Hà Nội đổi mới tư duy, nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục trong năm học mới

Với quy mô hơn 2,3 triệu học sinh cùng hơn 120.000 cán bộ, giáo viên, Thủ đô đang quyết tâm chuyển dịch mạnh mẽ từ "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục".

Triển khai các giải pháp mang tính đột phá đề đào tạo tiếng Anh

Tại Hội nghị, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, năm học 2026-2027, toàn ngành tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm với chủ đề "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất". Giáo dục toàn diện được xác định là trụ cột cốt lõi nhằm phát triển hài hòa đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, sức khỏe tinh thần và trách nhiệm công dân của học sinh. Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội nhấn mạnh việc triển khai sẽ tích hợp trực tiếp vào chương trình học, không làm phát sinh môn học mới hay gây quá tải.

Bên cạnh nhiệm vụ chuẩn bị khai giảng, dạy học 2 buổi/ngày, đảm bảo bán trú an toàn và quản lý nghiêm túc thu chi, Hà Nội thẳng thắn đối diện với những tồn tại. Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cũng chỉ rõ tình trạng thừa thiếu cục bộ giáo viên, trường học tại vùng đô thị hóa nhanh chưa đáp ứng kịp nhu cầu, và điều kiện cho thể chất, nghệ thuật, y tế, tư vấn tâm lý còn nhiều khó khăn.

Để khắc phục và giữ vững vị thế dẫn đầu cả nước về cả chất lượng giáo dục mũi nhọn lẫn đại trà, Hà Nội triển khai các giải pháp mang tính đột phá. Tiêu biểu là xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh hướng tới đưa tiếng Anh dần trở thành ngôn ngữ thứ hai. Sau khi thí điểm tại 20 trường, thành phố tự tin triển khai theo ba mức độ dựa trên năng lực đội ngũ và cơ sở vật chất (cơ bản, nâng cao, sáng tạo). Theo đó, ở cấp mầm non sẽ tạo hứng thú, phản xạ nghe - nói qua bài hát, trò chơi, kể chuyện.

Cấp tiểu học sẽ dành 20-30 phút/tuần giao tiếp tiếng Anh hoàn toàn qua góc tiếng Anh (English corner), ngày hội tiếng Anh hoặc câu lạc bộ và các hoạt động trải nghiệm.

Cấp trung học sẽ khuyến khích từ 30-60 phút/tuần học sinh sử dụng tiếng Anh qua diễn đàn, hùng biện, sân khấu hóa dự án.

Đối với công tác kiểm tra, đánh giá, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền khẳng định đây là điểm nhấn cải cách của năm học mới nhằm hướng tới việc đánh giá thực chất. Hà Nội sẽ tổ chức các đợt đánh giá định kỳ theo kế hoạch chung toàn thành phố:

Cấp THPT sẽ đánh giá chất lượng cả ba khối lớp 10, 11 và 12 để chuẩn bị tốt cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Kết quả không chỉ dừng lại ở bảng điểm mà được phân tích chi tiết theo môn, trường và nhóm học sinh nhằm xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, phụ đạo kịp thời.

Cấp THCS sẽ đổi mới và xác thực kết quả đánh giá thường xuyên làm căn cứ xét tốt nghiệp THCS, tiến tới có thể xét tuyển vào lớp 10 THPT trong giai đoạn tới.

Đổi mới đánh giá để hướng tới xét tuyển lớp 10

Định hướng xét tuyển vào lớp 10 nhận được sự quan tâm đặc biệt vì áp lực trường lớp tại Hà Nội rất lớn. Dự kiến năm 2027 có gần 190.000 học sinh tốt nghiệp THCS (tăng vọt so với mức 147.000 học sinh của năm 2026) và giai đoạn 2028-2030 duy trì khoảng 160.000 học sinh mỗi năm. Do đó, việc đổi mới đánh giá để hướng tới xét tuyển lớp 10 là bước đi chiến lược nhằm giảm bớt áp lực thi cử cho học sinh.

Hà Nội cần tiếp tục phát huy vai trò đi đầu trong GD&ĐT

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng ghi nhận kết quả đạt được của giáo dục Thủ đô, đồng thời đề nghị Hà Nội tiếp tục đổi mới quản trị, nâng chất lượng giáo dục và phát huy tốt vai trò đi đầu trong sự nghiệp đổi mới chung. 

Thứ trưởng Phạm Quang Hưng đề nghị Hà Nội chuyển mạnh từ "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", dựa trên mục tiêu, dữ liệu và kết quả thực chất. Thành phố cần phân công rõ trách nhiệm, tăng quyền chủ động của cơ sở gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Hà Nội phải quyết liệt giảm kiểm tra, báo cáo trùng lặp, khắc phục bệnh thành tích và bảo đảm đánh giá học sinh thực chất.

Đối với quy hoạch, việc sắp xếp mạng lưới trường học phải gắn liền với quy mô dân số, quy hoạch và tốc độ đô thị hóa. Quá trình này cần quán triệt quan điểm "sắp xếp để phát triển", không thực hiện cơ học. Thành phố phải chủ động dự báo nhu cầu để bố trí đội ngũ hợp lý, khắc phục dứt điểm thừa, thiếu giáo viên cục bộ; bảo đảm điều kiện thiết yếu về trường lớp, bán trú, an toàn trường học và hạ tầng số.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT đề nghị Hà Nội phát huy thế mạnh về chất lượng, đồng thời đặc biệt chú trọng giáo dục toàn diện. Các trường cần tăng cường STEM/STEAM, năng lực số, ngoại ngữ, thể chất, nghệ thuật, hướng nghiệp, kỹ năng sống và trách nhiệm xã hội.

Đặc biệt, Hà Nội cần đi đầu, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo lộ trình phù hợp. Quá trình triển khai phải bảo đảm đủ điều kiện đội ngũ, môi trường sử dụng thuận lợi và công bằng trong tiếp cận, tránh tạo thêm áp lực hay phát sinh khoản thu trái quy định.

Thứ trưởng nhấn mạnh Hà Nội cần đi đầu trong chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, học bạ số, tăng kết nối và chia sẻ dữ liệu liên thông để giảm hồ sơ giấy, nhập liệu trùng lặp và loại bỏ báo cáo trung gian. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo phải gắn liền với an toàn dữ liệu, đạo đức và trách nhiệm con người.

Đáng chú ý, Thứ trưởng yêu cầu toàn ngành quán triệt sâu sắc tinh thần "giảm để tăng": giảm hồ sơ, báo cáo, hội họp, các cuộc thi và phong trào hình thức nhằm dành tối đa thời gian cho giảng dạy, sinh hoạt chuyên môn và hỗ trợ học sinh thực chất.

Đối với giáo dục ngoài công lập, thành phố cần phát huy tốt nguồn lực xã hội quan trọng này, đồng thời tăng cường quản lý chất lượng, công khai các khoản thu và bảo vệ tối đa quyền lợi người học.

Bên cạnh đó, công tác an ninh, an toàn trường học phải đặt lên hàng đầu, bao gồm phòng chống bạo lực học đường, xâm hại, bảo đảm an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, an toàn thực phẩm và kiểm soát tốt môi trường mạng.

Thứ trưởng Phạm Quang Hưng tin tưởng, giáo dục Hà Nội sẽ tiếp tục phát huy vững chắc vai trò đi đầu, cụ thể hóa các nhiệm vụ năm học mới thành chương trình hành động rõ mục tiêu, tiến độ, trách nhiệm và có kết quả kiểm chứng được, đóng góp tích cực vào công cuộc đổi mới giáo dục cả nước.

Minh Anh