Hà Nội đẩy mạnh trao quyền cho cơ sở, nâng chất lượng phục vụ người dân

Chuyển biến rõ nét từ phân cấp, phân quyền

Quý I/2026 ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội. Thành phố đã tập trung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền gắn với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, qua đó từng bước tái cấu trúc mô hình quản trị theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp đã giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm tầng nấc trung gian, đồng thời nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cấp chính quyền. Đáng chú ý, thời gian xử lý thủ tục hành chính đã được rút ngắn từ 1 đến 5 ngày, mang lại hiệu quả kinh tế trực tiếp đáng kể, ước tính tiết kiệm từ 1.600 đến 2.000 tỷ đồng mỗi năm.

Không chỉ dừng lại ở con số, cải cách còn góp phần gia tăng mức độ hài lòng và niềm tin của người dân đối với bộ máy hành chính. Đây là yếu tố then chốt để xây dựng chính quyền phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Trong quý I, Hà Nội đã ban hành trên 3.830 quyết định, văn bản giải quyết chính sách ưu đãi đối với người có công và các đối tượng liên quan. Riêng tháng 3/2026, thành phố tiếp nhận và giải quyết trên 1.000 hồ sơ đề nghị hưởng chế độ, với hơn 75.000 đối tượng được chi trả trợ cấp, trong đó tỷ lệ chi trả qua tài khoản đạt tới 99,45%. Điều này cho thấy sự kết hợp hiệu quả giữa cải cách hành chính và chuyển đổi số trong thực tiễn.

Một điểm nổi bật khác là sự đổi mới tư duy và phương thức lãnh đạo. Với tổng số trên 1.960 nhiệm vụ được đặt ra, thành phố đã hoàn thành trên 870 nhiệm vụ ngay trong quý I/2026, nhiều nhiệm vụ mang tính mở đường cho cả giai đoạn phát triển dài hạn.

Nâng cao vai trò cấp cơ sở

Phân cấp, phân quyền không chỉ là thay đổi về thẩm quyền mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị. Hà Nội đã chủ động xây dựng Bộ thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, đồng thời triển khai Đề án tổng thể phân cấp, ủy quyền một cách đồng bộ, gắn với điều kiện thực hiện như nguồn lực tài chính, nhân lực và hạ tầng dữ liệu.

Kết quả cho thấy quy mô phân cấp được mở rộng đáng kể. Cấp sở, ngành được giao thêm 143 nhiệm vụ, nâng tổng số nhiệm vụ lên 1.098; cấp xã được giao thêm 156 nhiệm vụ, nâng tổng số lên 924 nhiệm vụ. Điều này thể hiện rõ quyết tâm trao quyền mạnh mẽ hơn cho cơ sở – nơi trực tiếp tiếp xúc và giải quyết nhu cầu của người dân.

Về thủ tục hành chính, toàn thành phố hiện thực hiện ủy quyền đối với 610 thủ tục, nâng tổng số thủ tục lên 2.073. Trong đó, cấp xã đảm nhiệm 356 thủ tục, cho thấy vai trò ngày càng lớn của chính quyền cơ sở trong hệ thống hành chính.

Hiệu quả của việc phân cấp được thể hiện rõ qua các con số cụ thể. Từ đầu năm đến hết tháng 3/2026, cấp sở đã xử lý 8.526 hồ sơ theo danh mục phân cấp, tiết kiệm hơn 34.000 giờ làm việc và gần 2 tỷ đồng chi phí. Trong khi đó, cấp xã xử lý hơn 104.000 hồ sơ, tiết kiệm trên 417.000 giờ và hơn 27 tỷ đồng.

Các lĩnh vực cụ thể cũng ghi nhận cải thiện rõ rệt: thủ tục đất đai giảm từ 15–30% thời gian; đăng ký kinh doanh hộ cá thể giảm 1–2 ngày; cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ giảm 3–5 ngày. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 95,77%, tăng so với trước khi phân cấp.

Những kết quả này cho thấy phân cấp không chỉ giúp giảm tải cho cấp thành phố mà còn phát huy tính chủ động, sáng tạo của cơ sở, đồng thời góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí xã hội và nâng cao hiệu quả quản trị công.

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình phân cấp, phân quyền của Hà Nội vẫn bộc lộ một số hạn chế cần sớm khắc phục. Trước hết, năng lực và nguồn nhân lực tại một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu khi được giao thêm nhiệm vụ. Việc thiếu hụt nguồn lực tài chính cũng khiến một số nhiệm vụ mới phát sinh chưa được bố trí kinh phí kịp thời.

Ngoài ra, tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình vẫn còn khoảng cách so với các đô thị tiên tiến trong khu vực. Nguyên nhân một phần do quy định pháp luật chuyên ngành vẫn yêu cầu thực hiện trực tiếp đối với nhiều thủ tục có số lượng hồ sơ lớn.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tiến độ triển khai giữa các nhóm nhiệm vụ chưa đồng đều; dữ liệu, hạ tầng, thiết bị và năng lực tổ chức thực hiện ở cơ sở vẫn là những "điểm nghẽn" lớn.

Trong quý II/2026, Hà Nội xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách hành chính.

Thành phố sẽ duy trì cường độ kiểm tra, giám sát và đôn đốc thực hiện nhiệm vụ theo tuần, tháng, quý dựa trên dữ liệu và sản phẩm đầu ra. Đồng thời triển khai các nội dung phục vụ kế hoạch giám sát của Bộ Chính trị với ba chuyên đề lớn, bao gồm tăng trưởng kinh tế, vận hành chính quyền địa phương hai cấp và phát triển khoa học – công nghệ.

Một nhiệm vụ quan trọng là hoàn thiện quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ để bộ máy chính quyền vận hành hiệu lực ngay sau ngày 1/4/2026. Thành phố cũng sẽ rà soát, đánh giá toàn diện việc triển khai phân cấp theo chỉ đạo của Chính phủ, bảo đảm nguyên tắc "giao việc gắn với giao quyền, trách nhiệm và nguồn lực".

Đặc biệt, Hà Nội tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn trong lĩnh vực đất đai – lĩnh vực có tác động lớn đến người dân và doanh nghiệp. Thành phố định hướng chuyển nhiều nhiệm vụ từ các cơ quan chuyên môn về cấp xã, đồng thời tái cấu trúc thủ tục theo hướng dịch vụ công trực tuyến toàn trình thực chất. Đề án "Sổ đỏ trao tay" và nghiên cứu sổ đỏ điện tử là những bước đi cụ thể nhằm hiện đại hóa quản lý đất đai.

Song song đó, thành phố nghiên cứu thí điểm chuyển giao một số dịch vụ công cho doanh nghiệp, qua đó giảm tải áp lực cho bộ máy nhà nước và nâng cao chất lượng phục vụ. Mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp sẽ được vận hành thực chất theo nguyên tắc "một cấp – không trung gian – người dân là trung tâm".

Hà Nội cũng đặt mục tiêu đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chuyển từ "làm thay" sang "hỗ trợ", đồng thời tăng cường giám sát, kiên quyết loại bỏ tình trạng trung gian, tiêu cực trong giải quyết thủ tục hành chính.

Gia Huy