô. Luôn chủ động, sẵn sàng; triển khai hiệu quả các phương án đảm bảo an toàn khi có tình huống xảy ra. Đặc biệt lưu ý công tác sơ tán dân và đảm bảo an toàn về tính mạng, tài sản của nhân dân khi xảy ra mưa, bão, ngập lụt.

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác dự báo, cảnh báo, thông tin, truyền thông, tập huấn, diễn tập cho cộng đồng, người dân đảm bảo kịp thời, tin cậy và sát với thực tế.

Đẩy mạnh đầu tư, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực để đầu tư, tu bổ, sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, vật tư thiết yếu phục vụ công tác phòng, chống thiên tai. Ưu tiên, tập trung khắc phục, xử lý khẩn cấp, triệt để các sự cố đê điều, hồ chứa nước xung yếu, hạ tầng giao thông, hệ thống lưới điện, thông tin liên lạc, y tế, giáo dục, cấp thoát nước,…

Rà soát, cập nhật, kiểm tra, giám sát các phương án, kế hoạch để đảm bảo vận hành theo phương châm "4 tại chỗ".

Riêng đối với các xã, phường phải thường xuyên kiện toàn Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự cấp xã; rà soát, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026 -2030, phương án hộ đê bảo vệ trọng điểm, phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai năm 2026 phù hợp với tình hình thực tế.

Đối với các phương án ứng phó thiên tai của các tổ chức, chủ đầu tư trên địa bàn, cần hết sức lưu ý về tính khả thi; thẩm quyền phê duyệt và khả năng huy động nguồn lực "4 tại chỗ"; trong trường hợp cần thiết phải có hợp đồng nguyên tắc, thỏa thuận, hiệp đồng phù hợp.

Tăng cường phối hợp trong công tác phòng ngừa, kiểm tra, ngăn chặn, xử lý vi phạm hành chính về thủy lợi đê điều và phòng, chống thiên tai.

Đối với công tác phòng chống úng ngập, hiện nay Trung ương và Thành phố đã có nhiều văn bản, chỉ đạo, hướng dẫn, đề nghị UBND các xã, phường ven sông có đê bao, đê bối. Trong quá trình xây dựng và triển khai các kế hoạch, phương án phòng, chống lũ, ngập lụt; đặc biệt lưu ý quy định về việc "Không nâng cao các tuyến đê bối hiện có, không xây dựng đê bối mới và phải có giải pháp chủ động đưa nước vào trong bối khi có lũ từ báo động II trở lên".

Thiện Tâm