Hà Nội đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường

Ngày 17/9, Đoàn giám sát của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố Hà Nội làm việc với các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tài chính và Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến 31/7/2026.

Từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý môi trường

Theo báo cáo, Đoàn giám sát đã yêu cầu 19 đơn vị, gồm 3 sở, 15 xã, phường và 1 doanh nghiệp báo cáo việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường.

Kết quả cho thấy, hệ thống thể chế cấp thành phố cơ bản được thiết lập đầy đủ. Hà Nội đã ban hành các quy định về phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực môi trường; quy trình kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật, giá dịch vụ và quản lý chất thải rắn sinh hoạt.

HĐND thành phố cũng ban hành các nghị quyết về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, định mức phân bổ ngân sách cho lĩnh vực môi trường; triển khai Luật Thủ đô về vùng phát thải thấp, quan trắc chất thải công nghiệp và chuyển đổi phương tiện.

Đáng chú ý, hai nhà máy điện rác đang vận hành với tổng công suất tối đa theo giấy phép đạt 7.250 tấn/ngày. Thành phố đặt mục tiêu chấm dứt chôn lấp trực tiếp vào cuối năm 2027. Công tác vận hành hai khu xử lý tập trung được cải thiện, chất lượng môi trường không khí tại các địa phương có nhà máy điện rác có chuyển biến tích cực.

Trong quản lý chất thải rắn xây dựng, Hà Nội đang chuyển từ phương thức "thu gom và đổ thải" sang "thu gom - xử lý - tái sử dụng, tái chế". Thành phố đã thiết lập mạng lưới điểm tập kết, xử lý tạm thời trong khi các dự án theo quy hoạch chưa vận hành, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về định mức, đơn giá phục vụ công tác lập dự toán tái chế.

Đối với chất lượng không khí, thành phố bước đầu hình thành khung kiểm soát từ thể chế, quan trắc, kiểm kê nguồn thải đến công khai thông tin và phối hợp liên vùng. Vùng phát thải thấp được triển khai từ ngày 1/7/2026; đã chuyển đổi 875 xe buýt sử dụng năng lượng xanh.

Công tác thanh tra, kiểm tra được thực hiện có trọng tâm. Từ ngày 1/7/2025 đến 31/7/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành 6 quyết định kiểm tra đối với 45 cơ sở, dự án; xử phạt vi phạm hành chính 6 cơ sở với tổng số tiền 3,1 tỷ đồng.

Sở Tài chính đã tham mưu UBND thành phố triển khai 8 dự án xử lý chất thải rắn bằng nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước tại các xã Trung Giã, Xuân Mai, Đông Anh...

Tuy nhiên, Đoàn giám sát chỉ rõ một số tồn tại như thiếu quy định về định mức, đơn giá, tiêu chuẩn và thủ tục đất đai; nguồn lực thực hiện phân cấp tại một số đơn vị chưa bảo đảm. Quy hoạch chuyên ngành xử lý chất thải rắn chưa được cập nhật, hạ tầng còn thiếu so với quy hoạch.

Xác định rõ trách nhiệm, thời hạn khắc phục tồn tại

Tại buổi làm việc, các đại biểu đề nghị đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường ngay trong năm 2026, nhất là định mức, đơn giá tái chế chất thải xây dựng, xử lý rác phát điện và sử dụng vật liệu tái chế trong các dự án đầu tư công.

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn đang triển khai, thành phố cần sớm có giải pháp xử lý, tái sử dụng đất đào, bùn thải và chất thải xây dựng, hạn chế chôn lấp, lãng phí tài nguyên. Những vướng mắc về xử lý tro xỉ, tro bay, phân loại rác tại nguồn và đầu ra cho sản phẩm tái chế cũng cần tiếp tục tháo gỡ.

Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng đề nghị các sở, ngành làm rõ tồn tại, nguyên nhân chủ quan và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Các kiến nghị cần xác định cụ thể chính sách thuộc thẩm quyền HĐND thành phố để phục vụ công tác giám sát.

Kết luận buổi làm việc, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai đề nghị Đoàn giám sát bổ sung các kiến nghị có thời hạn hoàn thành cụ thể, làm cơ sở phục vụ phiên chất vấn của Thường trực HĐND thành phố trong tháng 10 tới.

Đồng thời, cần tiếp tục theo dõi, tái giám sát việc thực hiện các kết luận sau giám sát; tập trung xử lý những vấn đề cần thúc đẩy tiến độ để có kết quả rõ nét tại phiên giải trình.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh yêu cầu cập nhật dữ liệu, thiết lập hệ thống báo cáo thường xuyên nhằm theo dõi, giám sát và cảnh báo kịp thời những nhiệm vụ chậm tiến độ hoặc phát sinh vướng mắc.

UBND thành phố và các cơ quan liên quan cần phối hợp cung cấp thông tin cho Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, HĐND thành phố, bảo đảm công tác giám sát được thực hiện thường xuyên, liên tục.

Thùy Chi