Cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 - Hà Nội quy định hạ tầng trạm sạc công cộng đầu tư mới

Có xe điện nhưng vẫn khó tìm chỗ sạc

Với nhiều người dân Hà Nội, quyết định chuyển từ xe xăng sang xe điện không chỉ phụ thuộc vào giá mua hay chi phí vận hành. Một câu hỏi rất thực tế là khi hết pin, họ có thể tìm được điểm sạc phù hợp ở đâu, nhất là khi đang sinh sống tại chung cư hoặc thường xuyên di chuyển trong khu vực nội đô.

Tại những khu dân cư được xây dựng từ nhiều năm trước, hạ tầng điện, diện tích đỗ xe và điều kiện phòng cháy, chữa cháy chưa chắc đã đáp ứng việc lắp đặt trạm sạc. Trong khi đó, người sử dụng phương tiện điện ngày càng có nhu cầu được sạc tại nơi ở, nơi làm việc hoặc các bãi đỗ xe công cộng.

Những bất tiện này từng được người dân phản ánh trên báo chí. Đơn cử trường hợp ông Nguyễn Thanh Thắng, cư dân một chung cư tại khu vực Từ Liêm, Hà Nội, mong muốn các cơ quan chức năng sớm hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn để các khu chung cư có điều kiện bố trí chỗ đỗ và điểm sạc xe điện an toàn.

Hay như ông Nguyễn Văn Mạnh, một người sử dụng ô tô điện ở chung cư Hinode City (Minh Khai), phản ánh số lượng trạm sạc tại các chung cư còn hạn chế, có thời điểm người sử dụng phải chờ đợi mới đến lượt sạc xe. Đây không chỉ là câu chuyện của từng tòa nhà. Khi phương tiện điện được sử dụng ngày càng nhiều, việc phát triển hạ tầng sạc cũng cần được tính toán trên phạm vi rộng hơn, từ khu dân cư, bãi đỗ xe đến các công trình giao thông công cộng.

Một vấn đề khác đặt ra là khả năng sử dụng chung. Nếu các điểm sạc công cộng được đầu tư nhưng chỉ phục vụ một số dòng xe nhất định, người dân vẫn có thể gặp khó khăn dù khu vực họ sinh sống đã có trạm sạc.

Trong điều kiện quỹ đất đô thị hạn chế, việc phát triển những hệ thống thiếu khả năng kết nối còn có thể làm giảm hiệu quả khai thác hạ tầng.

Không để trạm sạc công cộng trở thành hệ thống khép kín

Từ yêu cầu đó, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND quy định chính sách đầu tư phát triển, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt địa phương trên địa bàn Thành phố.

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cụ thể hóa một số cơ chế, chính sách được quy định tại Luật Thủ đô năm 2026.

Đáng chú ý, điểm a khoản 2 Điều 4 của Nghị quyết quy định việc phát triển hạ tầng trạm sạc điện công cộng và hệ thống đổi pin công cộng phải bảo đảm tính đồng bộ, khả năng kết nối, sử dụng chung, chia sẻ hạ tầng và quyền tiếp cận bình đẳng của tổ chức, cá nhân.

Đối với hạ tầng trạm sạc công cộng, thiết bị sạc và đầu sạc điện được đầu tư mới, Thành phố yêu cầu bảo đảm khả năng kết nối, tương thích và sử dụng chung với nhiều chủng loại phương tiện.

Nghị quyết cũng quy định không được thiết lập hoặc duy trì những giải pháp kỹ thuật làm hạn chế khả năng tiếp cận, kết nối hoặc sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Điểm đáng chú ý ở quy định này là yêu cầu sử dụng chung được đặt ra ngay từ khi đầu tư hạ tầng mới. Như vậy, việc lựa chọn công nghệ, thiết bị và phương án vận hành trạm sạc công cộng phải tính đến khả năng phục vụ nhiều loại phương tiện, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu của một nhóm người sử dụng.

Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tế đối với người dân. Khi sử dụng ô tô điện hoặc xe máy điện, điều họ cần là tìm được điểm sạc phù hợp trên hành trình, không phải mất thêm thời gian di chuyển chỉ vì trạm sạc gần nhất không tương thích với phương tiện.

Về phía đơn vị đầu tư, yêu cầu kết nối và sử dụng chung cũng đặt ra bài toán lựa chọn thiết bị, công nghệ và tổ chức khai thác ngay từ đầu, hạn chế nguy cơ phải điều chỉnh khi nhu cầu sử dụng thay đổi.

Tuy nhiên, quy định này không đồng nghĩa mọi phương tiện điện đều có thể sử dụng bất kỳ trụ sạc nào. Khả năng kết nối còn phụ thuộc vào loại đầu sạc, công suất, đặc tính kỹ thuật của phương tiện và các điều kiện an toàn.

Cũng cần phân biệt yêu cầu đối với hạ tầng được đầu tư mới với việc nâng cấp các trạm sạc đã hoạt động trước đó. Nghị quyết số 70 không quy định tất cả trạm sạc hiện hữu phải lập tức thay đổi thiết bị để phục vụ mọi dòng xe.

Để người dân thuận tiện hơn khi chuyển sang xe điện 

Bên cạnh nguyên tắc sử dụng chung, Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND còn quy định việc bố trí trạm sạc điện công cộng, hệ thống đổi pin tại các công trình kết cấu hạ tầng đường bộ đang khai thác.

Theo điểm b khoản 2 Điều 4, đối với công trình có bố trí chỗ đỗ xe đủ điều kiện lắp đặt, UBND Thành phố quyết định tỷ lệ chỗ đỗ xe có trạm sạc hoặc hệ thống đổi pin trên cơ sở xem xét điều kiện thực tế.

Các yếu tố phải tính đến gồm khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật, khả năng cung cấp điện, biện pháp bảo đảm phòng cháy, chữa cháy và nhu cầu sử dụng. Việc lắp đặt cũng không được ảnh hưởng đến mục tiêu ban đầu của dự án.

Như vậy, không phải mọi bãi đỗ xe đều được áp dụng một tỷ lệ lắp đặt trạm sạc giống nhau. Một bãi đỗ xe ngoài trời, một công trình giao thông có chỗ đỗ xe và một khu vực đỗ xe nằm trong công trình xây dựng có những điều kiện kỹ thuật, vận hành khác nhau.

Việc bố trí trạm sạc vì thế phải được xem xét cụ thể, nhất là khả năng cấp điện và các yêu cầu an toàn. Trước đó, tháng 3/ 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 27/CĐ-TTg về thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư.

Công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tháo gỡ vướng mắc liên quan đến việc bố trí chỗ đỗ, trạm sạc, trạm đổi pin tại khu dân cư, nhà chung cư, đồng thời bảo đảm các điều kiện về an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy và thuận tiện cho sinh hoạt của người dân.

Đây là một hướng xử lý đối với hạ tầng sạc trong khu dân cư. Còn Nghị quyết số 70 của Hà Nội đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với hạ tầng sạc công cộng và việc bố trí trạm sạc tại công trình kết cấu hạ tầng đường bộ.

Hai nhóm quy định có liên quan đến mục tiêu phát triển giao thông xanh nhưng không đồng nhất về phạm vi điều chỉnh. Về yêu cầu kỹ thuật, tháng 10/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện, có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Quy chuẩn quy định các yêu cầu an toàn đối với những trụ sạc, trạm sạc thuộc phạm vi điều chỉnh, đồng thời có lộ trình rà soát, khắc phục đối với hệ thống đang hoạt động. Tuy nhiên, quy chuẩn này không áp dụng đối với trạm sạc bố trí bên trong công trình xây dựng, trong đó có tầng hầm và khu vực đỗ xe trong nhà. Vì vậy, không thể dùng quy chuẩn trên để kết luận rằng mọi trạm sạc tại chung cư đều phải thực hiện cùng một yêu cầu kỹ thuật. Sự phân định này đặc biệt quan trọng khi các địa phương và đơn vị quản lý công trình tổ chức triển khai hạ tầng sạc trên thực tế.

Đầu quý II năm 2026, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết đã rà soát hơn 210 vị trí tại các địa bàn thuộc Vành đai 1 để phục vụ việc nghiên cứu, triển khai hạ tầng liên quan đến chuyển đổi phương tiện. Cùng với đó, Thành phố nghiên cứu phương án ưu tiên bố trí các tủ đổi pin nhỏ gọn tại những không gian công cộng phù hợp.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đây là kết quả rà soát được công bố tại thời điểm tháng 4/2026, không phải số lượng trạm sạc đã hoàn thành hoặc đưa vào khai thác. Từ khảo sát vị trí đến đầu tư, vận hành một trạm sạc vẫn còn nhiều công việc cần giải quyết, trong đó có lựa chọn địa điểm, bảo đảm nguồn điện, yêu cầu kỹ thuật, an toàn và phương án khai thác.

Với người dân, hiệu quả của mạng lưới này trước hết được thể hiện ở sự thuận tiện khi sử dụng. Một điểm sạc có vị trí phù hợp, vận hành ổn định và đáp ứng được nhiều loại phương tiện sẽ có ý nghĩa thiết thực hơn một công trình được đầu tư nhưng khó tiếp cận.

Đối với Hà Nội, phát triển trạm sạc công cộng cũng cần gắn với hiệu quả sử dụng quỹ đất, tổ chức giao thông và khả năng khai thác lâu dài của các công trình hiện có.

Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND đã xác lập nguyên tắc kết nối, tương thích và sử dụng chung đối với hạ tầng sạc công cộng đầu tư mới. Việc cụ thể hóa nguyên tắc này trong lựa chọn công nghệ, bố trí địa điểm và tổ chức vận hành sẽ quyết định mức độ thuận tiện mà người sử dụng phương tiện điện thực sự được hưởng.

Khi người dân có thể tìm được điểm sạc phù hợp, an toàn và dễ tiếp cận hơn, việc chuyển sang phương tiện giao thông xanh cũng sẽ bớt đi một trở ngại trong sinh hoạt hằng ngày.

Minh Anh