Hà Nội đổi mới tư duy quản lý, kiến tạo động lực phát triển

Từ "quản lý" sang "phục vụ": Bước chuyển mang tính nền tảng

Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn phải bền vững, chất lượng và có chiều sâu. Việc đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 11% trở lên trong giai đoạn 2026-2030 không đơn thuần là con số kinh tế, mà còn là cam kết chính trị cho một bước nhảy vọt về năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố xác định cần đổi mới căn bản tư duy quản lý. Thay vì chỉ tập trung vào điều hành hành chính, Hà Nội chuyển sang mô hình "chính quyền kiến tạo phát triển" – nơi chính quyền không chỉ ban hành chính sách mà còn đồng hành, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Sự chuyển đổi này thể hiện rõ qua việc thay đổi cách tiếp cận: từ "quản lý" sang "phục vụ", từ kiểm soát sang hỗ trợ, từ mệnh lệnh hành chính sang tạo lập môi trường phát triển. Người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm của mọi chính sách, đồng thời là động lực chính cho tăng trưởng.

Hoàn thiện "bộ ba trụ cột", mở không gian phát triển mới

Song song với đổi mới tư duy, Hà Nội đang tập trung hoàn thiện "bộ ba trụ cột chiến lược" gồm: Quy hoạch - Thể chế - Mô hình phát triển. Đây là những yếu tố có tính nền tảng, quyết định khả năng khai thác và phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Thành phố đẩy mạnh đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại, mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng và triển khai các dự án động lực. Những nỗ lực này không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn hướng tới tầm nhìn dài hạn 100 năm của Thủ đô.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc tập trung xử lý các "điểm nghẽn" đô thị như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập, trật tự đô thị và an toàn thực phẩm. Những vấn đề này được đặt trong lộ trình cải thiện theo từng tháng, từng quý, từng năm, gắn với chiến lược tổng thể.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng đang phát huy hiệu quả khi đưa bộ máy quản lý đến gần hơn với người dân. Chính quyền "gần dân, sát dân" giúp kịp thời nắm bắt nguyện vọng, từ đó đưa ra giải pháp phù hợp, tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Thực tế cho thấy, khi quyền lợi của người dân được bảo đảm thông qua các chính sách hỗ trợ trong quá trình triển khai dự án, sự đồng thuận xã hội được nâng cao rõ rệt. Công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều dự án lớn vì thế được triển khai thuận lợi hơn, tạo điều kiện để các công trình hạ tầng quan trọng sớm hoàn thành.

Ở góc độ nghiên cứu, tại chương trình thời sự đặc biệt tối 17/3 trên HTV, PGS.TS Vũ Văn Phúc nhận định, Hà Nội đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ người dân và doanh nghiệp, hướng tới xây dựng không gian sống xanh, sạch, an toàn. Ông cho rằng Thủ đô đang phát triển dựa trên 5 trụ cột, trong đó nổi bật là ba chuyển đổi chiến lược: chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn.

Cùng quan điểm, PGS.TS Trần Viết Lưu đánh giá việc triển khai nguyên tắc "6 rõ" gắn với tiến độ cụ thể là bước tiến quan trọng trong đổi mới phương thức lãnh đạo, giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản trị.

Khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới

Một trong những điểm cốt lõi của mô hình chính quyền kiến tạo là khả năng khơi thông và huy động các nguồn lực xã hội. Hà Nội không chỉ tập trung vào nguồn lực nhà nước mà còn tạo điều kiện để khu vực tư nhân, doanh nghiệp và người dân tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển.

Theo PGS.TS Vũ Văn Phúc, quá trình đổi mới này thể hiện rõ qua việc xây dựng mô hình quản trị hiện đại dựa trên nền tảng công nghệ số, số hóa toàn diện và liên thông dữ liệu. Điều này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn tăng cường trách nhiệm giải trình của bộ máy công quyền.

Bên cạnh đó, Hà Nội hướng tới xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, lấy thời gian và chi phí của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả. Môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện, bảo đảm an toàn và cạnh tranh lành mạnh, từ đó tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Một điểm đáng chú ý là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Điều này giúp tăng tính chủ động, linh hoạt trong điều hành, đồng thời nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành.

Cùng với đó, thành phố tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế, hạ tầng và thủ tục hành chính - những yếu tố lâu nay được coi là rào cản đối với phát triển. Khi các điểm nghẽn này được xử lý, không gian phát triển mới sẽ được mở ra.

PGS.TS Trần Viết Lưu nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, việc duy trì phương thức quản lý hành chính truyền thống sẽ dẫn đến lãng phí lớn về thời gian và nguồn lực. Trong khi đó, thời gian chính là nguồn lực quan trọng để hiện thực hóa các chủ trương, chính sách.

Ông cũng cho rằng nguồn lực quan trọng nhất chính là lòng tin. Khi người dân cảm nhận được sự minh bạch và hiệu quả của bộ máy công quyền, họ sẽ tích cực tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội. Chính niềm tin này sẽ khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo, tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển.

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu cấp bách đối với các đô thị lớn như Hà Nội.

Quá trình này không chỉ dừng lại ở cải cách thủ tục hành chính mà còn bao gồm đổi mới toàn diện từ tư duy, thể chế đến phương thức vận hành. Việc lượng hóa mục tiêu, xác định rõ trách nhiệm và kiểm đếm kết quả giúp nâng cao hiệu quả công việc, đồng thời tạo cơ sở đánh giá năng lực cán bộ.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Trần Viết Lưu, để khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, cần có cơ chế bảo vệ những người làm đúng, vì lợi ích chung. Khi đó, tinh thần đổi mới sáng tạo mới thực sự được khơi dậy.

Ở góc độ dài hạn, Hà Nội đang hướng tới một mô hình quản trị đô thị hiện đại, phù hợp với xu thế của kỷ nguyên số. Trong đó, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực then chốt cho tăng trưởng.

Như PGS.TS Vũ Văn Phúc nhận định, mục tiêu tăng trưởng trên 10% không chỉ là kỳ vọng mà là kết quả của quá trình đổi mới toàn diện trong quản trị. Khi tư duy được đổi mới, môi trường được cải thiện và nguồn lực được khơi thông, Thủ đô sẽ có đủ điều kiện để bứt phá.

Gia Huy