Hà Nội kết hợp sức mạnh hội nhập với nguồn lực văn hóa để phát triển

Thời gian qua, Hà Nội đã chủ động cụ thể hóa các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị bằng chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ cụ thể, gắn với yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới. Quá trình triển khai được thực hiện đồng bộ với vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp, ủy quyền, cải cách hành chính, chuyển đổi số, xử lý điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu.

Trong đó, việc triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đang mở ra những không gian phát triển mới, vừa khai thác hiệu quả nguồn lực bên ngoài, vừa phát huy mạnh mẽ tiềm năng, lợi thế và nguồn lực nội sinh của Thủ đô.

Mở rộng hội nhập, thu hút nguồn lực chất lượng cao

Triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, Hà Nội thực hiện đồng bộ đối ngoại Đảng, ngoại giao chính quyền và đối ngoại nhân dân; gắn hội nhập quốc tế với phát triển kinh tế - xã hội, thu hút nguồn lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, văn hóa và quảng bá hình ảnh Thủ đô.

Đến nay, Thành phố duy trì, thúc đẩy quan hệ hợp tác với hơn 110 thành phố, thủ đô trên thế giới, trong đó trên 60 địa phương đã ký thỏa thuận hợp tác. Hà Nội cũng phối hợp bảo đảm an ninh, hỗ trợ hoạt động của 82 đại sứ quán và phái đoàn ngoại giao, 8 văn phòng đại diện tổ chức quốc tế, Liên hợp quốc và 174 văn phòng đại diện tổ chức phi chính phủ nước ngoài trên địa bàn.

Riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, Thành phố đã ký 2 văn bản hợp tác kênh Đảng với Thủ đô Viêng Chăn và thành phố Bắc Kinh; 3 thỏa thuận quốc tế cấp Thành phố; 8 thỏa thuận, văn bản hợp tác cấp sở, ngành và 3 văn bản hợp tác cấp cơ sở, tổ chức cấp tỉnh.

Đáng chú ý, nội dung hợp tác ngày càng hướng vào những lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với mô hình tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của Thủ đô như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, giao thông đô thị, y tế, giáo dục, thương mại, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Cùng với mở rộng quan hệ hợp tác, hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch và quảng bá hình ảnh Thủ đô tiếp tục được đẩy mạnh. Trong 9 tháng năm 2026, Hà Nội đón khoảng 27,5 triệu lượt khách, tăng 6,2% so với cùng kỳ; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 113.200 tỷ đồng, tăng 13,3%. Trong đó, khách quốc tế tăng 22%, cao hơn đáng kể mức tăng 2% của khách nội địa.

Thành phố cũng tăng cường làm việc với nhiều đối tác, tập đoàn, trường đại học, tổ chức quốc tế lớn về tài chính, phát triển đô thị, công nghiệp bán dẫn, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và đô thị thông minh.

Thành phố xác định tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, ngoại giao văn hóa; tăng cường thu hút chuyên gia, nhà khoa học người Việt Nam ở nước ngoài và quốc tế đến làm việc tại Thủ đô; đồng thời nâng cao tính thực chất, hiệu quả của các thỏa thuận hợp tác.

Đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng mới

Cùng với hội nhập quốc tế, Hà Nội xác định phát triển văn hóa Thủ đô là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực tăng trưởng mới. Việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW được gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa, kinh tế đêm, không gian sáng tạo, chuyển đổi số văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Thành phố đặt việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW trong tổng thể thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Luật Thủ đô, Nghị quyết số 02-NQ/TW và mục tiêu xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Để đưa Nghị quyết vào cuộc sống, Thành phố đã ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026 với 25 chỉ tiêu, 57 nhiệm vụ; Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ, lộ trình và sản phẩm triển khai; đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội và 4 Tổ công tác triển khai Chương trình hành động.

Cách thức tổ chức này đã góp phần chuyển nhiệm vụ phát triển văn hóa từ định hướng chung sang triển khai theo từng nhóm việc, đầu mối, tiến độ và sản phẩm cụ thể.

Đặc biệt, 100% xã, phường đã ban hành văn bản chỉ đạo hoặc lồng ghép nội dung thực hiện Chương trình vào nghị quyết, chương trình, kế hoạch của Đảng ủy, UBND cấp xã, phường, bước đầu tạo chuyển động đồng bộ trong hệ thống chính trị và chính quyền cơ sở.

Một trong những trọng tâm là tạo hành lang pháp lý để văn hóa phát triển. Thành phố đã ban hành 7 nghị quyết trong các lĩnh vực văn hóa, quảng cáo, di sản, thiết chế văn hóa - thể thao, kinh tế ban đêm và cơ chế chi trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Qua đó, từng bước tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn quản lý, huy động nguồn lực xã hội, phát huy giá trị di sản, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của người dân.

Chuyển đổi số văn hóa cũng đang chuyển từ số hóa đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái cơ sở dữ liệu văn hóa dùng chung. Thành phố đã triển khai nhiệm vụ số hóa di sản tại 31 xã, phường; chuẩn bị số hóa, thí điểm quản lý số tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò, Bảo tàng Hà Nội, Thư viện Hà Nội, Nhà hát Múa rối Thăng Long và khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Cổ Loa.

Trong phát triển công nghiệp văn hóa, Hà Nội đang xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa; xây dựng Đề án phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nhiều sự kiện được tổ chức góp phần thúc đẩy công nghiệp văn hoá như: Festival Thăng Long - Hà Nội, Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội, Liên hoan phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội…

Thành phố cũng đã ủy quyền thành lập Trung tâm Công nghiệp văn hóa Cửa Nam và Trung tâm Công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua, từng bước hình thành các không gian kết nối di sản, sáng tạo, thương mại, du lịch và tiêu dùng văn hóa.

Những kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành nguồn lực phát triển. Các di tích tiêu biểu do Sở Văn hóa và Thể thao quản lý đã đón khoảng 2,168 triệu lượt khách trong 6 tháng đầu năm, nguồn thu khoảng 105 tỷ đồng. Sáu nhà hát thuộc Thành phố tổ chức khoảng 1.400 buổi diễn, thu hút trên trên 440.000 lượt khán giả, tổng doanh thu hơn 40,6 tỷ đồng.

Dù có nhiều kết quả tích cực, việc triển khai vẫn còn những khó khăn do lĩnh vực văn hóa có phạm vi rộng, nhiều nhiệm vụ mới, dài hạn, liên ngành, liên cấp. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chưa đồng bộ; một số xã, phường còn thiếu thiết chế hoặc thiết chế chưa đáp ứng yêu cầu. Công tác bảo tồn, tu bổ, phát huy giá trị di sản cần nguồn lực lớn; dữ liệu đo lường đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa còn chậm hoàn thiện.

Thời gian tới, Hà Nội tiếp tục triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW theo hướng rõ việc, rõ tiến độ, rõ sản phẩm; tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, dữ liệu văn hóa dùng chung, số hóa di sản, phát triển thiết chế văn hóa cơ sở, công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, không gian sáng tạo và sản phẩm du lịch văn hóa.

Gia Huy