Hà Nội đổi mới đánh giá kết quả học tập, tiến tới xét tuyển vào lớp 10

Theo Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội, Thành phố hiện có quy mô hơn 2,3 triệu học sinh và hơn 120.000 giáo viên, nhân viên. Hiện tại, Hà Nội tuyển sinh lớp 10 công lập chủ yếu qua thi tuyển với ba bài thi Toán, Ngữ văn và môn thứ ba. Mức độ cạnh tranh luôn căng thẳng nhất cả nước do học sinh tốt nghiệp THCS rất lớn trong khi chỉ tiêu trường công lập hạn chế.

Kỳ thi năm 2026, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó khoảng 130.000 thí sinh đăng ký thi vào lớp 10 (hơn 124.000 em đăng ký vào công lập). Với chỉ tiêu khoảng 82.660 học sinh, tỷ lệ trúng tuyển chỉ đạt 66%.

Dự kiến năm 2027, Hà Nội có gần 190.000 học sinh tốt nghiệp THCS (tính theo số học sinh vào lớp 6 năm 2023). Giai đoạn 2028 - 2030, số học sinh lớp 9 duy trì quanh mức 160.000 em mỗi năm, cao hơn khoảng 20.000 em so với năm 2026. Áp lực này sẽ gia tăng mạnh mẽ trong tương lai.

Vì thế, theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, phương án xác thực kết quả đánh giá thường xuyên ở cấp THCS để xét tuyển vào lớp 10 là hướng đi mới, dù thời điểm cụ thể áp dụng chưa được công bố.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh

Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, tinh thần chung trong năm học mới là chuyển mạnh từ chủ trương sang hành động, từ vận động sang kết quả, từ tổng hợp số liệu sang dùng dữ liệu hỗ trợ từng học sinh. Đổi mới kiểm tra, đánh giá phục vụ cải tiến chất lượng dạy học là nhiệm vụ trọng tâm.

Hà Nội sẽ tổ chức đánh giá định kỳ theo kế hoạch toàn thành phố. Với cấp THPT, thành phố đánh giá chất lượng học sinh cả 3 khối lớp 10, 11, 12 để chuẩn bị tốt nghiệp. Kết quả không dừng ở bảng điểm mà được phân tích theo từng môn học, trường học, nhóm học sinh và mức độ tiến bộ của học sinh. Việc so sánh phải đặt trong bối cảnh đầu vào, tránh xếp hạng đơn thuần. Qua đó, nhà trường xác định rõ học sinh thiếu kiến thức, kỹ năng nào, nhóm môn cần hỗ trợ và nội dung giáo viên cần điều chỉnh.

Với cấp THCS, đánh giá và xác thực kết quả đánh giá thường xuyên làm căn cứ xét tốt nghiệp THCS, tiến tới xét tuyển vào lớp 10 THPT. Sở GDĐT cùng phường, xã sử dụng dữ liệu này hỗ trợ chuyên môn, điều phối giáo viên, học liệu và kiểm tra quá trình thực hiện.

Nói về nhiệm vụ năm học mới, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng cho biết, Hà Nội chú trọng xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai. Thành phố hiện đã đã thí điểm tại 20 trường theo ba mức độ dựa trên năng lực đội ngũ, cơ sở vật chất và học sinh, tránh hình thức, không làm gia tăng khoảng cách tiếp cận.

Ba mức độ gồm: Cơ bản (môi trường trực quan, bảng biển, hoạt động câu lạc bộ, giao tiếp thường xuyên); Nâng cao (hoạt động sử dụng tiếng Anh trong một số chủ đề, hoạt động giáo dục); Sáng tạo, dẫn dắt.

Ở Mầm non sẽ tạo hứng thú và phản xạ nghe - nói qua bài hát, trò chơi, kể chuyện. Tiểu học phấn đấu 20-30 phút/tuần học sinh giao tiếp bằng tiếng Anh qua English corner, English days, câu lạc bộ. Trung học khuyến khích 30-60 phút/tuần qua diễn đàn, hùng biện, sân khấu hóa dự án hoặc lớp học không biên giới. Từ thí điểm này, Hà Nội tự tin triển khai diện rộng.

Sau sắp xếp, Hà Nội hiện có 1.702 trường mầm non, phổ thông (trong đó có 37 trường chất lượng cao) cùng mạng lưới giáo dục thường xuyên và nghề nghiệp. Toàn ngành vẫn gặp khó khăn như thừa thiếu giáo viên cục bộ; trường học tại khu đô thị hóa nhanh chưa đáp ứng kịp; điều kiện phục vụ thể chất, nghệ thuật, y tế và tư vấn tâm lý còn hạn chế; khai thác dữ liệu chưa tương xứng.

Trong năm học 2026-2027, toàn ngành sẽ tập trung quản trị tốt mô hình trường mới sau sắp xếp; thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị; phát triển cơ sở dữ liệu và từng bước đưa AI vào giáo dục; đổi mới chương trình theo hướng phát triển năng lực, đồng thời quan tâm chính sách hỗ trợ người học và đội ngũ giáo viên.

Minh Anh