Chương trình phát triển kinh tế số, xã hội số đến năm 2030 sẽ định hình diện mạo mới cho Thủ đô

Số hóa là động lực tăng trưởng mới

Quyết định số 3806 xác định rõ phát triển kinh tế số và xã hội số là nhiệm vụ trọng tâm, là động lực tăng trưởng mới để thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số của Thủ đô. Quan điểm xuyên suốt của Thành phố là lấy doanh nghiệp làm trung tâm của phát triển kinh tế số và lấy người dân làm chủ thể của xã hội số.

Hà Nội lựa chọn mô hình hợp tác "ba bên" (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp) để thúc đẩy tiến trình này. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt và kiến tạo thể chế; Nhà trường là trung tâm đào tạo nhân lực và nghiên cứu phát triển (R&D); còn Doanh nghiệp là lực lượng tiên phong trong việc thực thi và sáng tạo các giải pháp công nghệ. Chiến lược này nhấn mạnh việc phát triển phải toàn diện, bao trùm nhưng có trọng tâm, trọng điểm, không để ai bị bỏ lại phía sau trong công cuộc chuyển đổi số.

Theo đó, về Kinh tế số, Hà Nội đặt mục tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt 40% vào năm 2030. Để đạt được con số này, Thành phố tập trung vào việc nâng cao năng suất lao động thông qua tỷ lệ đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) đạt 57%. Đặc biệt, Hà Nội kiên trì với định hướng tự chủ công nghệ khi phấn đấu tỷ lệ Make in Viet Nam trong tổng doanh thu công nghiệp công nghệ số đạt 50%.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 120.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số. Đến năm 2030, dự kiến 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ hoạt động trên các nền tảng thương mại điện tử và 100% doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử.

Về Xã hội số, Hà Nội đặt mục tiêu phủ sóng mạng băng rộng di động 5G cho 100% người dân là nền tảng quan trọng nhất. Hà Nội cũng hướng tới việc phổ cập danh tính số và chữ ký số: 100% công dân từ 14 tuổi trở lên có tài khoản định danh điện tử và trên 70% dân số trưởng thành có chữ ký số cá nhân.

Sức khỏe và giáo dục cũng được ưu tiên số hóa mạnh mẽ với chỉ tiêu 95% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử và 95% người dân có kỹ năng công nghệ thông tin, truyền thông cơ bản. Đặc biệt, mạng lưới Trạm Công dân số sẽ được phủ khắp 100% xã, phường để hỗ trợ trực tiếp người dân.

Tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn, không phát triển dàn trải

Theo lộ trình, Hà Nội không phát triển dàn trải mà tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao. Đó là:

Với Dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (AI), Thành phố coi dữ liệu là "năng lượng" mới. Hà Nội sẽ nghiên cứu hình thành sàn giao dịch dữ liệu và thí điểm các mô hình tài sản số, ứng dụng blockchain trong truy xuất nguồn gốc và bảo hộ tài sản trí tuệ. Tỷ trọng kinh tế dữ liệu được kỳ vọng chiếm tối thiểu 10% trong kinh tế số.

Đối với lĩnh vực Logistics, Hà Nội sẽ đặt mục tiêu trở thành trung tâm logistics của vùng Đồng bằng sông Hồng và trung tâm E-logistics hàng đầu cả nước. Các cảng cạn ICD như Cổ Bi, Đông Anh, Đức Thượng và khu vực sân bay Nội Bài sẽ được số hóa, kết nối dữ liệu để tối ưu hóa chi phí vận tải.

Về lĩnh vực Du lịch và Văn hóa, đây là hai lĩnh vực được kỳ vọng tạo nên bản sắc riêng cho Thủ đô. Hà Nội sẽ phát triển các tour du lịch ảo, ứng dụng thực tế tăng cường (AR/VR) để thực tế hóa các di sản Thăng Long. Hệ sinh thái công nghiệp văn hóa số sẽ được hình thành, cho phép thương mại hóa các sản phẩm nội dung số dựa trên nền tảng di sản phong phú của Hà Nội.

Ở lĩnh vực sản xuất, các khu công nghiệp sẽ chuyển đổi theo mô hình nhà máy thông minh, sản xuất xanh. Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là "hạt nhân" để nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa các công nghệ mới như bán dẫn, vi điện tử và AI hiệu năng cao.

Xây dựng xã hội số nhân văn và an toàn

Chương trình phát triển xã hội số của Hà Nội nhấn mạnh vào việc thu hẹp khoảng cách số và bảo vệ người dân.

Thành phố sẽ triển khai các chương trình hỗ trợ thiết bị thông minh giá rẻ và kết nối internet cho các nhóm yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật và hộ nghèo. Mô hình "Trạm Công dân số" không chỉ là nơi hỗ trợ thủ tục hành chính mà còn là điểm hướng dẫn kỹ năng số, giúp người dân biết cách phòng chống lừa đảo trên không gian mạng, đặc biệt là các rủi ro từ deepfake và AI.

Về quản trị, Hà Nội sẽ ban hành Khung năng lực số cho công dân và tổ chức đo lường, đánh giá định kỳ mức độ phổ cập kỹ năng số đến tận cấp xã, phường. Kết quả này sẽ được gắn với trách nhiệm của người đứng đầu các cấp chính quyền.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Ban Chỉ đạo về chuyển đổi số Thành phố sẽ trực tiếp điều phối nguồn lực. Các Sở, ngành và UBND cấp xã phải xây dựng kế hoạch triển khai hằng năm và bố trí kinh phí cụ thể.

Thành phố ưu tiên nguồn lực từ ngân sách cho hạ tầng dùng chung và các nền tảng số thiết yếu, đồng thời khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư mạo hiểm cho đổi mới sáng tạo. Hà Nội cũng khuyến khích cơ chế thuê dịch vụ CNTT thay vì đầu tư mới để tăng hiệu quả sử dụng tài sản công.

Hà Nội sẽ chủ động thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, các chuyên gia quốc tế tham gia vào hệ sinh thái kinh tế số của Thủ đô, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ số xuất sắc của Hà Nội vươn ra thị trường toàn cầu.

Minh Anh