Hà Nội quyết liệt kiểm soát nguồn phát thải, bảo vệ môi trường

 Thúc đẩy giao thông xanh, kiểm soát nguồn phát thải

Tại cuộc họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Thanh Nam báo cáo tóm tắt tình hình xử lý ô nhiễm không khí, duy trì vệ sinh môi trường và xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo ông Nam, Hà Nội xác định ô nhiễm không khí là một trong các "điểm nghẽn" môi trường cần tập trung xử lý dứt điểm.

Phương châm là phòng ngừa là chính, quản lý theo nguồn phát thải, tăng cường khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đề cao trách nhiệm từng cấp, ngành, địa phương. Nhờ triển khai các giải pháp, chất lượng môi trường không khí của Hà Nội bước đầu ghi nhận chuyển biến tích cực.

Tính từ ngày 1/1 đến 11/8, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 73,28%, tăng so với mức 71,18% của kỳ báo cáo 6 tháng và tiến sát mục tiêu 75% đề ra cho cả năm 2026. [3] Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình ngày đạt 40,95 µg/m³, đáp ứng quy chuẩn QCVN 05:2023/BTNMT.

Một trong những giải pháp trọng tâm được Hà Nội triển khai là kiểm soát phát thải từ giao thông. Thành phố đã phê duyệt và triển khai Đề án Vùng phát thải thấp (LEZ) trong Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026, đồng thời ban hành các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sạch, phát triển hạ tầng và vận tải công cộng, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân.

Cụ thể, từ ngày 1/7, Thành phố triển khai 100% tuyến buýt trong Vùng phát thải thấp sử dụng phương tiện xanh. Hà Nội cũng triển khai vé điện tử và miễn vé trên 45 tuyến buýt trong phạm vi Vành đai 1 đến hết tháng 6/2027; đồng thời nghiên cứu phát triển xe buýt điện cỡ nhỏ cùng các phương tiện xanh phục vụ kết nối chặng đầu, chặng cuối.

Về chuyển đổi phương tiện cá nhân tại Vành đai 1, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, xe mô tô sử dụng xăng vẫn chiếm tỷ lệ rất cao tại các phường, phổ biến từ 94% đến 97% tổng số phương tiện. Xe mô tô điện tuy đã xuất hiện tại tất cả các địa bàn song số lượng còn hạn chế, khoảng 1.000 - 3.500 xe/phường, tương ứng 3% - 6%. Tại các phường trung tâm như Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và Tây Hồ, số lượng xe điện bắt đầu tăng, thể hiện xu hướng chuyển đổi bước đầu.

Đối với ô tô, xe chạy xăng vẫn chiếm tỷ trọng cao, phổ biến từ 75% đến hơn 80% tổng số phương tiện. Xe điện bước đầu xuất hiện tại tất cả các phường nhưng số lượng còn hạn chế, chiếm khoảng 2% - 6% tổng số xe, trong khi xe hybrid còn rất thấp. Sau khoảng 1,5 tháng triển khai thí điểm Vùng phát thải thấp, hệ thống giao thông công cộng xanh, xe đạp công cộng, trạm sạc, tủ đổi pin và các điểm trông giữ phương tiện tiếp tục được bổ sung. Trong giai đoạn đầu, Thành phố tập trung tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ người dân thực hiện.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lắp đặt 6 cảm biến và bố trí 1 xe quan trắc tự động tại phường Hoàn Kiếm; dự kiến tiếp nhận thêm 8 cảm biến do Pháp tài trợ, đồng thời phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai 39 trạm cảm biến trên địa bàn.

Cùng với ô nhiễm không khí, công tác duy trì vệ sinh môi trường và xử lý chất thải rắn tiếp tục được Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Hiện nay, mỗi ngày Hà Nội tiếp nhận, xử lý hơn 8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Dự báo đến năm 2030, lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 13.200 tấn/ngày, trong đó nhu cầu xử lý tập trung khoảng 11.200 tấn/ngày.

Bên cạnh lượng rác phát sinh hằng ngày, tại khu xử lý Nam Sơn và Xuân Sơn hiện còn khoảng 34 triệu tấn rác đã chôn lấp, là áp lực lớn đối với công tác quản lý chất thải của Thành phố. Đối với chất thải xây dựng, lượng phát sinh khoảng 3.000 - 3.400 tấn/ngày, thời điểm cao điểm lên tới 10.000 tấn/ngày; dự báo đến năm 2030, lượng chất thải xây dựng phát sinh khoảng 5.000 tấn/ngày.

Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ: vận hành Vùng phát thải thấp, kiểm soát khí thải phương tiện và thúc đẩy giao thông xanh; hoàn thành kiểm kê nguồn thải, xây dựng bản đồ phát thải và mô hình lan truyền ô nhiễm; tăng kiểm tra nguồn công nghiệp, xây dựng, vận chuyển vật liệu; chấm dứt đốt rơm rạ và đốt rác tự phát.

Chủ động một bước, ứng phó kịp thời với ô nhiễm môi trường

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Duy Cường cho biết, chất lượng môi trường đã có chuyển biến tích cực, số ngày có chất lượng không khí tốt tăng so với cùng kỳ năm trước; công tác xử lý chất thải rắn từng bước được kiểm soát. Một số nhà máy xử lý rác, điện rác đã đi vào hoạt động, giúp nâng cao năng lực xử lý chất thải của Thành phố. Phó Chủ tịch UBND Thành phố đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục kiểm soát chặt chất lượng thu gom, xử lý rác hằng ngày, hướng tới mục tiêu "người dân ra đường không nhìn thấy rác", tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp.

Đối với ô nhiễm không khí, Phó Chủ tịch Bùi Duy Cường nhận định đây là vấn đề phức tạp, mang tính liên vùng. Thành phố cần rà soát, nâng cao hiệu quả quy chế phối hợp với các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, nghiên cứu cơ chế chia sẻ dữ liệu và tăng cường giải pháp kiểm soát ô nhiễm tại khu vực giáp ranh.

Đồng thời, Phó Chủ tịch yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động dự báo tình hình ô nhiễm vào cuối năm và đầu năm, nhất là thời điểm nghịch nhiệt, để xây dựng phương án ứng phó sớm. Các giải pháp như tưới nước rửa đường, vệ sinh đường phố và kiểm soát nguồn phát thải cần được triển khai chủ động. Đối với cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, cơ quan chức năng phải kiểm tra, xử lý quyết liệt, trường hợp cần thiết phải đình chỉ hoạt động hoặc đóng cửa cơ sở vi phạm, đặc biệt là các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thời gian qua, Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố đã chỉ đạo quyết liệt công tác cải thiện môi trường. Kết quả bước đầu rất tích cực khi số ngày không khí ở mức báo động đỏ giảm so với năm 2025. Tuy nhiên, khi thời tiết bất lợi, nguy cơ ô nhiễm không khí, chất thải và nước thải có thể tiếp tục diễn biến phức tạp. Đặc biệt vào mùa thu hoạch, tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp gia tăng sẽ tác động đến không khí của Hà Nội và các tỉnh lân cận.

"Chúng ta phải chuẩn bị trước một bước để có những giải pháp ứng phó ngay với tình trạng ô nhiễm môi trường, nhất là ô nhiễm không khí và vệ sinh môi trường", Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh. Nhiệm vụ trước mắt là không để môi trường xấu đi, đồng thời từng bước tháo gỡ điểm nghẽn môi trường.

Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải lớn từ giao thông, công trình xây dựng, phá dỡ, tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và đốt rác tự phát. Các địa phương phải tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm tình trạng đốt rơm rạ, rác thải trái quy định; lực lượng Công an phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong phát hiện, xử lý vi phạm. Các công trình xây dựng, đặc biệt là công trình phá dỡ, yêu cầu kiểm soát chặt chẽ và có biện pháp hạn chế phát tán bụi trong thi công, vận chuyển.

Về liên kết vùng, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu phối hợp với các tỉnh trong Vùng Thủ đô để kiểm soát nguồn thải vùng giáp ranh. Đối với kiểm soát khí thải phương tiện giao thông, các cơ quan chức năng phải thực hiện đúng lộ trình và thật sự thận trọng vì chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và phát sinh chi phí mới.

Trong quản lý chất thải, Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhận định năng lực xử lý tại Nam Sơn và Xuân Sơn đã có chuyển biến tích cực, song yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức thu gom, phân loại và xử lý rác tại cơ sở bằng công nghệ hiện đại thay thế thủ công lạc hậu. Cuối cùng, Chủ tịch nhấn mạnh ý thức của người dân đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định phải trở thành nếp sống văn minh của người dân Thủ đô. Thành phố sẽ phát huy hiệu quả hệ thống camera giám sát và sự tham gia của các tổ chức đoàn thể để phát hiện, xử lý kịp thời các điểm tập kết rác tự phát, không để tái diễn.

Minh Anh