Tầm nhìn và tư duy mới để phát triển Thủ đô Hà Nội

Những nền tảng vững chắc từ thực tiễn phát triển Thủ đô

Mỗi mùa Xuân đến là dịp để nhìn lại chặng đường đã qua, để từ đó thêm vững tin vào con đường phía trước. Với TP. Hà Nội, những năm gần đây ghi dấu một giai đoạn phát triển đầy nỗ lực và quyết tâm, tạo dựng nền tảng quan trọng cho bước chuyển mình mạnh mẽ trong tương lai.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, nhiều yếu tố bất định tác động đến kinh tế toàn cầu, kinh tế Thủ đô vẫn duy trì được đà tăng trưởng ổn định. Quy mô GRDP của Hà Nội tiếp tục mở rộng, giữ vai trò đầu tàu của vùng đồng bằng sông Hồng và đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của cả nước. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từng bước được nâng cao, an sinh xã hội được bảo đảm, niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo, điều hành của Đảng bộ, chính quyền thành phố ngày càng được củng cố.

Không chỉ tăng trưởng về kinh tế, diện mạo đô thị Hà Nội đang từng ngày đổi thay theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và hiện đại hơn. Nhiều khu đô thị mới được đầu tư đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; các công trình công cộng, không gian xanh, không gian văn hóa được quan tâm phát triển. Công tác quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước khắc phục tình trạng phát triển thiếu đồng bộ, manh mún.

Đặc biệt, những bước tiến trong phát triển hạ tầng giao thông và chuyển đổi số đã tạo nên dấu ấn rõ nét. Các tuyến đường sắt đô thị từng bước được đưa vào khai thác, góp phần hình thành hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn – yếu tố then chốt để giải quyết bài toán ùn tắc giao thông đô thị. Các tuyến vành đai, trục giao thông chiến lược được đầu tư, kết nối nội đô với các khu vực ngoại thành và các địa phương trong vùng, mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô.

Cùng với hạ tầng cứng, hạ tầng số của Hà Nội cũng có những bước phát triển đáng kể. Việc xây dựng chính quyền số, triển khai dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Chuyển đổi số không chỉ là công cụ quản lý, mà đang dần trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô.

Trên nền tảng đó, Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học – công nghệ của cả nước. Thành phố không chỉ phát triển cho riêng mình, mà còn đóng vai trò dẫn dắt, lan tỏa, chia sẻ động lực phát triển với các địa phương trong vùng và trên phạm vi cả nước. Đồng thời, Hà Nội chủ động mở rộng hội nhập quốc tế, tăng cường hợp tác với các thủ đô, thành phố lớn trên thế giới, qua đó nâng cao vị thế, uy tín của Thủ đô trên trường quốc tế.

Phấn đấu trở thành thành phố "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại"

Theo Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội Nguyễn Doãn Toản, từ những nền tảng đã được tạo dựng, Hà Nội xác định rõ tầm nhìn chiến lược cho chặng đường phát triển tiếp theo. Đến năm 2030, Thủ đô phấn đấu trở thành thành phố "Văn hiến – Văn minh – Hiện đại", có chất lượng sống cao, môi trường sống an toàn, thân thiện, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân. Xa hơn, đến năm 2045, Hà Nội hướng tới mục tiêu phát triển bứt phá, hội nhập sâu rộng, có trình độ phát triển ngang tầm với các thủ đô của các quốc gia phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, Hà Nội lựa chọn triết lý phát triển dựa trên năm trụ cột mang tính nền tảng và đột phá. Trụ cột đầu tiên là văn hóa và con người – sức mạnh nội sinh cốt lõi. Phát triển con người toàn diện, xây dựng hình ảnh người Hà Nội thanh lịch, văn minh, sáng tạo được xác định vừa là mục tiêu, vừa là động lực của mọi chiến lược phát triển. Giá trị văn hóa ngàn năm văn hiến được gìn giữ, phát huy, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu thêm bản sắc Thủ đô.

Ba chuyển đổi – chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn – là trụ cột thứ hai, phản ánh tư duy phát triển bền vững, phù hợp với xu thế thời đại. Chuyển đổi số tạo ra động lực mới cho tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản lý và chất lượng dịch vụ. Chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn giúp sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, hướng tới sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ thiên nhiên.

Trụ cột thứ ba là phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, có tính kết nối cao. Hà Nội xác định hạ tầng phải đi trước một bước, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội. Từ hạ tầng giao thông, hạ tầng số đến hạ tầng xã hội, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị lớn, hiện đại, có khả năng cạnh tranh cao trong khu vực.

Cùng với đó, phát triển kinh tế số và đô thị thông minh được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, giao thông, môi trường, an sinh xã hội không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn góp phần tạo ra không gian sống tiện ích, an toàn, thân thiện với người dân.

Khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực đột phá, là chìa khóa để Hà Nội bứt phá trong kỷ nguyên mới. Thủ đô hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước, từng bước làm chủ các công nghệ nền tảng, công nghệ nguồn, tạo ra giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế.

Trước hết là đổi mới tư duy quy hoạch và phát triển đô thị. Hà Nội không phát triển theo mô hình tập trung đơn cực, mà hướng tới mô hình đa trung tâm, chùm đô thị, phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Các đô thị vệ tinh được định vị rõ vai trò, chức năng, trở thành những cực tăng trưởng mới, chia sẻ áp lực với khu vực nội đô lịch sử.

Trong tư duy kiến tạo không gian phát triển mới, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan trung tâm, là biểu tượng phát triển mới của Thủ đô. Việc quy hoạch, phát triển hai bên bờ sông gắn với bảo vệ sinh thái, phát huy giá trị văn hóa – lịch sử sẽ mở ra không gian phát triển rộng lớn, tạo điểm nhấn đặc sắc cho Hà Nội trong tương lai. Song song với đó là tư duy kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa hiện đại và bản sắc. Hà Nội không đánh đổi di sản, không gian lịch sử – văn hóa để lấy tăng trưởng ngắn hạn, mà lựa chọn con đường phát triển bền vững, gìn giữ hồn cốt Thăng Long – Hà Nội cho các thế hệ mai sau.

Một điểm nhấn quan trọng trong tư duy phát triển mới của Hà Nội là tư duy "lấy người dân làm trung tâm". Mọi chiến lược, chính sách đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân. Thành phố xây dựng chính quyền phục vụ, chính quyền số, coi sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp là thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền. Người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là chủ thể, là nguồn lực quan trọng trong quá trình phát triển Thủ đô.

Từ tầm nhìn đến hành động là hành trình đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân. Phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần tự lực, tự cường, Hà Nội tiếp tục huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông động lực phát triển.

Mùa Xuân mới đang mở ra với nhiều kỳ vọng, với tầm nhìn mới, tư duy mới và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và nhân dân, Hà Nội sẽ tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, xứng đáng với kỳ vọng vào một Thủ đô Hà Nội phát triển bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại.

Gia Huy