Hà Nội tập trung chuẩn hóa cơ sở vật chất cho năm học mới

Năm học 2026-2027 mở ra nhiều nhiệm vụ mới đối với ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Đây là năm đầu tiên thành phố Hà Nội thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội, việc sắp xếp không đơn thuần là giảm đầu mối quản lý mà hướng tới đổi mới tư duy, chuyển từ "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục"; tái cấu trúc mạng lưới trường học phù hợp với quy mô dân số, phân bố dân cư, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục.

Khi thực hiện sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, thành phố yêu cầu đối với những không gian dôi dư sau khi sắp xếp lại, UBND các cấp sẽ chỉ đạo nhà trường xây dựng phương án chuyển đổi công năng. Các phòng này sẽ được nghiên cứu cải tạo thành phòng học hoặc phòng học đa năng phục vụ nghệ thuật, thể thao, giúp tận dụng tối đa diện tích sử dụng và tránh lãng phí. Mục tiêu cuối cùng là mọi học sinh, dù học tại trường chính hay phân hiệu, đều được tiếp cận với các điều kiện học tập và trang thiết bị tốt nhất.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, đên thời điểm hiện tại, Sở đã có hướng dẫn UBND các xã, phường về việc bố trí cơ sở vật chất, trang thiết bị tại các cơ sở giáo dục công lập sau sắp xếp, tổ chức lại theo hướng khai thác tối đa, sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về cơ sở vật chất từ cho năm học mới.

Các địa phương được yêu cầu ưu tiên nguồn lực cải tạo, sửa chữa, bổ sung phòng học nhằm giảm sĩ số học sinh/lớp, bảo đảm hoạt động dạy học không bị gián đoạn.

Mục tiêu cốt lõi mà thành phố hướng tới là đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn về cơ sở vật chất trường học. Để làm được điều này, các địa phương được yêu cầu phải ưu tiên nguồn lực tài chính và quỹ đất cho việc cải tạo, sửa chữa, cũng như xây dựng bổ sung các phòng học. Việc gia tăng số lượng phòng học không chỉ đơn thuần là mở rộng quy mô, mà quan trọng hơn là để hiện thực hóa mục tiêu giảm sĩ số học sinh trên mỗi lớp, đảm bảo các hoạt động giáo dục không bị gián đoạn hay quá tải sau khi thực hiện sắp xếp lại mạng lưới trường lớp,.

Tiêu chí xác định trường chính và yêu cầu đồng bộ hóa

Trong quá trình sắp xếp lại, việc xác định cơ sở nào đóng vai trò là trường chính được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội hướng dẫn rất cụ thể. Theo đó, các địa phương cần ưu tiên lựa chọn những cơ sở giáo dục đã có sẵn hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ, có khả năng đáp ứng tốt nhất các yêu cầu tổ chức dạy học hiện đại. Đặc biệt, những trường đã được công nhận đạt chuẩn quốc gia ở mức độ cao nhất sẽ được ưu tiên chọn làm trường chính.

Đáng chú ý, việc lựa chọn này sẽ dựa trên chất lượng hạ tầng và năng lực đào tạo chứ không phụ thuộc vào vị trí địa lý. Sau khi xác định được trường chính, UBND các phường, xã có trách nhiệm chỉ đạo nhà trường tiến hành rà soát kỹ lưỡng quy mô bộ máy và quy mô đào tạo thực tế. Mục tiêu tối thượng là phải bảo đảm ngôi trường có đầy đủ hệ thống phòng học và phòng chức năng theo quy định. Có thư viện, sân chơi, bãi tập phục vụ phát triển thể chất. Các hạng mục phụ trợ khác để phục vụ toàn diện hoạt động giáo dục.

Bên cạnh các phòng học, trường chính còn phải đảm bảo đầy đủ khu hành chính quản trị bao gồm: phòng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, phòng hội đồng, y tế học đường, và các phòng chuyên biệt như tư vấn tâm lý, phòng hoạt động Đoàn - Đội,. Đặc biệt, các không gian dành cho nghệ thuật, âm nhạc và thể thao cũng phải được đầu tư đúng mức. Riêng với cấp mầm non, một yêu cầu bắt buộc là phải bổ sung phòng hỗ trợ giáo dục hòa nhập để đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng trẻ nhỏ.

Quy định về số lượng học sinh trong mỗi lớp học để nâng cao chất lượng tương tác giữa thầy và trò. Cụ thể, các địa phương phải thực hiện nghiêm túc định mức cấp mầm non sẽ không có quá 35 trẻ đối với mỗi lớp mẫu giáo; Cấp tiểu học duy trì sĩ số không quá 35 học sinh mỗi lớp; Cấp trung học cơ sở giới hạn tối đa là 45 học sinh trên một lớp.

Việc tuân thủ các con số này được coi là điều kiện tiên quyết để giảm áp lực cho giáo viên và tạo không gian học tập tốt nhất cho học sinh. Đối với các phân hiệu (điểm trường lẻ), Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu việc rà soát cơ sở vật chất cũng phải được thực hiện nghiêm túc dựa trên quy mô đào tạo thực tế. Các phân hiệu phải đảm bảo có đủ phòng học, phòng thực hành, thí nghiệm và khu vui chơi, bãi tập tương đương với tiêu chuẩn tại trường chính. Tuy nhiên, để tối giản bộ máy hành chính và tập trung nguồn lực cho dạy học, tại các phân hiệu sẽ không bố trí các phòng chức năng quản lý như phòng hiệu trưởng, phòng văn thư, kế toán hay phòng truyền thống.

Về vấn đề trang thiết bị dạy học, quan điểm của ngành giáo dục Thủ đô là ưu tiên tính hiệu quả và tiết kiệm. Các cơ sở giáo dục cần rà soát lại toàn bộ danh mục thiết bị hiện có dựa trên quy mô đào tạo mới. Sở khuyến khích các địa phương thực hiện điều chuyển, bố trí lại thiết bị giữa các trường sau khi sắp xếp để khai thác tối đa công suất sử dụng của tài sản nhà nước.

Việc đầu tư mua sắm mới sẽ chỉ được xem xét đối với những thiết bị thực sự thiếu hụt hoặc đã hư hỏng, không còn khả năng sử dụng. Các địa phương cần chủ động cân đối ngân sách để thực hiện mua sắm theo quy định, đảm bảo việc trang bị phải có trọng điểm, tránh tình trạng đầu tư trùng lặp gây lãng phí.

Với những chỉ đạo sâu sát và quyết liệt này, Hà Nội đang nỗ lực tạo ra một diện mạo mới cho hệ thống trường lớp công lập, sẵn sàng cho một năm học 2026-2027 chất lượng và bền vững.

Minh Anh