Hà Nội: Kinh tế số đang trở thành động lực tăng trưởng chính

Theo báo cáo mới nhất của UBND TP. Hà Nội tại phiên họp chuyên đề của Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy Hà Nội diễn ra vào cuối tuần qua, ước tính 6 tháng đầu năm 2026, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số (KTS) trong GRDP của Thành phố đã đạt mức 16,7%, tương đương khoảng 5,5 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng của khu vực này đạt 10,6% so với cùng kỳ năm trước (theo giá hiện hành). Đặc biệt, trong bối cảnh GRDP toàn Thành phố tăng trưởng 8,2%, riêng kinh tế số đã đóng góp tới 1,1 điểm %.

Đáng chú ý, Hà Nội đang đặt mục tiêu đạt tỷ trọng KTS trong GRDP là 22% vào cuối năm 2026. Nếu hoàn thành mục tiêu này, tốc độ tăng tỷ trọng KTS của Hà Nội sẽ cao hơn gấp 9,7 lần so với tốc độ tăng bình quân của cả nước. Đây là khẳng định cho quyết tâm đóng vai trò dẫn dắt của Thủ đô trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Hoàn thiện thể chế – Nền tảng cho kinh tế số bứt phá

Một trong những kết quả quan trọng nhất trong nửa đầu năm chính là việc kiện toàn đồng bộ khung khổ pháp lý. Tháng 6/2026, HĐND Thành phố đã ban hành 4 Nghị quyết quan trọng căn cứ theo Luật Thủ đô, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho kinh tế số: Nghị quyết số 40 về khu công nghệ cao, Nghị quyết số 46 thu hút nhà đầu tư chiến lược, Nghị quyết số 48 hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân và Nghị quyết số 59 về chính sách thúc đẩy chuyển đổi số. Các đề án về thương mại điện tử, công nghiệp bán dẫn và kinh tế đêm cũng đã được phê duyệt, giúp bài toán phát triển chỉ còn nằm ở khâu tổ chức thực hiện.

Thu hút FDI và phát triển hạ tầng công nghệ quy mô lớn Hà Nội tiếp tục là "đất lành" cho dòng vốn công nghệ. Từ đầu năm đến 26/6/2026, lĩnh vực chuyên môn KHCN dẫn đầu thu hút FDI với 2.220,4 triệu USD, chiếm tới 68% tổng vốn FDI toàn Thành phố. Điểm khác biệt là dòng vốn này chủ yếu chảy qua hình thức góp vốn, mua cổ phần (chiếm 61,55%), cho thấy sự tin tưởng của các nhà đầu tư quốc tế vào tiềm năng của các doanh nghiệp khởi nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại địa phương.

Thành phố hiện có khoảng 10.996 doanh nghiệp công nghệ số, chiếm 14% cả nước, với doanh thu ước đạt 277.656 tỷ đồng. Bên cạnh Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang vận hành hiệu quả, Hà Nội đang đẩy mạnh các khu công nghệ số mới tại Tây Tựu – Phú Diễn (gần 200ha), Thượng Cát và Đông Ngạc, hứa hẹn tạo ra không gian phát triển khổng lồ cho các tập đoàn đa quốc gia.

Số hóa sâu rộng trong y tế, văn hóa và dịch vụ công Những tiện ích số đã chạm đến từng người dân Thủ đô. Hồ sơ sức khỏe điện tử đã được chuẩn hóa cho 9,35 triệu người (đạt 99% dân số), tích hợp hàng chục triệu lượt khám chữa bệnh và tiêm chủng. Trong lĩnh vực văn hóa, các di tích lớn như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò đã áp dụng 3D Mapping và thực tế tăng cường, tạo ra các tour du lịch đêm đầy hấp dẫn và hiện đại. Thương mại điện tử của Hà Nội cũng tiếp tục dẫn đầu cả nước với chỉ số đạt 74,7 điểm.

Sức sống của KTS còn lan tỏa mạnh mẽ từ cấp xã, phường. Nhiều địa phương đã chủ động đưa sản phẩm OCOP và làng nghề lên sàn thương mại điện tử. Tại Chương Mỹ, 100% sản phẩm OCOP (63/63 sản phẩm) đã được bán trực tuyến, giúp doanh thu tăng 20%-30% và giảm chi phí trung gian đáng kể. 

Các mô hình "Chợ số", "Tuyến phố không dùng tiền mặt" tại Đông Anh, Thanh Oai đã đạt tỷ lệ 100% hộ kinh doanh sử dụng mã QR, minh chứng cho việc chuyển đổi số cấp cơ sở có thể tạo ra giá trị kinh tế đo lường được.

Giải pháp để vượt qua những hạn chế, đạt mục tiêu 22%GRDP

Dù đạt được nhiều thành tựu, lộ trình phát triển kinh tế số của Hà Nội vẫn đối mặt với những trở lực đáng kể. Cụ thể:

Hiện Thành phố còn thiếu 5,3 điểm % để đạt mục tiêu 22% GRDP cả năm, một thách thức cực lớn cho 6 tháng cuối năm; Kinh tế số lõi (sản xuất CNTT) vẫn chiếm tỷ trọng cao (58%), trong khi kinh tế số ngành (ứng dụng công nghệ vào sản xuất truyền thống) chỉ chiếm 42%, thấp hơn nhiều so với định hướng 70% tại Nghị quyết 57-NQ/TW; Công nghệ số chưa "thấm sâu" vào các ngành thế mạnh như Công nghiệp chế biến chế tạo (9,3%), Du lịch – Lưu trú (2,8%) hay Vận tải kho bãi; Tỷ lệ hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ trong các kế hoạch đã giao mới đạt 15,4%, gây áp lực khối lượng công việc khổng lồ cho giai đoạn cuối năm.

Để vượt qua các rào cản và đạt được mục tiêu tăng trưởng, Hà Nội đã xác định một lộ trình giải pháp quyết liệt, tập trung vào kết quả thực chất.

Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 277/KH-UBND ngày 14/7/2026 về 100 ngày cao điểm chuyển đổi số. Theo đó, có những điểm mới khi kế hoạch này đã đưa ra 1/3 nhiệm vụ được giao trực tiếp cho UBND cấp xã, phường thực hiện, đưa chuyển đổi số đi sâu vào từng ngõ ngách đời sống; 2/3 nhiệm vụ tập trung phục vụ nhu cầu phát triển của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các làng nghề truyền thống.

Kế hoạch cũng yêu cầu 100% nhiệm vụ phải được đo lường bằng sản phẩm cụ thể, tuyệt đối không chấp nhận sản phẩm là các văn bản hành chính.

Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực để thu hẹp khoảng cách 28 điểm % trong cơ cấu KTS ngành. Các sở, ngành được giao nhiệm vụ chủ động "nhúng" công nghệ số vào các lĩnh vực có quy mô lớn và dư địa cao như: sản xuất và Logistics với việc thúc đẩy nhà máy thông minh và logistics số; thương mại và tiêu dùng với việc tháo gỡ vướng mắc để triển khai "Gian hàng sản phẩm Thủ đô Hà Nội", áp dụng Phiếu hỗ trợ thương mại điện tử theo Nghị quyết số 59 và tổ chức các tháng khuyến mại tập trung để kích cầu cuối năm. Ở lĩnh vực tài chính – Ngân hàng, Thành phố yêu cầu đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong mọi dịch vụ dân sinh.

Thành phố cũng sẽ đẩy nhanh việc đưa Quỹ Đầu tư mạo hiểm và Quỹ Phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo vào hoạt động ngay trong tháng 7/2026. Đồng thời, các dự án hạ tầng chiến lược như Trung tâm tính toán hiệu năng cao quy mô 700 triệu USD tại Hòa Lạc sẽ được tạo điều kiện tối đa để khởi công vào cuối năm. Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung được xác định là "mạch máu" để cung cấp dịch vụ công trực tuyến chất lượng cao cho doanh nghiệp.

Thành phố yêu cầu xây dựng kịch bản tăng tỷ trọng KTS cho từng sở, ban, ngành và UBND các xã, phường. Chỉ tiêu này được gắn liền với mục tiêu tăng trưởng chung của Thành phố. Đồng thời, cơ quan thống kê sẽ rà soát, bổ sung phạm vi đo lường để phản ánh đúng, đủ quy mô kinh tế số, tránh bỏ sót các giá trị được tạo ra từ môi trường mạng.

Với những nền tảng vững chắc về thể chế và sự đồng lòng từ cấp cơ sở đến Thành phố, KTS Hà Nội đang đứng trước vận hội lớn để chuyển mình. Dù áp lực mục tiêu 22% là rất nặng nề, nhưng với tinh thần của "Kế hoạch 100 ngày cao điểm" và tư duy hành động lấy kết quả làm thước đo, Hà Nội quyết tâm biến những thách thức thành động lực, khẳng định vị thế là trung tâm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hàng đầu của cả nước.

Kết quả của cuộc cách mạng này không chỉ là những con số tăng trưởng mà chính là chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững cho nhân dân Thủ đô.

Minh Anh